Notowania

kontrahent
14.02.2011 13:32

Kiedy można skorzystać z potrącenia wzajemnych wierzytelności

Dopuszczalność potrącenia ustawodawca uzależnia od wzajemności wierzytelności, czyli sytuacji w której podmioty są względem siebie jednocześnie dłużnikami i wierzycielami.

Podziel się
Dodaj komentarz

Jeżeli kontrahenci mają względem siebie zobowiązania, powodujące że są dla siebie jednocześnie dłużnikami i wierzycielami warto rozważyć dokonanie między nimi potrącenia. Potrącenie stanowi całkowite lub częściowe umorzenie zobowiązań między podmiotami.

W takiej sytuacji każda ze stron może potrącić swoją wierzytelność z wierzytelności drugiej strony, o ile oczywiście są spełnione ustawowe przesłanki do dokonania potrącenia (tj. określony przedmiot obu wierzytelności, wymagalność, wzajemność i zaskarżalność wierzytelności). Potrącenie nie jest oparte na przepisach bezwzględnie obowiązujących, co oznacza że strony mogą w drodze umowy wyłączyć potrącenie, jak i je zmodyfikować.

Dopuszczalne jest potrącenie umowne - dwustronne i potrącenie ustawowe - jednostronne. Potrącenie dwustronne, nie jest uregulowane w Kodeksie Cywilnym, może występować według ogólnych zasadach swobody kontraktowania. Skutki takiego potrącenia są więc pozostawione woli stron. Potrącenie jednostronne powstaje na skutek złożenia przez jedną ze stron oświadczenia woli skierowanego do drugiej strony, jako przejaw realizacji jej uprawnienia prawno kształtującego.

Na skutek potrącenia obie wierzytelności umarzają się wzajemnie do wysokości wierzytelności niższej. Sprzyja to uproszczeniu i szybkości obrotu, oraz możliwości odstąpienia od bezpośredniego spełnienia świadczenia, gdy nie jest to celowe. Nie ma wówczas działania stron a jedynie rozliczenie rachunkowe. Obok pewności i szybkości rozliczenia, w wyniku potrącenia, możliwe jest otrzymanie zaspokojenia roszczeń, także od dłużnika niewypłacalnego, jak również w szczególnych sytuacjach od dłużnika, co do którego ogłoszono upadłość. **

[ ( http://static1.money.pl/i/h/113/t80497.jpg ) ] (http://prawo.money.pl/aktualnosci/okiem-eksperta/artykul/lista;wierzytelnosci;w;postepowaniu;upadlosciowym,109,0,652397.html) Lista wierzytelności w postępowaniu upadłościowym
Dopuszczalność potrącenia ustawodawca uzależnia m.in. od wzajemności wierzytelności, czyli podmioty są względem siebie jednocześnie dłużnikami i wierzycielami. Ponadto potrącenie jest dopuszczalne jeśli przedmiotem obu wierzytelności są tylko pieniądze lub rzeczy tej samej jakości oznaczone co do gatunku oraz obie wierzytelności są wymagalne. Wymagalność wierzytelności oznacza, że w chwili potrącenia musi istnieć obowiązek spełnienia obu świadczeń. Wierzytelność strony dokonującej potrącenia musi być również zaskarżalna, czyli może być dochodzona przed sądem lub przed innym organem państwowym (lub też obie wierzytelności są zaskarżalne).

Potrącenie wierzytelności przedawnionej jest możliwe, jeżeli w chwili, gdy stało się możliwe, przedawnienie jeszcze nie nastąpiło. Potrącenie może być dokonane, także wówczas gdy odroczono wykonanie zobowiązania udzielone przez sąd albo bezpłatnie przez wierzyciela. Przykładowo bank może potrącić ze swojego długu wierzytelność, której termin wymagalności jeszcze nie nadszedł, jeżeli podmiot będący dłużnikiem został postawiony w stan likwidacji.

[ ( http://static1.money.pl/i/h/223/t47327.jpg ) ] (http://prawo.money.pl/aktualnosci/okiem-eksperta/artykul/cesja;wierzytelnosci;-;kiedy;i;na;jakich;zasadach,154,0,557978.html) Cesja wierzytelności - kiedy i na jakich zasadach?
Potrącenie następuje przez złożenie oświadczenia woli drugiej stronie. Oświadczenie ma charakter kształtujący prawo i nie jest do jego skuteczności wymagana zgoda drugiej strony. Skuteczność oświadczenia warunkuje dojście do wierzyciela wzajemnego, w taki sposób aby mógł się zapoznać z jego treścią. Forma złożenia oświadczenia o potrąceniu jest dowolna, jednak na potrącającym ciąży obowiązek udowodnienia faktu potrącenia.

Nie mogą być umorzone przez potrącenie wierzytelności: nie ulegające zajęciu, o dostarczenie środków utrzymania, wynikające z czynów niedozwolonych, co do których potrącenie jest wyłączone przez przepisy szczególne. Możliwe jest również umowne wyłączenie potrącenia między zindywidualizowanymi podmiotami.

Nie ma przeszkód, aby w jakiejkolwiek fazie postępowania sądowego, strona dokonała potrącenia wierzytelności objętej postępowaniem. Na stronie podnoszącej zarzut potrącenia będzie ciążył jednak obowiązek wskazania przesłanek warunkujących dokonanie potrącenia. Podniesienie przez pozwanego zarzutu potrącenia przerywa bieg przedawnienia jego roszczenia do wysokości wierzytelności dochodzonej przez powoda (III CZP 58/07).

Skutkiem podniesienia zarzutu merytorycznego, w postaci potrącenia, w toku procesu jest całkowite lub częściowe oddalenie powództwa. Jest to więc przejaw użycia instytucji prawa materialnego, która wywołuje określone skutki procesowe.

Czytaj w Money.pl
[ ( http://static1.money.pl/i/h/10/t89610.jpg ) ] (http://prawo.money.pl/aktualnosci/okiem-eksperta/artykul/masz;dlugi;zobacz;co;moze;zrobic;komornik,34,0,596002.html) Masz długi? Zobacz co może zrobić komornik? Komornik może zająć pensję, rachunek w banku lub nieruchomość.
[ ( http://static1.money.pl/i/h/112/t93552.jpg ) ] (http://prawo.money.pl/aktualnosci/wiadomosci/artykul/rewolucyjne;zmiany;w;hipotekach,175,0,767919.html) Rewolucyjne zmiany w hipotekach 20 lutego wchodzi w życie nowelizacja przepisów o księgach wieczystych i hipotece, która wprowadza istotne zmiany. Zniknie np. podział na hipotekę zwykłą i kaucyjną.
[ ( http://static1.money.pl/i/h/113/t80497.jpg ) ] (http://prawo.money.pl/aktualnosci/okiem-eksperta/artykul/egzekucja;roszczen;za;granica,97,0,747105.html) Egzekucja roszczeń za granicą Czy do egzekucji swoich roszczeń za granicą potrzebujemy zaświadczenia europejskiego tytułu egzekucyjnego?

Autorka jest aplikantką radcowską z Kancelarii BSO Prawo & Podatki we Wrocławiu

Tagi: kontrahent, prawo, wiadmości, okiem eksperta
Źródło:
BSO
komentarze
+1
+1
ważne
smutne
ciekawe
irytujące
Napisz komentarz