708
RZYMSKI STATUT MI?DZYNARODOWEGO TRYBUNA¸U KARNEGO
sporzadzony w Rzymie dnia 17 lipca 1998 r.
W imieniu Rzeczypospolitej Polskiej
PREZYDENT RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
podaje do powszechnej wiadomoEci:
W dniu 17 lipca 1998 r. zosta? przyj´ty Rzymski Statut Mi´dzynarodowego Trybuna?u Karnego, w nast´pujacym
brzmieniu:
Przek?ad
RZYMSKI STATUT MI?DZYNARODOWEGO
TRYBUNA¸U KARNEGO
PREAMBU¸A
Pa?stwa-Strony niniejszego statutu,
E w i a d o m e, i˝ wszyscy ludzie sa po?aczeni wspól-
nymi wi´zami, ˝e ich kultury tworza wspólne dziedzic-
two, oraz zaniepokojeni, i˝ ta delikatna mozaika mo˝e
w ka˝dej chwili zostaç zniszczona,
p a m i ´ t a j a c, i˝ w mijajacym wieku miliony dzieci,
kobiet i m´˝czyzn by?y ofiarami niewyobra˝alnych
okrucie?stw, które g?´boko poruszy?y sumienie ludzko-
Eci,
u z n a j a c , i˝ tego typu powa˝ne zbrodnie zagra˝aja
pokojowi, bezpiecze?stwu i pomyElnoEci Ewiata,
p o t w i e r d z a j a c, i˝ najpowa˝niejsze zbrodnie wagi
mi´dzynarodowej nie moga pozostaç bezkarne oraz ˝e
ich skuteczne Eciganie musi zostaç zapewnione po-
przez podj´cie odpowiednich dzia?a? zarówno przez
poszczególne pa?stwa, jak i poprzez wzmocnienie
wspó?pracy mi´dzynarodowej,
z d e c y d o w a n e, by po?o˝yç kres bezkarnoEci
sprawców tych zbrodni i w ten sposób przyczyniç si´
do zapobie˝enia ich pope?nianiu,
p r z y p o m i n a j a c, i˝ obowiazkiem ka˝dego Pa?stwa
jest wykonywanie jurysdykcji karnej w stosunku do
osób odpowiedzialnych za zbrodnie mi´dzynarodowe,
p o t w i e r d z a j a c cele i zasady Karty Narodów Zjed-
noczonych, a w szczególnoEci zasad´ powstrzymywa-
nia si´ przez ka˝de pa?stwo od groeby u˝ycia si?y lub jej
u˝ycia przeciwko ca?oEci terytorialnej lub niezawis?oEci
politycznej któregokolwiek pa?stwa, jak i w inny spo-
sób niezgodny z celami Narodów Zjednoczonych,
p o d k r e E l a j a c, i˝ ˝adne z postanowie? niniejszego
Statutu nie mo˝e byç traktowane jako upowa˝nienie
dla któregokolwiek Pa?stwa-Strony do interweniowa-
nia w konflikt zbrojny lub w wewn´trzne sprawy jakie-
gokolwiek pa?stwa,
z d e c y d o w a n e, ze wzgl´du na powy˝sze cele oraz
dla dobra obecnych i przysz?ych pokole?, utworzyç nie-
zale˝ny sta?y Mi´dzynarodowy Trybuna? Karny zwiaza-
ny z systemem Narodów Zjednoczonych, posiadajacy
jurysdykcj´ w stosunku do najpowa˝niejszych zbrodni
wagi mi´dzynarodowej,


p o d k r e E l a j a c, i˝ Mi´dzynarodowy Trybuna? Karny
utworzony na podstawie niniejszego statutu ma cha-
rakter komplementarny w stosunku do krajowych sys-
temów wymiaru sprawiedliwoEci w sprawach karnych,
p o s t a n a w i a j a c zagwarantowaç trwa?e poszano-
wanie sprawiedliwoEci mi´dzynarodowej i jej realizacj´,
uzgodni?y, co nast´puje:
CZ?Âa I. UTWORZENIE TRYBUNA¸U
Artyku? 1
Trybuna?
Niniejszym tworzy si´ Mi´dzynarodowy Trybuna?
Karny (zwany dalej ,,Trybuna?em"). Trybuna? jest insty-
tucja sta?a i jest on w?adny wykonywaç jurysdykcj´ wo-
bec osób, które dopuEci?y si´ najpowa˝niejszych
zbrodni wagi mi´dzynarodowej, wymienionych w ni-
niejszym statucie. Trybuna? ma charakter komplemen-
tarny w stosunku do krajowych systemów wymiaru
sprawiedliwoEci w sprawach karnych. Jurysdykcja
i dzia?alnoEç Trybuna?u uregulowane sa postanowie-
niami niniejszego statutu.
Artyku? 2
Stosunki pomi´dzy Trybuna?em
a Narodami Zjednoczonymi
Stosunki pomi´dzy Trybuna?em a Narodami Zjed-
noczonymi sa regulowane w oparciu o umow´ za-
twierdzona przez Zgromadzenie Pa?stw-Stron niniej-
szego statutu, a nast´pnie zawarta przez Prezesa Try-
buna?u w jego imieniu.
Artyku? 3
Siedziba Trybuna?u
1. Siedziba Trybuna?u ustanawia si´ Hag´ w Holan-
dii (,,Pa?stwo przyjmujace").
2. Trybuna? zawiera porozumienie w sprawie g?ów-
nej siedziby z Pa?stwem przyjmujacym. Porozumienie to
zawierane jest przez Prezesa Trybuna?u w jego imieniu,
po zatwierdzeniu przez Zgromadzenie Pa?stw-Stron.
3. Na podstawie niniejszego statutu Trybuna? mo˝e
ustanowiç swoja siedzib´ gdzie indziej, je˝eli uzna to za
po˝adane.
Artyku? 4
Status prawny i uprawnienia Trybuna?u
1. Trybuna? posiada mi´dzynarodowa osobowoEç
prawna. Trybuna? posiada równie˝ zdolnoEç prawna
w zakresie koniecznym do wykonywania swych funkcji
i realizowania swoich celów.
2. Trybuna? mo˝e wykonywaç swoje funkcje
i uprawnienia przewidziane w niniejszym statucie na
terytorium ka˝dego Pa?stwa-Strony oraz -- na podsta-
wie specjalnej umowy -- na terytorium jakiegokolwiek
innego pa?stwa.
CZ?Âa II. JURYSDYKCJA, DOPUSZCZALNOÂa
ORAZ PRAWO W¸AÂCIWE
Artyku? 5
Przest´pstwa obj´te jurysdykcja Trybuna?u
1. Jurysdykcja Trybuna?u jest ograniczona do naj-
powa˝niejszych zbrodni wagi mi´dzynarodowej. Ju-
rysdykcja Trybuna?u na podstawie niniejszego statutu
obejmuje nast´pujace zbrodnie:
(a) zbrodni´ ludobójstwa;
(b) zbrodnie przeciwko ludzkoEci;
(c) zbrodnie wojenne;
(d) zbrodni´ agresji.
2. Trybuna? wykonuje jurysdykcj´ w odniesieniu do
zbrodni agresji, gdy tylko zostanie przyj´te postanowie-
nie zgodnie z artyku?ami 121 i 123 definiujace t´ zbrod-
ni´ oraz okreElajace warunki wykonywania przez Trybu-
na? jurysdykcji w odniesieniu do tej zbrodni. Powy˝sze
postanowienie powinno byç zgodne z odpowiednimi
postanowieniami Karty Narodów Zjednoczonych.
