Notowania

izba skarbowa
19.09.2011 08:15

FSK 1288/04 - Wyrok NSA z 2004-11-30

Uwzględniając regulację zawartą w art. 188 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./, należy stwierdzić, że przyjęcie za podstawę kasacji naruszenia przepisów postępowania wyklucza możliwość zawarcia w niej wniosku o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i rozpoznanie skargi. Naruszenie prawa materialnego nie może polegać na kwestionowanym przez stronę ustaleniu faktu. Wadliwość podstawy faktycznej jest zawsze wynikiem uchybienia procesowego, które w ramach podstawy skargi kasacyjnej przewidzianej w art. 174 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wymaga przytoczenia przepisów, naruszenie których zarzuca skarżący. Dla wskazania tych wadliwości konieczne jest uzasadnienie tej podstawy przez wskazanie, które przepisy /oznaczone numerem artykułu, paragrafu, ustępu/ zostały naruszone, na czym to naruszenie polegało i wpływu zarzuconych wadliwości na treść kwestionowanego wyroku.

Podziel się
Dodaj komentarz

Tezy

Uwzględniając regulację zawartą w art. 188 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./, należy stwierdzić, że przyjęcie za podstawę kasacji naruszenia przepisów postępowania wyklucza możliwość zawarcia w niej wniosku o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i rozpoznanie skargi.

Naruszenie prawa materialnego nie może polegać na kwestionowanym przez stronę ustaleniu faktu. Wadliwość podstawy faktycznej jest zawsze wynikiem uchybienia procesowego, które w ramach podstawy skargi kasacyjnej przewidzianej w art. 174 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wymaga przytoczenia przepisów, naruszenie których zarzuca skarżący. Dla wskazania tych wadliwości konieczne jest uzasadnienie tej podstawy przez wskazanie, które przepisy /oznaczone numerem artykułu, paragrafu, ustępu/ zostały naruszone, na czym to naruszenie polegało i wpływu zarzuconych wadliwości na treść kwestionowanego wyroku.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2004 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Elżbiety K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 4 marca 2004 r. I SA/Ka 470/03 w sprawie ze skargi Elżbiety K. na decyzję Izby Skarbowej w K. /Ośrodek Zamiejscowy w B.B./ z dnia 15 lutego 2003 r. (...) w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich za zobowiązania w podatku od towarów i usług - oddala skargę kasacyjną; (...).

Uzasadnienie

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 4 marca 2004 r. /I SA/Ka 470/03/ Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę Elżbiety K. na decyzję Izby Skarbowej w K. - Ośrodek Zamiejscowy w B.B. z dnia 11 lutego 2003 r. w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich za zobowiązania w podatku od towarów i usług za okres od września 1998 r. do marca 1999 r. i za czerwiec 1999 r. W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, iż zaskarżona decyzja prawa nie narusza. Powołując się na przepis art. 116 Ordynacji podatkowej Sąd stwierdził, iż w sprawie wystąpiła zaległość podatkowa spółki "B." z o.o., której to spółki Elżbieta K. była członkiem zarządu, że egzekucja przeciwko spółce okazała się bezskuteczna oraz że nie nastąpiło zwolnienie skarżącej z odpowiedzialności, bowiem nie został zachowany termin ustawowy do zgłoszenia wniosku o upadłości. Sąd podniósł, iż zgodnie z art. 5 par. 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 października 1934 r. Prawo upadłościowe /Dz.U. 1991 nr 118 poz.
512 ze zm./ termin ten wynosi dwa tygodnie od dnia zaprzestania płacenia długów. Zdaniem Sądu, członkowie zarządu w tym również Elżbieta K. już w dniu 4 lutego 1999 r. tj. w dniu sporządzenia sprawozdania F-01 musieli zdawać sobie sprawę z sytuacji finansowo-ekonomicznej, która jednoznacznie wskazywała na wystąpienie przesłanek do wnioskowania o upadłość spółki i wobec tego do podjęcia bez zbędnej zwłoki stosownych kroków prawnych w imię ochrony interesów wszystkich potencjalnych wierzycieli. Skoro wiedza uzyskana przez członków zarządu nie spowodowała żadnej reakcji aż do dnia 10 marca 1999 r. - to tym samym odpadły przesłanki uchylające odpowiedzialność skarżącej.

