Na skróty

Money.plPrawoAktualnościOkiem eksperta

Umowa cywilnoprawna - jak napisać dobrze?

2012-12-19 06:00

Umowa cywilnoprawna - jak napisać dobrze?

Umowa cywilnoprawna to swobodne i wiążące ustalenie wzajemnych praw lub obowiązków przez przynajmniej dwie strony. Umowy takie stanowią stały element codziennego życia - zawieramy je robiąc zakupy, korzystając z usług fryzjera albo kosmetyczki, nadając list w placówce pocztowej. Przy prostych umowach nie istnieje potrzeba ich dokładnego regulowania, bowiem w świadomości stron, w kontekście ustalonych w danym społeczeństwie zwyczajów, oczywiste jest w jaki sposób umowa ma zostać zrealizowana.

W prostych i natychmiastowo finalizowanych umowach strony nie mają zwykle problemu z określeniem, co jest przedmiotem umowy. Inaczej jest w umowach, w których dla realizacji wspólnie określonego celu strony muszą dokonać czynności bardziej złożonych, wykonywanych przez dłuższy czas lub czynności, które wywołują poważne konsekwencje w sferze osobistej lub majątkowej stron. Wówczas strony, kierowane chęcią zabezpieczenia wykonania postanowień umowy, a czasem obowiązane do tego prawem, muszą zawrzeć umowę w formie pisemnej.

Strony mogą zawrzeć umowę ustnie, pisemnie lub też przez dokonanie odpowiednich czynności - chociażby odpowiednie gesty (kiwnięcie głową). Oczywiście forma umowy zleży od jej treści. Inaczej będzie brzmiała umowa dotycząca wykonania prac remontowych, wynajmu powierzchni biurowej lub wdrożenia systemu informatycznego w firmie. Dla każdej z tych umów prawo przewiduje inne rozwiązania. Niemniej istnieje pewien wspólny zespół elementów właściwych dla większości umów cywilnoprawnych. Niektóre z nich przesądzają o ważności takich umów, a niektóre jedynie wpływają na ich wyższą jakość i większą skuteczność.

Zawierając umowę w pierwszej kolejności należy ją prawidłowo nazwać. Wprawdzie
o rodzaju umowy nie decyduje nazwa, ale cel i zgodny zamiar stron, jednak przy bardziej skomplikowanych umowach, gdzie istnieją wątpliwości co do samego przedmiotu umowy, nazwa może okazać się cenną wskazówką co do intencji, które przyświecały stronom w chwili jej podpisywania. Wskazanie prawidłowej nazwy umowy świadczy również o profesjonalizmie stron. Powszechnym błędem jest nazywanie umowy sprzedaży mianem umowy kupna lub umowy kupna-sprzedaży. Zgodnie z definicją zawartą w Kodeksie cywilnym sprzedaż jest umową wzajemną, co oznacza, że zawsze towarzyszy jej kupno. Podobnie jest z umową najmu, której zawsze towarzyszy wynajem.

Każda umowa powinna zawierać dokładne określenie stron. W przypadku osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej nie stwarza to większych problemów - należy podać imię, nazwisko, PESEL, opis dokumentu tożsamości. Sprawa staje się trudniejsza, gdy stroną umowy są bardziej złożone podmioty gospodarcze (spółki prawa handlowego, przedsiębiorstwa państwowe, stowarzyszenia lub fundacje, jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego). W takiej sytuacji prawidłowe oznaczenie stron i osób uprawnionych do ich reprezentacji może okazać się nie lada wyzwaniem.

Czytaj więcej Kara umowna - kiedy trzeba zapłacić Obowiązek zapłaty powstaje, gdy jest ona zastrzeżona w umowie, a dotyczyć może przypadku niewykonania bądź nienależytego wykonania np. zlecenia.

Przy opisie spółki kapitałowej (spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki akcyjnej) w oznaczeniu stron powinny znaleźć się informacje o organie prowadzącym rejestr handlowy spółki, numerze rejestru, wysokości kapitału zakładowego w spółce (o jego pokryciu w całości lub w części), numerze NIP i REGON, czyli wszystkie te elementy, które w sposób stosunkowo pewny pozwalają na identyfikację spółki. Dodatkowo zawsze należy sprawdzić, czy podmioty występujące w imieniu spółki są uprawnione do jej reprezentacji. Warto upewnić się, że wskazani w umowie członkowie zarządu, prokurenci lub pełnomocnicy zgodnie z wpisem w rejestrze przedsiębiorców lub udzielonym im pełnomocnictwem są uprawnieni do reprezentowania spółki. Należy sprawdzić, czy wymienione osoby mają pełną czy też ograniczoną zdolność do czynności prawnych (np. czy nie zostały pozbawione możliwości działania przez orzeczenie sądu). W pierwszym oznaczeniu stron w umowie należy unikać skrótów (sp. z o.o., sp. k., itp.) - korzystać z pełnych nazw firm.