Artyku? 6
Ludobójstwo
Dla celów niniejszego statutu ,,ludobójstwo" ozna-
cza którykolwiek z nast´pujacych czynów, dokonany
z zamiarem zniszczenia w ca?oEci lub cz´Eci grupy na-
rodowej, etnicznej, rasowej lub religijnej, takich jak:
(a) zabójstwo cz?onków grupy;
(b) spowodowanie powa˝nego uszkodzenia cia?a lub
rozstroju zdrowia psychicznego cz?onków grupy;
(c) rozmyElne stworzenie dla grupy warunków ˝ycia,
obliczonych na spowodowanie jej ca?kowitego lub
cz´Eciowego zniszczenia fizycznego;
(d) stosowanie Erodków, które maja na celu wstrzy-
manie urodzin w obr´bie grupy;
(e) przymusowe przekazywanie dzieci cz?onków gru-
py do innej grupy.
Artyku? 7
Zbrodnie przeciwko ludzkoEci
1. Dla celów niniejszego statutu ,,zbrodnia przeciw-
ko ludzkoEci" oznacza którykolwiek z nast´pujacych
czynów, pope?niony w ramach rozleg?ego lub systema-
tycznego, Ewiadomego ataku skierowanego przeciwko
ludnoEci cywilnej:
(a) zabójstwo;
(b) eksterminacja;
(c) niewolnictwo;
(d) deportacja lub przymusowe przemieszczanie lud-
noEci;
Dziennik Ustaw Nr 78
-- 5046 --
Poz. 708


(e) uwi´zienie lub inne dotkliwe pozbawienie wolno-
Eci fizycznej z naruszeniem podstawowych regu?
prawa mi´dzynarodowego;
(f) tortury;
(g) zgwa?cenie, niewolnictwo seksualne, przymuso-
wa prostytucja, wymuszona cia˝a, przymusowa
sterylizacja oraz jakiekolwiek inne formy przemo-
cy seksualnej porównywalnej wagi;
(h) przeEladowanie jakiejkowiek mo˝liwej do zidenty-
fikowania grupy lub zbiorowoEci z powodów poli-
tycznych, rasowych, narodowych, etnicznych, kul-
turowych, religijnych, p?ci (gender) w rozumieniu
ust´pu 3 lub z innych powodów powszechnie
uznanych za niedopuszczalne na podstawie prawa
mi´dzynarodowego, w zwiazku z jakimkolwiek
czynem, do którego odnosi si´ niniejszy ust´p, lub
z jakakolwiek zbrodnia obj´ta jurysdykcja Trybu-
na?u;
(i) wymuszone zagini´cia osób;
(j) zbrodnia apartheidu;
(k) inne nieludzkie czyny o podobnym charakterze ce-
lowo powodujace ogromne cierpienie lub powa˝-
ne uszkodzenie cia?a albo zdrowia psychicznego
lub fizycznego.
2. W rozumieniu ust´pu 1:
(a) ,,atak skierowany przeciwko ludnoEci cywilnej"
oznacza sposób dzia?ania, polegajacy na wielo-
krotnym dopuszczaniu si´ czynów opisanych
w ust´pie 1 skierowanych przeciwko ludnoEci cy-
wilnej, podj´ty stosownie do lub dla wsparcia po-
lityki pa?stwowej lub organizacyjnej zak?adajacej
dokonanie takiego ataku;
(b) ,,eksterminacja" obejmuje celowe stworzenie ta-
kich warunków ˝ycia, inter alia, pozbawienie do-
st´pu do jedzenia i opieki medycznej, które sa ob-
liczone na wyniszczenie cz´Eci ludnoEci;
(c) ,,niewolnictwo" oznacza realizowanie niektórych
lub wszystkich uprawnie? zwiazanych z prawem
w?asnoEci w stosunku do cz?owieka oraz obejmuje
realizacj´ tych uprawnie? w zakresie handlu lude-
mi, a w szczególnoEci kobietami i dzieçmi;
(d) ,,deportacja lub przymusowe przemieszczanie lud-
noEci" oznacza zmuszenie ludzi do zmiany ich
zgodnego z prawem miejsca zamieszkania po?a-
czone z wydaleniem lub innymi przymusowymi
dzia?aniami, bez podstawy w prawie mi´dzynaro-
dowym;
(e) ,,tortury" oznaczaja celowe zadawanie dotkliwego
bólu lub cierpienia, fizycznego bade psychiczne-
go, jakiejkolwiek osobie b´dacej pod opieka lub
pod kontrola oskar˝onego; termin ten nie obejmu-
je bólu i cierpienia wynikajacych jedynie ze zgod-
nych z prawem sankcji, nieod?acznie zwiazanych
z tymi sankcjami lub wywo?anych przez nie przy-
padkowo;
(f) ,,wymuszona cia˝a" oznacza bezprawne uwi´zie-
nie kobiety, której zajEcie w cia˝´ nastapi?o na sku-
tek przemocy, z zamiarem wp?yni´cia na sk?ad et-
niczny jakiejkolwiek grupy ludnoEci lub dokonania
innych powa˝nych narusze? prawa mi´dzynarodo-
wego; niniejsza definicja w ˝adnym razie nie mo˝e
byç rozumiana jako naruszajaca prawo krajowe do-
tyczace cia˝y;
(g)
,,przeEladowanie" oznacza celowe i dotkliwe,
sprzeczne z prawem mi´dzynarodowym, pozba-
wianie podstawowych praw jakiejkolwiek grupy
lub wspólnoty z powodu jej to˝samoEci;
(h) ,,zbrodnia apartheidu" oznacza niehumanitarne
dzia?ania o charakterze podobnym do opisanych
w ust´pie 1, dokonane w ramach zinstytucjonali-
zowanego ustroju ukierunkowanego na systema-
tyczny ucisk oraz przewag´ jednej grupy rasowej
nad jakakolwiek inna grupa lub grupami rasowy-
mi oraz dokonane w zamiarze utrzymania tego
ustroju;
(i) ,,wymuszone zagini´cia osób" oznaczaja zatrzyma-
nie, aresztowanie lub porwanie osób przez Pa?-
stwo lub organizacj´ polityczna lub z ich upowa˝-
nienia, przy ich poparciu lub milczacej zgodzie,
a nast´pnie odmow´ przyznania faktu tego pozba-
wienia wolnoEci lub odmow´ przekazania informa-
cji dotyczacych losu i miejsca pobytu tych ludzi,
z zamiarem pozbawienia ich ochrony prawnej
przez d?u˝szy okres czasu.
3. Dla celów niniejszego statutu przyjmuje si´, ˝e
poj´cie ,,p?eç" (gender) odnosi si´ do dwóch p?ci: m´-
skiej i ˝e?skiej w kontekEcie spo?ecznym. Poj´cie
,,p?eç" (gender) nie ma ˝adnego innego znaczenia od
wskazanego powy˝ej.
Artyku? 8
Zbrodnie wojenne
1. Trybuna? posiada jurysdykcj´ w odniesieniu do
zbrodni wojennych, w szczególnoEci pope?nionych
w ramach realizacji planu lub polityki albo kiedy zbrod-
nie te sa pope?niane na szeroka skal´.