Odnosząc się do argumentu podniesionego w skardze, iż rozstrzygając powyższą kwestię sąd powszechny doszedł na gruncie identycznego stanu faktycznego i prawnego do odmiennych wniosków, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, iż wyrok SO w B.-B. został podjęty już po wydaniu decyzji ostatecznej w niniejszym postępowaniu, oraz że oba postępowania, mimo występujących zbieżności, były względem siebie odrębne i okoliczności oraz przesłanki występujące w tych sprawach były oceniane odrębnie. Sąd przyznał, iż faktycznie odmienna ocena tych samych przesłanek w różnych postępowaniach jest negatywna jednakże nie może to świadczyć o wadliwości decyzji organów podatkowych.

W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku Elżbieta K. wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie sprawy w trybie art. 188 ustawy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. Zarzuciła wyrokowi naruszenie prawa materialnego a to art. 116 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 5 par. 1 rozporządzenia Prezydenta RP Prawo upadłościowe, przez jego niewłaściwe zastosowanie poprzez przyjęcie, iż złożenie w dniu 10 marca 1999 r. wniosku o ogłoszenie upadłości "B." Spółki z o.o., nastąpiło z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 5 par. 1 Prawa upadłościowego, wobec czego Elżbieta K. nie może się uwolnić od odpowiedzialności za zobowiązania Spółki.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej stwierdza, że Sąd w procesie subsumcji nie uwzględnił argumentacji zawartej w skardze w zakresie terminowości złożenia wniosku o ogłoszeniu upadłości Spółki. Twierdzi, że organy podatkowe nie potrafiły w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy jednoznacznie ustalić daty w jakiej niewątpliwie zaistniały okoliczności pozwalające na złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości, a tym samym prawidłowo ustalić, czy złożenie wniosku w dniu 10 marca 1999 r. zostało dokonane w terminie.

Zdaniem skarżącej badanie terminowości złożenia analizowanego wniosku nie jest kwestią, ani elementem stanu faktycznego, a oceną prawną ciągu faktów, a zatem w procesie kontroli zgodności z prawem tak dokonywanej oceny Sąd nieprawidłowo wyprowadził wnioski o zgodności z prawem zapadłych w formie decyzji rozstrzygnięć. Podniósł, iż nie sposób negować prawa organów podatkowych do dokonywania we własnym zakresie oceny ustaleń faktycznych, jednakże sam fakt dokonywania samodzielnej oceny nie przesądza o zgodności spornych rozstrzygnięć z prawem, gdyż ocena tej zgodności powinna być dokonywana także na płaszczyźnie zgodności rozstrzygnięcia z prawem materialnym.

Fakt, iż wyrok Sądu powszechnego orzekający co do istoty odmiennie od organów podatkowych w identycznym stanie faktycznym zapadł po wydaniu decyzji ostatecznej w niniejszej sprawie, ale przed wydaniem wyroku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny powinien, zdaniem skarżącej, skutkować co najmniej uchyleniem zaskarżonej decyzji do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

Skarżąca podkreśliła, iż w toku postępowania przed Sądem ustalono, iż spłat zobowiązań Spółka dokonywała systematycznie w styczniu, lutym i początkiem marca 1999 r., przy czym ostatnia zapłata dokonana została w dacie złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny badając kwestię sporną, a więc terminowość złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości poprzestał bez szerszego uzasadnienia na podzieleniu argumentacji organów skarbowych i odwołał się do treści sprawozdania F-01 z dnia 4 lutego 1999 r., natomiast w zupełności nie odniósł się do zarzutów skarżącej.

Sąd nie ustosunkował się między innymi do faktu, iż nieściągalność wierzytelności należnej od ZPW "F." S.A. znalazła potwierdzenie dopiero w połowie 2001 r. podczas, gdy wcześniej tj. w trakcie 2000 r. syndyk masy upadłości ZPW "F." nie potrafił wypowiedzieć się co do zaspokojenia wierzytelności Spółki "B.". Sąd nie uwzględnił nadto i nie ustosunkował się też do pozytywnej prognozy co do podstaw ekonomicznych bytu Spółki wynikającej z faktu rozłożenia na raty zaległości w zapłacie podatku VAT dokonanej decyzją Urzędu z dnia 26 stycznia 1999 r. (...), przy czym pierwsza rata została zapłacona 4 lutego 1999 r.

Jak już w skardze podnosiła skarżąca zarząd Spółki "B.", musiałby w tych okolicznościach /tj. zdaniem organów podatkowych i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego/ antycypować fakty /np. w zakresie nieściągalności wierzytelności od masy upadłości ZPW "F." S.A. czy Leszka T./, stąd ich ocena dokonana a posteriori przez organy podatkowe nie jest prawidłowa.

Dyrektor Izby Skarbowej w K. w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą zarówno w uzasadnieniu decyzji Izby Skarbowej z dnia 11 lutego 2003 r. jak też w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie jest zasadna.

