Na skróty

Money.plPrawoPorady prawnePoradyPrawo spadkowe

Darowizna a prawo do zachowku

2008-05-12 15:18

Darowizna a prawo do zachowku

Krewny mojej żony przekazał w formie darowizny swoje gospodarstwo na moją żonę i na mnie. Darowizna nie posiadała żadnych klauzul specjalnych poza prawem dożywocia dla obdarowującego. Sporządzony został akt notarialny, zgodnie z którym właścicielami gospodarstwa jesteśmy my (żona wraz ze mną). Niestety miesiąc temu wuj zmarł. Nie pozostawił po sobie żadnego testamentu. Oczywiście, jak zwykle w takich przypadkach, zgłosiła się rodzina z żądaniami podziału majątku. Wuj nie posiadał żony ani dzieci, jedynymi żyjącymi krewnymi zmarłego, poza moją żoną, są moja teściowa, siostra z córką oraz dwie córki nieżyjącego brata.

Czy, w zaistniałej sytuacji i zgodnie z prawem spadkowym, żądania krewnych są w prawie? Jeśli tak to, komu spadek czy zachowek się należy i w jakiej wielkości?

Zgodnie z zasadą dziedziczenia przyjętą w prawie polskim, w przypadku braku testamentu dochodzi odziedziczenia z mocy ustawy.

W pierwszej kolejności powołane są z ustawy do spadku dzieci spadkodawcy oraz małżonek spadkodawcy. Wskazane osoby dziedziczą w częściach równych, z zastrzeżeniem wprowadzonym przez ustawodawcę w trosce o interes małżonka spadkodawcy dziedziczącego w zbiegu z dziećmi spadkodawcy, że część przypadająca w takim przypadku małżonkowi nie może być mniejsza niż jedna czwarta całości spadku (art. 931 § 1 kodeksu cywilnego, w skrócie kc). Z kolei § 2 art. 931 kc wskazuje, że jeżeli dziecko spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada jego dzieciom w częściach równych.

W braku zstępnych spadkodawcy (dzieci spadkodawcy), w drugiej kolejności powołani są do spadku z ustawy jego małżonek, rodzice i rodzeństwo (art. 932 § 1 kc). Analogicznie jak w przypadku dziedziczenia przez małżonka w zbiegu z dziećmi spadkodawcy, w trosce o interes małżonka ustawodawca wprowadził zasadę, że udział spadkowy małżonka, który dziedziczy w zbiegu bądź z rodzicami, bądź z rodzeństwem, bądź z rodzicami i rodzeństwem spadkodawcy, wynosi połowę spadku (art. 932 § 2 kc).

Kwestię zachowku reguluje art. 991 kc, który wprowadza zamknięty katalog osób, którym przysługuje prawo do zachowku, pod warunkiem, że byliby powołani do spadku z ustawy. Są to zstępni spadkodawcy (dzieci spadkodawcy, zaś w przypadku gdy te nie dożyły otwarcia spadku, ich dzieci itd.), małżonek spadkodawcy oraz rodzice spadkodawcy.

Wysokość zachowku uzależniona jest od tego, czy uprawniony do zachowku spełnia wskazane w ustawie przesłanki (trwała niezdolność do pracy albo małoletniość) bądź nie spełnia wskazanych przesłanek. W pierwszym przypadku tytułem zachowku należą się uprawnionemu dwie trzecie wartości udziału spadkowego, który by mu przypadały jako spadkobiercy ustawowemu, w drugim przypadku połowa wartości tego udziału.

W związku z tym, że zmarły spadkodawca nie miał żony ani dzieci, w drugiej kolejności do spadku powołani z ustawy byliby rodzice i rodzeństwo (Pana teściowa). W zapytaniu prawnym nie wskazuje Pan czy żyją rodzice spadkodawcy. W sytuacji, gdyby rodzice zmarłego nie żyli w chwili otwarcia spadku (w chwili śmierci Pana wujka), Pana teściowa dziedziczyłaby z mocy ustawy całość spadku. Wskazani w zapytaniu prawnym pozostali krewni spadkodawcy, za wyjątkiem rodzeństwa spadkodawcy (Pana teściowej), są poza kręgiem spadkobierców ustawowych.

Zgodnie z prawem Pana teściowa, mimo iż należy do kręgu spadkobierców ustawowych, nie może się domagać zachowku z uwagi na zamknięty katalog osób, którym przysługuje prawo żądania zachowku (wskazano je wyżej). Tym bardziej, pozostali żyjący krewni spadkodawcy wskazani w Pana zapytaniu prawnym nie spełniają ustawowych przesłanek, a co za tym idzie nie mają prawa domagania się zachowku.

tagi

dziedziczenie, zachowek, prawo spadkowe
Najnowsze wiadomości
Przykładowe porady
  • Umowa użyczenia a wynajemPytanie: Jesteśmy samorządową instytucją kultury. Naszym organem założycielskim jest Urząd Miasta. Organizator, na podstawie umowy użyczenia, przekazał nam w użyczenie, na cele kulturalne obiekt,...
  • Pozwolenia wodnoprawne dotyczące instalacji wodnych. Za brak - sankcjeW przypadku braku wymaganego pozwolenia podmiot korzystający ze środowiska ponosi opłaty podwyższone o 500 proc. za wprowadzanie ścieków do wód lub ziemi.
  • Staż urlopowy pracownika po studiachPytanie: Pracownik ma zaliczone 8 lat stażu urlopowego (wyższe studia). 01 listopada 2010 roku minie dwa lata zatrudnienia. Ile dni urlopu będzie przysługiwało pracownikowi po 01.11.2010 roku? Czy w...
  • Obecność strony na sprawie rozwodowejPytanie: Zamierzam wnieść sprawę o rozwód. Być może skorzystam z pomocy prawnika. Czy moja obecność na sprawie rozwodowej jest konieczna?...
  • Rozporządzanie opróżnionym miejscem hipotecznymPytanie: 20 lutego 2011 wchodzą w życie zmiany ustawy o księgach wieczystych i hipotece. Jak dokładnie będą wyglądać wykonanie uprawnień właściciela nieruchomości do rozporządzania opróżnionym...
Przydatne linki