2. Dla celów niniejszego statutu ,,zbrodnie wojen-
ne" oznaczaja:
(a) powa˝ne naruszenia Konwencji Genewskich z dnia
12 sierpnia 1949 r., mianowicie jakiekolwiek z wy-
mienionych poni˝ej dzia?a? skierowanych przeciw-
ko ludziom lub dobrom chronionym na podstawie
postanowie? odpowiedniej Konwencji Genewskiej:
(i) zamierzone zabójstwo;
(ii) tortury lub nieludzkie traktowanie, w tym eks-
perymenty biologiczne;
(iii) umyElne sprawianie wielkich cierpie? albo
ci´˝kich uszkodze? cia?a i zdrowia;
(iv) powa˝ne zniszczenia i przyw?aszczania mie-
nia, nieusprawiedliwione koniecznoEcia woj-
Dziennik Ustaw Nr 78
-- 5047 --
Poz. 708


skowa i dokonywane bezprawnie i samowol-
nie;
(v)
zmuszanie je?ców wojennych lub innych
chronionych osób do s?u˝by w si?ach zbroj-
nych mocarstwa nieprzyjacielskiego;
(vi) umyElne pozbawianie je?ców wojennych lub
innych chronionych osób prawa do rzetelnego
procesu prowadzonego w normalnym trybie;
(vii) bezprawna deportacja lub przesiedlenie albo
bezprawne pozbawianie wolnoEci;
(viii) branie zak?adników;
(b) inne powa˝ne naruszenia praw i zwyczajów prawa
mi´dzynarodowego majacych zastosowanie do
konfliktów zbrojnych o mi´dzynarodowym cha-
rakterze, mianowicie:
(i) zamierzone kierowanie ataków przeciwko
ludnoEci cywilnej lub osobom cywilnym
niebioracym bezpoEredniego udzia?u w dzia-
?aniach wojennych;
(ii) zamierzone kierowanie ataków na obiekty
cywilne, czyli obiekty nieb´dace celami woj-
skowymi;
(iii) zamierzone kierowanie ataków na personel,
instalacje, materia?y, oddzia?y lub pojazdy
zwiazane z pomoca humanitarna lub misja-
mi pokojowymi dzia?ajacymi w oparciu
o Kart´ Narodów Zjednoczonych tak d?ugo,
jak sa one uprawnione do ochrony przys?u-
gujacej osobom cywilnym i obiektom cywil-
nym na podstawie mi´dzynarodowego pra-
wa konfliktów zbrojnych;
(iv) zamierzone przeprowadzanie ataku ze Ewia-
domoEcia, i˝ atak ten spowoduje przypadko-
wa utrat´ ˝ycia lub zranienie osób cywilnych
lub szkod´ w obiektach cywilnych, lub rozle-
g?a, d?ugotrwa?a i powa˝na szkod´ w Erodo-
wisku naturalnym, które by?yby wyraenie
nadmierne w stosunku do konkretnej, bez-
poEredniej i ca?kowitej spodziewanej korzy-
Eci wojskowej;
(v) atakowanie lub bombardowanie, przy u˝yciu
jakichkolwiek Erodków, bezbronnych miast,
wsi, domów mieszkalnych i budowli nieb´-
dacych celami wojskowymi;
(vi) zabijanie lub ranienie nieprzyjaciela, który
z?o˝ywszy bro? lub nie majac ju˝ Erodków
obrony, zda? si´ na ?ask´;
(vii) bezpodstawne u˝ywanie flagi rozjemczej lub
sztandaru, lub oznak wojskowych i munduru
nieprzyjaciela, lub Organizacji Narodów
Zjednoczonych, jak równie˝ oznak rozró˝nia-
jacych, ustanowionych przez Konwencje Ge-
newskie, skutkujace Emiercia lub powa˝nym
zranieniem osoby;
(viii) przesiedlanie, bezpoErednio lub poErednio,
przez mocarstwo okupujace cz´Eci w?asnej
ludnoEci cywilnej na terytorium okupowane
lub deportacja albo przesiedlanie ca?oEci lub
cz´Eci ludnoEci cywilnej zamieszka?ej na te-
rytorium okupowanym w ramach tego tery-
torium lub poza nie;
(ix) zamierzone kierowanie ataków na budynki
przeznaczone na cele religijne, edukacyjne,
artystyczne, naukowe lub charytatywne, po-
mniki historyczne, szpitale oraz miejsca,
gdzie gromadzeni sa ranni i chorzy, pod wa-
runkiem ˝e nie sa one celami wojskowymi;
(x) poddawanie osób, które sa pod w?adza stro-
ny przeciwnej, okaleczeniom fizycznym lub
wszelkiego rodzaju eksperymentom me-
dycznym lub naukowym, które nie sa uspra-
wiedliwione leczeniem medycznym, stoma-
tologicznym lub szpitalnym tej osoby ani
prowadzone w jej interesie, a które powodu-
ja Emierç lub powa˝ne zagro˝enie zdrowia
tej osoby lub osób;
(xi) podst´pne zabijanie lub ranienie osób nale-
˝acych do ludnoEci lub wojsk nieprzyjaciela;
(xii) og?aszanie, ˝e nikomu nie b´dzie darowane
˝ycie;
(xiii) niszczenie lub zagarnianie w?asnoEci nie-
przyjaciela, z wyjatkiem przypadków, gdy ta-
kiego zniszczenia lub zagarni´cia wymaga
koniecznoEç wojenna;
(xiv) og?aszanie praw i roszcze? obywateli strony
przeciwnej za wygas?e, zawieszone lub nie-
dopuszczalne do dochodzenia przed sadem;
(xv) zmuszanie obywateli strony przeciwnej do
uczestnictwa w dzia?aniach wojennych skie-
rowanych przeciwko ich krajowi, nawet gdy
pozostawali oni w s?u˝bie strony wojujacej
przed rozpocz´ciem wojny;
(xvi) wydawanie na ?up miast lub miejsc, nawet
zdobytych szturmem;
(xvii) u˝ywanie trucizny lub zatrutej broni;
(xviii) u˝ywanie gazów duszacych, trujacych lub in-
nych oraz wszelkich podobnych cieczy, ma-
teria?ów i urzadze?;
(xix) stosowanie pocisków, które z ?atwoEcia roz-
szerzaja si´ lub sp?aszczaja w ciele cz?owieka,
takich jak pociski z twarda ?uska, która nie po-
krywa w ca?oEci rdzenia lub jest ponacinana;
(xx) stosowanie broni, pocisków i materia?ów
oraz sposobów prowadzenia wojny, które
z natury rzeczy powoduja zb´dne szkody lub
nadmierne cierpienie lub które ze swej isto-
ty stanowia naruszanie mi´dzynarodowego
prawa konfliktów zbrojnych, pod warunkiem
˝e taka bro?, pociski i materia?y, a tak˝e spo-
soby prowadzenia wojny sa obj´te ca?kowi-
tym zakazem i sa wymienione w aneksie do
niniejszego statutu w wyniku poprawki przy-
j´tej zgodnie z odpowiednimi postanowie-
niami artyku?ów 121 i 123;
Dziennik Ustaw Nr 78
-- 5048 --
Poz. 708


(xxi) dopuszczanie si´ zamachów na godnoEç
osobista, a w szczególnoEci poni˝ajace i upo-
karzajace traktowanie;
(xxii) dopuszczanie si´ zgwa?cenia, niewolnictwa
seksualnego, przymusowej prostytucji, wy-
muszonej cia˝y w rozumieniu artyku?u 7
ust´p 2 (f), przymusowej sterylizacji oraz in-
nych form przemocy seksualnej równie˝ sta-
nowiacych powa˝ne naruszenie Konwencji
Genewskich;
(xxiii) u˝ywanie osób cywilnych lub innych chro-
nionych osób do ochraniania swoja obecno-
Ecia punktów, obszarów lub si? wojskowych
przed dzia?aniami wojskowymi;
(xxiv) zamierzone kierowanie ataków na budynki,
materia?y, oddzia?y medyczne i Erodki trans-
portu oraz personel u˝ywajacy znaków od-
ró˝niajacych ustanowionych przez Konwen-
cje Genewskie zgodnie z prawem mi´dzyna-
rodowym;
(xxv) zamierzone g?odzenie osób cywilnych jako
metoda prowadzenia dzia?a? wojennych po-
przez pozbawianie tych osób Erodków nie-
zb´dnych do ˝ycia, w tym umyElne pozba-
wianie racji ˝ywnoEciowych przewidzianych
w Konwencjach Genewskich;
(xxvi)
wcielanie lub werbowanie dzieci poni˝ej
pi´tnastego roku ˝ycia do narodowych si?
