Notowania

SN ustali prawa Niemców do majątków w Polsce

Sąd Najwyższy ma rozstrzygnąć, czy spadkobiercy osób, które zadeklarowały polską narodowość i dzięki temu zachowały majątki w Polsce, utracili je na skutek przesiedlenia się do Niemiec.

Podziel się
Dodaj komentarz
(Mikdam/Dreamstime)

Sąd Najwyższy ma rozstrzygnąć, czy spadkobiercy osób, które zadeklarowały polską narodowość i dzięki temu zachowały majątki w Polsce, utracili je na skutek przesiedlenia się do Niemiec. O rozstrzygnięcie tej kwestii zwrócił się pierwszy prezes tego Sądu.

Powodem pytania pierwszego prezesa SN są rozbieżności w interpretacji przepisów dotyczących majątków byłych obywateli Rzeszy, którzy dzięki potwierdzeniu narodowości polskiej uzyskali polskie obywatelstwo i zatrzymali swoje majątki (na podstawie art. 2 ust. 1 lit. b dekretu z 1946 roku o majątkach opuszczonych i poniemieckich).

Ci z nich, którzy wyjechali w latach 1956-1984 do RFN i do NRD, stracili obywatelstwo. Przez jakiś czas były zresztą co do tego wątpliwości. Ostatecznie jednak w orzecznictwie sądów administracyjnych i Sądu Najwyższego przeważyło stanowisko, że taki właśnie był skutek uchwały Rady Państwa z 1956 roku w sprawie zezwolenia na zmianę obywatelstwa polskiego repatriantom niemieckim.

Utrata obywatelstwa przez tę grupę przesiedleńców pociągnęła za sobą utratę należących do nich nieruchomości. Prawną podstawą stał się tu art. 38 ust. 3 ustawy z 1961 roku o gospodarce gruntami w miastach i osiedlach. W myśl tego przepisu nieruchomości osób, które na podstawie dekretu z 1946 roku zachowały majątki i uzyskały polskie obywatelstwo, a następnie w związku z wyjazdem z kraju utraciły je lub utracą, przeszły z mocy prawa (automatycznie) na własność państwa. Wątpliwość prawna, przedstawiona przez pierwszego prezesa SN, nie dotyczy tych osób ani ich spadkobierców.

W pytaniu chodzi o spadkobierców osób, które na podstawie dekretu z 1946 roku zachowały majątki i nie opuściły Polski. Wątpliwość sprowadza się do pytania, czy jeśli spadkobiercy ci, z powodu przesiedlenia się w latach 1956-1984 roku do RFN i NRD, zostali zwolnieni z polskiego obywatelstwa, utracili w konsekwencji także odziedziczone nieruchomości. Słowem, czy art. 38 ust. 3 ustawy z 1961 roku obejmuje także ich.

Dotychczas w trzech orzeczeniach Sąd Najwyższy uznał, że przepis ten nie obejmuje spadkobierców (sygn.: IV CK 304/05; IV CK 306/05; IV CSK 152/10). Sąd przyjął bowiem, że art. 38 ust. 3 ustawy z 1961 r., jako wyjątkowy, nie może podlegać wykładni rozszerzającej.

Są jednak ważne argumenty za uznaniem, że jest inaczej i że na podstawie tego przepisu spadkobiercy, którzy repatriowali się do Niemiec, utracili własność. Zdaniem pierwszego prezesa SN, przemawia za tym przede wszystkim zasada, że spadkobiercy są następcami prawnymi spadkodawców także w zakresie sytuacji prawnej odziedziczonych po nich nieruchomości.

_ - Należy też sięgnąć do wykładni funkcjonalnej art. 38 ust. 3 ustawy z 1961 roku _ - argumentuje pierwszy prezes SN w uzasadnieniu pytania prawnego. _ - W przeciwnym razie może to doprowadzić do rażąco niesprawiedliwych lub irracjonalnych konsekwencji oraz pominięcia racji prawnych, społecznych, ekonomicznych i moralnych _ - dodaje.

Termin posiedzenia, na którym Sąd Najwyższy rozpatrzy to pytanie, nie został jeszcze wyznaczony. SN odpowiada na pytania pierwszego prezesa w powiększonym składzie siedmiu sędziów. Pytanie prawne ma w Sądzie Najwyższym sygnaturę: III CZP 88/11.

Wśród trzech spraw, w których Sąd Najwyższy uznał, że art. 38 ust. 3 ustawy z 1961 roku nie dotyczy spadkobierców, jest też głośna sprawa Agnes Trawny, dotycząca gospodarstwa i domu w miejscowości Narty na Mazurach (wyrok SN z 3 grudnia 2005 roku, sygn. IV CK 304/05).

Gospodarstwo to należało do jej ojca, który zmarł w 1954 roku. W wyniku działu spadku Agnes Trawny stała się w 1970 roku jego wyłączną właścicielką. W 1977 roku, po zadeklarowaniu narodowości niemieckiej, uzyskała zgodę Rady Państwa na wyjazd na stałe do Niemiec i zwolnienie z obywatelstwa polskiego.

Po wygranej w Sądzie Najwyższym została wpisana ponownie do księgi wieczystej gospodarstwa. Dom w Nartach odzyskała fizycznie po wielu perypetiach dopiero jesienią 2011 roku (domu nie chcieli opuścić mieszkańcy, których w domostwie ulokowało nadleśnictwo).

Czytaj więcej o stosunkach polsko-nimieckich
[ ( http://static1.money.pl/i/h/237/t124397.jpg ) ] (http://news.money.pl/artykul/nyt;o;zaciesnianiu;wiezi;polski;i;niemiec,122,0,986746.html) Kryzys zbliżył do siebie Polskę i Niemcy Dziennik podkreśla, że Polska jest rzadkim i cennym przykładem kraju, w którym trwa wzrost gospodarczy i który jednocześnie wykazuje entuzjazm dla integracji europejskiej.
[ ( http://static1.money.pl/i/h/114/t124018.jpg ) ] (http://www.money.pl/archiwum/felieton/artykul/prezesie;przed;wymarszem;zapytaj;o;,59,0,985147.html) Prezesie, przed wymarszem, zapytaj o... Paweł Szygulski pisze o tym, do czego może przydać się opozycja.
[ ( http://static1.money.pl/i/h/73/t87369.jpg ) ] (http://www.money.pl/gospodarka/unia-europejska/wiadomosci/artykul/w;niemczech;produkcja;przemyslowa;wzrosla;mocniej;od;oczekiwan,236,0,984044.html) Zaskoczenie wynikami produkcji w Niemczech Dane Ministerstwa Gospodarki odbiegają od wcześniejszych prognoz.
Tagi: stosunki polsko-niemieckie, wiadomości, wiadmomości, kraj, gospodarka, prawo, wiadmości
Źródło:
PAP
komentarze
+1
+1
ważne
smutne
ciekawe
irytujące
Napisz komentarz