Wniosek skargi o uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi na zasadzie art. 188 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest oczywiście niesłuszny. Stosownie do powołanego art. 188 cyt. ustawy, Naczelny Sąd Administracyjny może uchylić zaskarżone orzeczenie i rozpoznać skargę, jeżeli nie ma naruszeń przepisów postępowania, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, a zachodzi jedynie naruszenie prawa materialnego. W świetle sformułowanego w skardze zarzutu przepis art. 188 cyt. ustaw nie mógł mieć w sprawie zastosowania, gdyż w skardze podniesiono w istocie naruszenie przepisów postępowania. Wprawdzie jako podstawę kasacji podano "naruszenie prawa materialnego" jednak równocześnie wskazano, że polegało ono na "przyjęciu, iż złożenie w dniu 10 marca 1999 r. wniosku o ogłoszeniu upadłości "B." spółki z o.o. nastąpiło z uchybieniem terminu określonego w art. 5 par. 1 Prawa upadłościowego, wobec czego Elżbieta K. nie może się uwolnić od odpowiedzialności za
zobowiązania Spółki".

Z przytoczonego wyżej art. 188 ustawy wynika, że stosowanie tego przepisu uzależnione jest od łącznego zaistnienia dwu przesłanek tj.:

  1. niewystąpienie naruszeń przepisów postępowania, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy,
  1. wydanie orzeczenia z naruszeniem prawa materialnego.

Uwzględniając regulację zawartą w omawianym art. 188 ustawy, należy stwierdzić, że przyjęcie za podstawę kasacji naruszenia przepisów postępowania wyklucza możliwość zawarcia w niej wniosku o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i rozpoznanie skargi. Dotyczy to także sytuacji, w której - podobnie jak w rozpoznawanej sprawie - naruszenie przepisów postępowania określono błędnie jako "naruszenie prawa materialnego".

Reasumując należy stwierdzić, że naruszenie prawa materialnego nie może polegać na kwestionowanym przez stronę ustaleniu faktu /w tym przypadku - faktu złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości z uchybieniem terminu/.

Przechodząc do rozważenia podanych w skardze kasacyjnej naruszeń prawa, które - jak już wskazano - obejmują jedynie przepisy postępowania, należy stwierdzić, iż zaskarżone orzeczenie nie wykazuje takich uchybień.

Wadliwość podstawy faktycznej jest zawsze wynikiem uchybienia procesowego, które w ramach podstawy skargi kasacyjnej przewidzianej w art. 174 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wymaga przytoczenia przepisów, naruszenie których zarzuca skarżący. Dla wskazana tych wadliwości nie wystarczy odwołać się do ogólnych stwierdzeń - jak to uczyniła autorka skargi kasacyjnej - lecz konieczne jest uzasadnienie tej podstawy przez wskazanie, które przepisy /oznaczone numerem artykułu, paragrafu, ustępu/ zostały naruszone, na czym to naruszenie polegało i wpływu zarzuconych wadliwości na treść kwestionowanego wyroku /por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 11 marca 1997 r. III CKN 13/97 - OSNC 1997 nr 8 poz. 114, z dnia 10 lutego 1997 r. I CKN 57/96 - OSNC 1997 nr 6-7 poz. 82 i z dnia 16 października 1997 r. II CKN 404/97 - OSNC 1998 nr 4 poz. 59/.

Wobec zatem braku wskazania w kasacji przepisów postępowania dla oceny przez Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznający skargę kasacyjną, miarodajny jest stan faktyczny sprawy, będący podstawą wydania zaskarżonego wyroku.

Z ustaleń tych wynika, że w dniu podpisania przez Elżbietę K. sprawozdania F-01 tj. w dniu 4 lutego 1999 r. - wiedziała ona, że majątek spółki nie wystarcza na zaspokojenie długów. Od tej daty reprezentacji Spółki z o.o. w ciągu dwóch tygodni byli zobowiązani zgłosić wniosek o ogłoszeniu upadłości /art. 116 par. 1 Ordynacji podatkowej w związku z art. 5 par. 2 Prawo upadłościowe/.

Inna ocena identycznego stanu faktycznego i prawnego przez sąd powszechny nie może stanowić podstawy do stawiania zarzutów naruszenia prawa organu podatkowemu i Sądowi.

Mając powyższe ustalenia na uwadze należało na podstawie przepisów art. 184 i art. 204 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnemu /Dz.U. nr 153 poz. 1270/ orzec jak w sentencji.

Tagi: izba skarbowa, orzecznictwo nsa, orzecznictwo
komentarze
+1
+1
ważne
smutne
ciekawe
irytujące
Napisz komentarz