zbrojnych lub faktyczne u˝ywanie ich w dzia-
?aniach zbrojnych;
(c) w przypadku wybuchu konfliktu zbrojnego niema-
jacego charakteru mi´dzynarodowego, powa˝ne
naruszenia artyku?u 3, wspólnego dla czterech
Konwencji Genewskich, mianowicie nast´pujace
czyny pope?nione wobec osób niebioracych bez-
poEredniego udzia?u w dzia?aniach wojennych,
w?acznie z cz?onkami si? zbrojnych, którzy z?o˝yli
bro?, oraz osób wy?aczonych z walki na skutek
choroby, ran, pozbawienia wolnoEci lub z jakiego-
kolwiek innego powodu:
(i)
zamachy na ˝ycie i nietykalnoEç cielesna,
a w szczególnoEci zabójstwa we wszelkiej po-
staci, okaleczenia, okrutne traktowanie i tortury;
(ii) zamachy na godnoEç osobista, a w szczególno-
Eci poni˝ajace i upokarzajace traktowanie;
(iii) branie zak?adników;
(iv)
skazywanie i
wykonywanie egzekucji bez
uprzedniego wyroku, wydanego przez nale˝y-
cie ukonstytuowany sad dajacy gwarancje pro-
cesowe powszechnie uznane za niezb´dne;
(d) ust´p 2(c) ma zastosowanie do konfliktów zbroj-
nych, które nie maja charakteru mi´dzynarodowe-
go; nie ma wi´c zastosowania do wewn´trznych
zamieszek i napi´ç, takich jak bunty oraz odizolo-
wane i sporadyczne akty przemocy lub inne dzia-
?ania o podobnym charakterze;
(e) inne powa˝ne naruszenia praw i zwyczajów w ob-
r´bie ustalonych ram prawa mi´dzynarodowego
majacych zastosowanie do konfliktów zbrojnych,
które nie maja charakteru mi´dzynarodowego,
mianowicie:
(i) zamierzone kierowanie ataków przeciwko lud-
noEci cywilnej lub osobom cywilnym niebio-
racym bezpoEredniego udzia?u w dzia?aniach
wojennych;
(ii) zamierzone kierowanie ataków na budynki,
materia?y, oddzia?y medyczne i Erodki trans-
portu oraz personel u˝ywajacy znaków odró˝-
niajacych ustanowionych przez Konwencje
Genewskie zgodnie z prawem mi´dzynarodo-
wym;
(iii) zamierzone kierowanie ataków na personel,
instalacje, materia?y, oddzia?y lub pojazdy
zwiazane z pomoca z humanitarna lub misja-
mi pokojowymi dzia?ajacymi w oparciu o Kar-
t´ Narodów Zjednoczonych tak d?ugo, jak sa
one uprawnione do ochrony przys?ugujacej
osobom cywilnym i obiektom cywilnym na
podstawie mi´dzynarodowego prawa konflik-
tów zbrojnych;
(iv) zamierzone kierowanie ataków na budynki
przeznaczone na cele religijne, edukacyjne,
artystyczne, naukowe lub charytatywne, po-
mniki historyczne, szpitale oraz miejsca, gdzie
gromadzeni sa ranni i chorzy, pod warunkiem
˝e nie sa one celami wojskowymi;
(v) wydawanie na ?up miast lub miejsc, nawet
zdobytych szturmem;
(vi)
dopuszczanie si´ zgwa?cenia, niewolnictwa
seksualnego, przymusowej prostytucji, wymu-
szonej cia˝y w
rozumieniu artyku?u 7
ust´p 2(f), przymusowej sterylizacji oraz in-
nych form przemocy seksualnej równie˝ stano-
wiacych powa˝ne naruszenie artyku?u 3 wspól-
nego czterem Konwencjom Genewskim;
(vii) wcielanie lub werbowanie dzieci poni˝ej pi´t-
nastego roku ˝ycia do si? zbrojnych lub u˝ywa-
nie ich w dzia?aniach zbrojnych;
(viii)
zarzadzanie przesiedle? ludnoEci cywilnej
z powodów zwiazanych z konfliktem zbroj-
nym, chyba ˝e wymaga tego potrzeba zapew-
nienia bezpiecze?stwa ludnoEci cywilnej lub
jest to podyktowane koniecznoEcia wojskowa;
(ix) podst´pne zabijanie lub ranienie walczacego
nieprzyjaciela;
(x) og?aszanie, ˝e nikomu nie b´dzie darowane
˝ycie;
(xi) poddawanie osób, które sa pod w?adza strony
przeciwnej, okaleczeniom fizycznym lub
wszelkiego rodzaju eksperymentom medycz-
nym lub naukowym, które nie sa usprawiedli-
wione leczeniem medycznym, stomatologicz-
nym lub szpitalnym tej osoby ani prowadzone
w jej interesie, a które powoduja Emierç lub
powa˝ne zagro˝enie zdrowia tej osoby lub
osób;
Dziennik Ustaw Nr 78
-- 5049 --
Poz. 708



(xii) niszczenie lub zagarnianie w?asnoEci nieprzy-
jaciela, z wyjatkiem przypadków, gdy takiego
zniszczenia lub zagarni´cia wymaga koniecz-
noEç wojenna;
(f) ust´p 2(e) ma zastosowanie do konfliktów zbroj-
nych, które nie maja charakteru mi´dzynarodowe-
go; nie ma wi´c zastosowania do wewn´trznych
zamieszek i napi´ç, takich jak bunty oraz odizolo-
wane i sporadyczne akty przemocy lub inne dzia?a-
nia o podobnym charakterze; ma natomiast zasto-
sowanie do konfliktów zbrojnych, majacych miej-
sce na terytorium pa?stwa, gdzie toczy si´ przed?u-
˝ajacy si´ konflikt zbrojny mi´dzy w?adzami pa?-
stwowymi a zorganizowanymi, zbrojnymi ugrupo-
waniami lub pomi´dzy takimi ugrupowaniami.
3. ?adne z postanowie? ust´pu 2 (c) i (e) nie wp?y-
wa na odpowiedzialnoEç Rzadu za utrzymanie lub przy-
wrócenie prawa i porzadku w pa?stwie oraz obron´
jednoEci i integralnoEci terytorialnej pa?stwa przy u˝y-
ciu usprawiedliwionych Erodków.
Artyku? 9
Elementy Definicji Zbrodni
1. Elementy Definicji Zbrodni stanowia pomoc dla
Trybuna?u w interpretacji i stosowaniu artyku?u 6, 7 i 8.
Przyjmowane sa wi´kszoEcia dwóch trzecich g?osów
cz?onków Zgromadzenia Pa?stw-Stron.
2. Poprawki do Elementów Definicji Zbrodni moga
zostaç zg?oszone przez:
(a) Ka˝de Pa?stwo-Stron´;
(b) s´dziów, o ile za poprawka opowiedzia?a si´ bez-
wzgl´dna wi´kszoEç spoEród nich;
(c) Prokuratora.
Poprawki przyjmuje Zgromadzenie Pa?stw-Stron wi´k-
szoEcia dwóch trzecich g?osów.
3. Elementy Definicji Zbrodni i poprawki do nich
powinny byç zgodne z niniejszym statutem.
Artyku? 10
?adne z postanowie? niniejszej cz´Eci nie mo˝e byç
interpretowane jako ograniczajace lub naruszajace
w jakikolwiek sposób istniejace i rozwijajace si´ zasa-
dy prawa mi´dzynarodowego dla celów innych ni˝ ni-
niejszy statut.
Artyku? 11
Jurysdykcja ratione temporis
1. Jurysdykcja Trybuna?u obj´te sa wy?acznie
zbrodnie pope?nione po wejEciu w ˝ycie niniejszego
statutu.
2. Je˝eli pa?stwo stanie si´ Strona statutu po jego
wejEciu w ˝ycie, Trybuna? mo˝e wykonywaç swoja ju-
rysdykcj´ jedynie w odniesieniu do zbrodni pope?nio-
nych po wejEciu w ˝ycie statutu w stosunku do tego
pa?stwa, chyba ˝e pa?stwo to z?o˝y?o deklaracj´ na
podstawie artyku?u 12 ust´p 3.