Kolejnym istotnym elementem jest prawidłowe oznaczenie daty i miejsca zawarcia umowy, oraz wskazanie początku jej obowiązywania, który może być inny niż sam moment zawarcia umowy. Elementy te mają zwykle wpływ na prawidłowe liczenie terminowości wykonania umowy, okresów przedawnienia roszczeń, miejsca spełnienia tych roszczeń (art. 455 K.c.) oraz określenie sądu właściwego do rozstrzygania ewentualnych sporów.

Należy pamiętać, że Kodeks cywilny przewiduje różne tryby zawierania umowy. Umowa może być zawarta przez przyjęcie oferty wprost przez drugą stronę, w trybie negocjacji, w drodze aukcji lub przetargu. Należy więc dbać o to, by nie został naruszony sam tryb zawierania umowy. Najczęściej umowy zawierane są po prostu w trybie przyjęcia oferty wprost.

Czytaj więcej Korzystanie z cudzej nieruchomości. Jak się przed tym bronić Właściciel nieruchomości może domagać się zapłaty wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z niej, jeśli ktoś pozbawił go władztwa nad nieruchomością.

Prawidłowo określone istotne postanowienia umowy mają znaczący wpływ na jej ważność. Istotne postanowienia umowy są to takie postanowienia, które dotyczą jej najważniejszych kwestii (np. ceny sprzedaży, obowiązku wydania rzeczy kupującemu, określenia przedmiotu i wysokości czynszu najmu, określenia czynności prawnej zlecenia, określenia przedmiotu leasingu, itp.). Istotne postanowienia umowy (przedmiot umowy) powinny być zatem opisane wyczerpująco i możliwie dokładnie. Bez tych postanowień niemożliwe jest uznanie, że dana umowa w ogóle została zawarta, co w praktyce prowadzi do jej nieważności (np. strony ustaliły czynsz najmu lecz nie wskazały co jest przedmiotem najmu).

W szczególnych sytuacjach ważność umowy uzależniona jest od zachowania prawidłowej formy. Prawo przewiduje określoną formę dla danych typów umów. I tak, forma specjalna (akt notarialny, popisy notarialnie poświadczone pod umową) jest zastrzeżona dla umów o znacznej doniosłości. Przykładowo umowa sprzedaży udziałów w spółce z o.o. albo sprzedaży przedsiębiorstwa powinna zostać zawarta z podpisami notarialnie poświadczonymi, zaś umowa sprzedaży nieruchomości w formie aktu notarialnego. Bez zachowania szczególnej formy umowa jest nieważna.

Czasami natomiast forma pisemna jest dowolna, ale bez jej zachowania strony będą musiały liczyć się z ograniczoną możliwością dowodzenia jej zawarcia. Przykładem może być tutaj umowa pożyczki powyżej 500 zł. Jeżeli strony nie zawrą takiej umowy w formie pisemnej to w przypadku sporu sądowego nie będą mogły tego udowodnić, ponieważ w takiej sytuacji zeznania świadków stanowią dowód, co do zasady niedopuszczalny.

Prawidłowe zamieszczenie wszystkich wskazanych wyżej elementów jest niezbędne dla celowości i skuteczności umowy, a często również przesądza o jej ważności. W zakresie nieuregulowanym w umowie będą obowiązywać właściwe przepisy Kodeksu cywilnego.

Czytaj więcej w Money.pl
Odszkodowanie za cierpienie. Kiedy przysługuje?
Wniosek o zbyt wygórowane odszkodowanie w przypadku sprawy w sądzie spowoduje konieczność wniesienia wyższej opłaty sądowej.
Auto zepsute w warsztacie? To możesz zrobić
Dochodzenie roszczeń od warsztatu będzie trudne, jeżeli nie mamy udokumentowanego stanu technicznego auta - zarówno przed jak i po naprawie.
Proces cywilny według nowych zasad. Zobacz zmiany
Według znowelizowanych przepisów wyłącznie od uznania sędziego zależeć będzie, czy i w jakim stopniu spóźnione dowody stron zostaną w sprawie pominięte.

Autor jest aplikantem radcowskim w kancelarii Rachelski i Wspólnicy

tagi

akt notarialny, strony, postanowienia, umowa cywilnoprawna

Pochwal się na swojej stronie,
że czytasz Money.pl
Czytam Money.pl


2013-08-27 20:33:00 wiwan  [ Tysiącznik na forum ]
Re: Umowa cywilnoprawna - jak napisać dobrze? [0]
Szereg wzorów do pobrania na Money:

http://msp.money.pl/dokumenty_i_formularze/wzory_umow/

http://msp.money.pl/wzory-dokumentow/umowy,39,wzory_dokumentow.html
Najnowsze wiadomości
Podobne artykuły