Artyku? 12
Przes?anki wykonywania jurysdykcji
1. Pa?stwo, które staje si´ Strona statutu, uznaje
tym samym jurysdykcj´ Trybuna?u w odniesieniu do
zbrodni wymienionych w artykule 5.
2. W przypadku okreElonym w artykule 13 punk-
cie (a) lub (c), Trybuna? mo˝e wykonywaç jurysdykcj´,
je˝eli jedno lub wi´cej spoEród nast´pujacych pa?stw
jest Pa?stwem-Strona niniejszego statutu lub uzna?o
jurysdykcj´ Trybuna?u w trybie wskazanym w ust´pie 3:
(a) Pa?stwo, na terytorium którego zosta? pope?niony
czyn, lub -- je˝eli zbrodnia zosta?a pope?niona na
pok?adzie statku wodnego lub powietrznego -- Pa?-
stwo rejestracji statku wodnego lub powietrznego;
(b) Pa?stwo, którego obywatelem jest osoba oskar˝o-
na o pope?nienie zbrodni.
3. Je˝eli zgodnie z ust´pem 2 wymagane jest uzna-
nie jurysdykcji Trybuna?u przez Pa?stwo, które nie jest
Strona statutu, pa?stwo to mo˝e, w drodze deklaracji
z?o˝onej Sekretarzowi, uznaç jurysdykcj´ Trybuna?u
w odniesieniu do danej zbrodni. Pa?stwo uznajace ju-
rysdykcj´ powinno zgodnie z cz´Ecia IX podjaç wspó?-
prac´ z Trybuna?em bez zw?oki i bez zastrze˝e?.
Artyku? 13
Wykonywanie jurysdykcji
Trybuna? mo˝e wykonywaç jurysdykcj´ zgodnie
z postanowieniami niniejszego statutu w odniesieniu
do zbrodni wymienionych w artykule 5, je˝eli:
(a) sytuacja, wskazujaca na pope?nienie jednej lub
wi´cej zbrodni, zostanie przedstawiona Prokurato-
rowi przez Pa?stwo-Stron´ w trybie artyku?u 14;
b) sytuacja, wskazujaca na pope?nienie jednej lub
wi´cej zbrodni, zostanie przedstawiona Prokurato-
rowi przez Rad´ Bezpiecze?stwa, dzia?ajaca na
podstawie rozdzia?u VII Karty Narodów Zjednoczo-
nych; lub
(c) post´powanie przygotowawcze w odniesieniu do
takiej zbrodni zosta?o wszcz´te przez Prokuratora
na podstawie artyku?u 15.
Artyku? 14
Przedstawienie sytuacji przez Pa?stwo-Stron´
1. Pa?stwo-Strona mo˝e przedstawiç Prokuratoro-
wi sytuacj´ wskazujaca na pope?nienie jednej lub wi´-
cej zbrodni obj´tych jurysdykcja Trybuna?u, ˝adajac od
Prokuratora wst´pnego zbadania sprawy w celu usta-
lenia, czy nale˝y postawiç zarzut pope?nienia tych
zbrodni konkretnej osobie lub wi´kszej liczbie osób.
Dziennik Ustaw Nr 78
-- 5050 --
Poz. 708


2. W miar´ mo˝liwoEci przedstawienie powinno
wskazywaç odpowiednie okolicznoEci sprawy i powin-
no byç poparte dokumentami, które sa dost´pne pa?-
stwu przedstawiajacemu sytuacj´.
Artyku? 15
Prokurator
1. Prokurator mo˝e proprio motu dokonaç wst´p-
nego zbadania sprawy na podstawie informacji
o zbrodniach podlegajacych jurysdykcji Trybuna?u.
2. Prokurator bada wiarygodnoEç otrzymanej infor-
macji. W tym celu mo˝e ˝adaç dodatkowych informa-
cji od pa?stw, organów Narodów Zjednoczonych, or-
ganizacji mi´dzyrzadowych lub pozarzadowych i in-
nych wiarygodnych eróde?, które uwa˝a za w?aEciwe,
oraz mo˝e zapoznawaç si´ z pisemnymi lub ustnymi
zeznaniami w siedzibie Trybuna?u.
3. Je˝eli Prokurator uzna, ˝e istnieje uzasadniona
podstawa do prowadzenia post´powania przygoto-
wawczego, sk?ada do Izby Przygotowawczej wniosek
o upowa˝nienie do wszcz´cia tego post´powania, wraz
z zebranymi w sprawie materia?ami, na których wnio-
sek jest oparty. Pokrzywdzeni moga sk?adaç oEwiad-
czenia do Izby Przygotowawczej zgodnie z Regu?ami
Procesowymi i Dowodowymi.
4. Je˝eli po rozpoznaniu wniosku i do?aczonych
materia?ów Izba Przygotowawcza uzna, ˝e istnieje uza-
sadniona podstawa do wszcz´cia post´powania przy-
gotowawczego i ˝e sprawa wydaje si´ byç obj´ta ju-
rysdykcja Trybuna?u, Izba udziela upowa˝nienia do
wszcz´cia tego post´powania, bez przesadzania póe-
niejszego rozstrzygni´cia Trybuna?u co do jurysdykcji
i dopuszczalnoEci sprawy.
5. Odmowa udzielenia upowa˝nienia do wszcz´cia
post´powania przygotowawczego przez Izb´ Przygoto-
wawcza nie wyklucza mo˝liwoEci z?o˝enia przez Proku-
ratora kolejnego wniosku w oparciu o nowe fakty lub
dowody odnoszace si´ do tego samego stanu faktycz-
nego.
6. Je˝eli po wst´pnym zbadaniu sprawy przewi-
dzianym w ust´pach 1 i 2 Prokurator stwierdzi, ˝e
przedstawiona informacja nie stanowi uzasadnionej
podstawy do wszcz´cia post´powania przygotowaw-
czego, informuje o tym zawiadamiajacych. Nie pozba-
wia to jednak Prokuratora mo˝liwoEci badania dal-
szych przedstawianych mu informacji odnoszacych si´
do tego samego stanu faktycznego, w Ewietle nowych
faktów lub dowodów.
Artyku? 16
Odroczenie wszcz´cia i zawieszenie post´powania
przygotowawczego
Nie mo˝na wszczaç ani prowadziç post´powania
przygotowawczego na podstawie niniejszego statutu
przez okres 12 miesi´cy od chwili zwrócenia si´ do Try-
buna?u z takim wnioskiem przez Rad´ Bezpiecze?stwa,
dzia?ajaca w oparciu o rezolucj´ podj´ta na mocy roz-
dzia?u VII Karty Narodów Zjednoczonych; wniosek mo-
˝e zostaç ponowiony przez Rad´ na tych samych wa-
runkach.
Artyku? 17
Przes?anki dopuszczalnoEci
1. Majac na wzgl´dzie ust´p 10 Preambu?y i arty-
ku? 1, Trybuna? orzeka, ˝e sprawa jest niedopuszczal-
na, je˝eli:
(a) sprawa jest przedmiotem post´powania karnego
w pa?stwie, do którego jurysdykcji sprawa ta na-
le˝y, chyba ˝e pa?stwo to nie wyra˝a woli lub jest
niezdolne do rzeczywistego przeprowadzenia po-
st´powania karnego;
(b) w sprawie by?o prowadzone post´powanie przy-
gotowawcze w pa?stwie, do którego jurysdykcji
sprawa ta nale˝y, i pa?stwo to postanowi?o zanie-
chaç wniesienia oskar˝enia przeciwko osobie po-
dejrzanej, chyba ˝e decyzja taka zosta?a spowodo-
wana brakiem woli lub niezdolnoEcia tego pa?-
stwa do rzeczywistego Ecigania;
(c) osoba podejrzana zosta?a ju˝ osadzona z powodu
czynu b´dacego przedmiotem skargi i rozprawa
przed Trybuna?em jest niedopuszczalna na podsta-
wie artyku?u 20 ust´p 3;
(d) waga sprawy nie usprawiedliwia dalszego dzia?a-
nia Trybuna?u.
2. W celu ustalenia braku woli w danej sprawie Try-
buna? bierze pod uwag´, czy majac na wzgl´dzie zasa-
dy rzetelnego procesu, uznane w prawie mi´dzynaro-
dowym, wyst´puje jedna lub wi´cej spoEród nast´pu-
jacych okolicznoEci:
(a) post´powanie zosta?o wszcz´te lub toczy si´ albo
decyzja krajowa zosta?a podj´ta w celu uchronie-
nia osoby podejrzanej od odpowiedzialnoEci kar-
nej za zbrodnie obj´te jurysdykcja Trybuna?u, wy-
mienione w artykule 5;
(b) mia?a miejsce nieusprawiedliwiona zw?oka w pro-
wadzeniu post´powania, której w Ewietle okolicz-
noEci danej sprawy nie da si´ pogodziç z zamia-
rem wymierzenia sprawiedliwoEci osobie podej-
rzanej;
(c) post´powanie nie by?o lub nie jest prowadzone
w sposób niezawis?y lub bezstronny, ani te˝ nie by-
?o lub nie jest prowadzone w sposób, który w Ewie-
tle okolicznoEci danej sprawy da si´ pogodziç z za-
miarem wymierzenia sprawiedliwoEci osobie po-
dejrzanej.
3. W celu stwierdzenia niezdolnoEci w danej spra-
wie Trybuna? bierze pod uwag´, czy na skutek ca?kowi-
tego lub znacznego rozpadu lub nieosiagalnoEci krajo-
wego wymiaru sprawiedliwoEci pa?stwo nie jest w sta-
nie ujaç oskar˝onego bade uzyskaç niezb´dnych dowo-
dów i zezna? lub w inny sposób jest niezdolne do pro-
wadzenia post´powania.
Dziennik Ustaw Nr 78
-- 5051 --
Poz. 708


Artyku? 18
Wst´pne orzeczenie o dopuszczalnoEci
1. Je˝eli sytuacja zosta?a przedstawiona Trybuna?o-
wi na podstawie artyku?u 13 (a) i Prokurator uzna?, ˝e
istnieje uzasadniona podstawa do wszcz´cia post´po-
wania przygotowawczego, lub Prokurator wszcza? to
post´powanie zgodnie z artyku?ami 13 (c) i 15, Proku-
rator zawiadamia wszystkie Pa?stwa-Strony, jak rów-
nie˝ te pa?stwa, które w Ewietle dost´pnych informa-
cji sprawowa?yby jurysdykcj´ w stosunku do danych
zbrodni. Prokurator mo˝e zawiadomiç te pa?stwa
w sposób poufny i, je˝eli uzna to za konieczne dla
ochrony osób, zapobie˝enia zniszczeniu dowodów i za-
pobie˝enia ukrywaniu si´ osób, mo˝e ograniczyç za-
kres informacji udzielonej pa?stwu.
2. W ciagu miesiaca od otrzymania zawiadomienia
pa?stwo mo˝e poinformowaç Trybuna?, ˝e toczy si´
lub toczy?o si´ post´powanie przygotowawcze prze-
ciwko jego obywatelom lub innym osobom obj´tym
jego jurysdykcja z powodu czynów, które moga stano-
wiç zbrodnie wymienione w artykule 5 i które maja
zwiazek z informacjami udost´pnionymi Pa?stwom
w zawiadomieniu. Prokurator odst´puje temu pa?-
stwu, na jego wniosek, prowadzenie post´powania
przygotowawczego przeciwko tym osobom, chyba ˝e
na wniosek Prokuratora Izba Przygotowawcza posta-
nowi upowa˝niç Prokuratora do prowadzenia post´po-
wania przygotowawczego.
3. Odstapienie pa?stwu post´powania przygoto-
wawczego podlega ponownemu badaniu przez Proku-
ratora po up?ywie szeEciu miesi´cy od daty odstapie-
nia oraz w razie istotnej zmiany okolicznoEci wskazuja-
cych na brak woli lub mo˝liwoEci rzeczywistego prze-
prowadzenia post´powania przygotowawczego przez
to pa?stwo.
4. Zainteresowanemu pa?stwu oraz Prokuratorowi
przys?uguje odwo?anie od orzeczenia Izby Przygoto-
wawczej do Izby Odwo?awczej stosownie do artyku?u
82 ust´p 2. Odwo?anie mo˝e zostaç rozpoznane w try-
bie przyspieszonym.
5. Je˝eli Prokurator odstapi? pa?stwu post´powa-
nie przygotowawcze na podstawie ust´pu 2, mo˝e ˝a-
daç od zainteresowanego pa?stwa okresowego przed-
stawiania informacji na temat post´pu w prowadzeniu
tego post´powania i wniesionych aktów oskar˝enia.
Pa?stwa-Strony udzielaja odpowiedzi na takie ˝adania
bez nieuzasadnionej zw?oki.
6. W trakcie rozpoznawania sprawy przez Izb´ Przy-
gotowawcza oraz w razie odstapienia przez Prokurato-
ra od post´powania przygotowawczego na podstawie
niniejszego artyku?u, Prokurator mo˝e wyjatkowo
ubiegaç si´ o upowa˝nienie go przez Izb´ Przygoto-
wawcza do przeprowadzenia niezb´dnych czynnoEci
Eledczych w celu zabezpieczenia dowodów, je˝eli ist-
nieje niepowtarzalna mo˝liwoEç uzyskania istotnych
dowodów albo powa˝ne niebezpiecze?stwo, ˝e dowo-
dy te nie b´da dost´pne w póeniejszym czasie.
7. Pa?stwo, które odwo?a?o si´ od orzeczenia Izby
Przygotowawczej na podstawie tego artyku?u, mo˝e
wnieEç sprzeciw wobec dopuszczalnoEci sprawy na
podstawie artyku?u 19, powo?ujac si´ na nowe wa˝ne
fakty lub istotna zmian´ okolicznoEci sprawy.
Artyku? 19
Sprzeciw wobec jurysdykcji Trybuna?u
lub dopuszczalnoEci sprawy
1. Trybuna? bada, czy wniesiona sprawa podlega je-
go jurysdykcji. Trybuna? mo˝e z urz´du stwierdziç do-
puszczalnoEç sprawy na podstawie artyku?u 17.
2. Sprzeciw wobec dopuszczalnoEci sprawy
w oparciu o przes?anki z artyku?u 17 lub sprzeciw wo-
bec jurysdykcji Trybuna?u mo˝e byç wniesiony przez:
(a) oskar˝onego lub osob´, w stosunku do której wy-
dano nakaz aresztowania lub wezwanie do stawie-
nia si´ na podstawie artyku?u 58;
(b) pa?stwo, które ma jurysdykcj´ w danej sprawie
z uwagi na to, ˝e prowadzi lub prowadzi?o post´-
powanie karne w danej sprawie; lub
(c) pa?stwo, od którego wymagane jest uznanie ju-
rysdykcji na podstawie artyku?u 12.
3. Prokurator mo˝e ˝adaç od Trybuna?u wydania
orzeczenia w sprawie jurysdykcji lub dopuszczalnoEci.
W post´powaniu dotyczacym jurysdykcji lub dopusz-
czalnoEci podmioty, które przedstawi?y sytuacj´ na
podstawie artyku?u 13, jak równie˝ pokrzywdzeni mo-
ga przed?o˝yç Trybuna?owi swoje uwagi.
4. Sprzeciw wobec dopuszczalnoEci sprawy lub ju-
rysdykcji Trybuna?u mo˝e byç wniesiony tylko raz
przez ka˝da z osób lub pa?stw wymienionych w ust´-
pie 2. Sprzeciw powinien zostaç z?o˝ony przed rozpo-
cz´ciem lub w chwili rozpocz´cia rozprawy. W wyjatko-
wych okolicznoEciach Trybuna? mo˝e udzieliç zezwole-
nia na wniesienie sprzeciwu wi´cej ni˝ raz albo po roz-
pocz´ciu rozprawy. Sprzeciw wobec dopuszczalnoEci
sprawy wniesiony w chwili rozpocz´cia rozprawy lub
w terminie póeniejszym za pozwoleniem Trybuna?u
mo˝e byç oparty jedynie na postanowieniu zawartym
w artykule 17 ust´p 1 (c).
5. Pa?stwo wymienione w ust´pie 2 (b) i (c) powin-
no wnieEç sprzeciw przy pierwszej mo˝liwej okazji.
6. Przed zatwierdzeniem zarzutów oskar˝enia
sprzeciwy wobec dopuszczalnoEci sprawy lub jurys-
dykcji Trybuna?u wnosi si´ do Izby Przygotowawczej.
Po zatwierdzeniu zarzutów oskar˝enia wnosi si´ je do
Izby Orzekajacej. Od decyzji w sprawie jurysdykcji lub
dopuszczalnoEci przys?uguje odwo?anie do Izby Odwo-
?awczej zgodnie z artyku?em 82.
7. Je˝eli sprzeciw zosta? wniesiony przez pa?stwo,
o którym mowa w ust´pie 2 (b) lub (c), prokurator za-
wiesza Eledztwo do czasu wydania przez Trybuna?
orzeczenia zgodnie z artyku?em 17.
Dziennik Ustaw Nr 78
-- 5052 --
Poz. 708


8. Do czasu wydania przez Trybuna? stosownego
orzeczenia Prokurator mo˝e staraç si´ o upowa˝nienie
go przez Trybuna? do:
(a) podj´cia niezb´dnych czynnoEci Eledczych, o któ-
rych mowa w artykule 18 ust´p 6;
(b) odebrania oEwiadcze? lub zezna? od Ewiadków lub
doko?czenia gromadzenia i badania dowodów, któ-
re rozpocz´?o si´ przed wniesieniem sprzeciwu;
(c)
zapobie˝enia, we wspó?pracy z odpowiednimi
pa?stwami, ukrywaniu si´ osób, w stosunku do
których Prokurator z?o˝y? wniosek o wydanie naka-
zu aresztowania na podstawie artyku?u 58.
9. Wniesienie sprzeciwu nie pozbawia skutecznoEci
˝adnej czynnoEci dokonanej przez Prokuratora ani ˝ad-
nego zarzadzenia lub nakazu wydanego przez Trybuna?
przed z?o˝eniem sprzeciwu.
10. Je˝eli Trybuna? uzna?, ˝e sprawa jest niedopusz-
czalna na podstawie artyku?u 17, Prokurator mo˝e z?o-
˝yç wniosek o uchylenie decyzji, je˝eli jest przekonany,
˝e ujawni?y si´ nowe fakty podwa˝ajace podstawy
wczeEniejszego uznania sprawy za niedopuszczalna na
podstawie artyku?u 17.
11. Je˝eli Prokurator majac na wzgl´dzie przes?an-
ki wymienione w artykule 17 odst´puje pa?stwu post´-
powanie przygotowawcze, mo˝e ˝adaç, aby pa?stwo
to udost´pni?o mu informacje na temat prowadzonego
post´powania. Na wniosek pa?stwa informacja ta jest
poufna. Je˝eli Prokurator nast´pnie podejmie decyzj´
o wszcz´ciu post´powania przygotowawczego, zawia-
damia o tym pa?stwo, któremu odstapiono prowadze-
nie post´powania.
Artyku? 20
Ne bis in idem
1. O ile niniejszy statut nie stanowi inaczej, nikt nie
mo˝e byç sadzony przez Trybuna? za czyn b´dacy
zbrodnia, w zwiazku z która osoba ta zosta?a skazana
lub uniewinniona przez Trybuna?.
2. Nikt nie mo˝e byç sadzony przez inny sad za
zbrodnie wymienione w artykule 5, w zwiazku z który-
mi osoba ta zosta?a ju˝ skazana lub uniewinniona przez
Trybuna?.
3. Nikt, kto zosta? ju˝ osadzony przez inny sad za
czyn opisany w artykule 6, 7 lub 8, nie mo˝e byç sadzo-
ny przez Trybuna? za ten sam czyn, chyba ˝e post´po-
wanie przed innym sadem:
(a) by?o prowadzone w celu uchronienia danej osoby
przed odpowiedzialnoEcia karna za zbrodnie obj´-
te jurysdykcja Trybuna?u; lub
(b) nie by?o prowadzone w sposób niezale˝ny lub bez-
stronny, stosownie do norm rzetelnego procesu
uznanych przez prawo mi´dzynarodowe, a w Ewie-
tle okolicznoEci danej sprawy sposób jego prowa-
dzenia wskazuje na brak zamiaru wymierzenia
sprawiedliwoEci tej osobie.
Artyku? 21
Prawo w?aEciwe
1. Trybuna? stosuje:
(a) w pierwszej kolejnoEci niniejszy statut, Elementy
Definicji Zbrodni, Regu?y Procesowe i Dowodowe;
(b) w drugiej kolejnoEci odpowiednie traktaty oraz za-
sady i regu?y prawa mi´dzynarodowego, ?acznie
z uznanymi zasadami mi´dzynarodowego prawa
konfliktów zbrojnych;
(c) w razie braku (a) i (b) -- ogólne zasady prawa wy-
interpretowane przez Trybuna? z praw krajowych
ró˝nych systemów prawnych Ewiata, a we w?aEci-
wych przypadkach -- w?acznie z prawem krajo-
wym pa?stw, które same wykonywa?yby jurysdyk-
cj´ w stosunku do danej zbrodni, o ile zasady te nie
sa niezgodne z niniejszym statutem, prawem mi´-
dzynarodowym i uznanymi przez spo?ecznoEç mi´-
dzynarodowa normami i standardami.
2. Trybuna? mo˝e stosowaç zasady i regu?y zgodnie
z ich interpretacja zawarta w poprzednich orzeczeniach.
3. Stosowanie i interpretacja prawa na podstawie
niniejszego artyku?u musza byç zgodne z uznanymi
przez spo?ecznoEç mi´dzynarodowa prawami cz?owie-
ka i pozbawione jakiegokolwiek negatywnego ró˝nico-
wania opartego na podstawach takich jak p?eç (gender)
w rozumieniu artyku?u 7 ust´p 3, wiek, rasa, kolor skó-
ry, j´zyk, religia lub wierzenia, przekonania polityczne
i inne, pochodzenie narodowe, etniczne lub spo?eczne,
majatek, urodzenie lub inny status.
CZ?Âa III. OGÓLNE ZASADY PRAWA KARNEGO
Artyku? 22
Nullum crimen sine lege
1. Nikt nie mo˝e byç pociagni´ty do odpowiedzial-
noEci karnej na podstawie niniejszego statutu, je˝eli je-
go czyn w chwili pope?nienia nie stanowi? zbrodni pod-
legajacej jurysdykcji Trybuna?u.
2. Definicja zbrodni powinna byç interpretowana
dos?ownie i nie mo˝e byç rozszerzana w drodze analo-
gii. W razie niejasnoEci, definicja powinna byç interpre-
towana na korzyEç osoby podejrzanej, oskar˝onej lub
skazanej.
3. Niniejszy artyku? nie stoi na przeszkodzie uznaniu
jakiegokolwiek zachowania za przest´pstwo na pod-
stawie prawa mi´dzynarodowego, niezale˝nie od ni-
niejszego statutu.
Artyku? 23
Nulla poena sine lege
Osobie skazanej przez Trybuna? mo˝e zostaç wy-
mierzona kara jedynie zgodnie z niniejszym statutem.
Dziennik Ustaw Nr 78
-- 5053 --
Poz. 708


Artyku? 24
Zasada retroaktywnoEci ratione personae
1. Nikt nie mo˝e byç pociagni´ty do odpowiedzial-
noEci karnej na podstawie niniejszego statutu za czyn
pope?niony przed wejEciem w ˝ycie statutu.
2. Je˝eli przed wydaniem prawomocnego wyroku
w sprawie ma miejsce zmiana przepisów prawa maja-
cych zastosowanie w danej sprawie, stosuje si´ prawo
wzgl´dniejsze dla osoby podejrzanej, oskar˝onej lub
skazanej.
Artyku? 25
Indywidualna odpowiedzialnoEç karna
1. Jurysdykcja Trybuna?u okreElona statutem ma
zastosowanie do osób fizycznych.
2. Osoba, która pope?ni?a zbrodni´ obj´ta jurysdyk-
cja Trybuna?u, ponosi indywidualnie odpowiedzialnoEç
karna i podlega karze na podstawie niniejszego statutu.
3. OdpowiedzialnoEci karnej i karze za zbrodnie ob-
j´te jurysdykcja Trybuna?u podlega na podstawie ni-
niejszego statutu osoba, która:
(a) pope?nia taka zbrodni´ sama, wspólnie z inna oso-
ba albo za poErednictwem innej osoby bez wzgl´-
du na to, czy ta inna osoba ponosi odpowiedzial-
noEç karna;
(b) zleca, namawia bade nak?ania do pope?nienia ta-
kiej zbrodni, zarówno w przypadku jej dokonania,
jak i usi?owania;
(c) w celu u?atwienia pope?nienia takiej zbrodni po-
maga, pod˝ega bade w inny sposób przyczynia si´
do dokonania lub usi?owania, w?acznie z dostar-
czeniem Erodków do jej pope?nienia;
(d) w jakikolwiek inny sposób przyczynia si´ do doko-
nania lub usi?owania takiej zbrodni przez grup´
osób dzia?ajacych we wspólnym celu; takie przy-
czynienie si´ musi byç zamierzone oraz musi:
(i) zostaç podj´te w celu u?atwienia dzia?alnoEci
przest´pczej lub przest´pczego celu grupy, je˝eli
dzia?alnoEç lub cel obejmuje pope?nienie zbrod-
ni podlegajacej jurysdykcji Trybuna?u; albo
(ii) zostaç podj´te ze EwiadomoEcia zamiaru pope?-
nienia zbrodni przez grup´;
(e) w przypadku zbrodni ludobójstwa bezpoErednio
i publicznie pod˝ega do pope?nienia ludobójstwa;
(f) usi?uje pope?niç taka zbrodni´ poprzez podj´cie
dzia?a? rozpoczynajacych jej dokonanie, jednak do
takiego dokonania nie dochodzi z powodów nieza-
le˝nych od zamiaru osoby; jednak osoba, która za-
niecha wysi?ków podj´tych w celu pope?nienia
zbrodni lub w inny sposób zapobiega jej dokona-
niu, nie podlega karze na mocy niniejszego statu-
tu, je˝eli osoba ta ca?kowicie i dobrowolnie odst´-
puje od przest´pczego zamiaru.
4. ?adne z postanowie? niniejszego statutu odno-
szacych si´ do indywidualnej odpowiedzialnoEci kar-
nej nie ma wp?ywu na odpowiedzialnoEç pa?stwa na
podstawie prawa mi´dzynarodowego.
Artyku? 26
Wy?aczenie jurysdykcji wobec osób
poni˝ej osiemnastego roku ˝ycia
Jurysdykcja Trybuna?u nie sa obj´te osoby, które
nie uko?czy?y 18 roku ˝ycia w chwili pope?nienia zarzu-
canej im zbrodni.
Artyku? 27
IrrelewantnoEç pe?nionej funkcji publicznej
1. Niniejszy statut ma równe zastosowanie do
wszystkich osób, bez jakichkolwiek ró˝nic wynikaja-
cych z pe?nienia funkcji publicznej. W szczególnoEci
pe?nienie funkcji g?owy pa?stwa czy szefa rzadu, cz?on-
ka rzadu czy parlamentu, wybieralnego przedstawicie-
la lub funkcjonariusza pa?stwowego w ˝adnym razie
nie mo˝e zwolniç sprawcy od odpowiedzialnoEci kar-
nej przewidzianej niniejszym statutem, ani nie mo˝e
samo w sobie stanowiç podstawy do zmniejszenia wy-
miaru kary.
2. Immunitety i inne przywileje zwiazane z pe?nie-
niem funkcji publicznej danej osoby, przewidziane
przez prawo krajowe lub mi´dzynarodowe, nie stano-
wia przeszkody do wykonywania jurysdykcji Trybuna-
?u wobec takiej osoby.
Artyku? 28
OdpowiedzialnoEç dowódców i innych prze?o˝onych
W uzupe?nieniu innych przes?anek odpowiedzial-
noEci karnej okreElonych niniejszym statutem za
zbrodnie obj´te jurysdykcja Trybuna?u:
(a) dowódca wojskowy lub inna osoba dzia?ajaca fak-
tycznie jako dowódca wojskowy ponosi odpowie-
dzialnoEç karna za zbrodnie obj´te jurysdykcja Try-
buna?u, pope?nione przez si?y zbrojne pozostajace
pod jego rzeczywistym dowództwem i kontrola
bade rzeczywista w?adza i kontrola, na skutek nie-
wykonywania przez niego nale˝ytej kontroli nad si-
?ami zbrojnymi, je˝eli:
(i) ten˝e dowódca wojskowy lub inna osoba albo
wiedzia?a, albo, biorac pod uwag´ okolicznoEci
w danym czasie, powinna by?a wiedzieç, ˝e si?y
zbrojne pope?nia?y czy zmierza?y do pope?nie-
nia takich zbrodni; oraz
(ii) ten˝e dowódca wojskowy lub inna osoba nie
podj´?a wszystkich niezb´dnych i rozsadnych
Erodków b´dacych w jej mocy w celu zapobie-
˝enia lub powstrzymania od pope?nienia takich
zbrodni albo skierowania sprawy do w?aEci-
wych organów post´powania karnego;
Dziennik Ustaw Nr 78
-- 5054 --
Poz. 708


(b)
w
odniesieniu do stosunków zwierzchnictwa
i podleg?oEci innych ni˝ okreElone pod litera (a)
prze?o˝ony ponosi odpowiedzialnoEç karna za
zbrodnie obj´te jurysdykcja Trybuna?u pope?nione
przez podw?adnych znajdujacych si´ pod jego fak-
tyczna w?adza i kontrola, je˝eli dosz?o do nich na
skutek niewykonywania przez niego nale˝ytej kon-
troli nad podw?adnymi, je˝eli:
(i) prze?o˝ony wiedzia? albo Ewiadomie zlekcewa-
˝y? informacj´, która wyraenie wskazywa?a na
to, ˝e podw?adni pope?niali lub zmierzali do po-
pe?nienia takich zbrodni;
(ii) takie zbrodnie dotyczy?y dzia?alnoEci obj´tej
rzeczywista odpowiedzialnoEcia i
kontrola
prze?o˝onego; i
(iii) prze?o˝ony nie podja? wszystkich niezb´dnych
i rozsadnych Erodków pozostajacych w jego
mocy w celu zapobie˝enia lub powstrzymania
od pope?nienia takich zbrodni albo skierowania
sprawy do w?aEciwych organów post´powania
karnego.
Artyku? 29
Wy?aczenie przedawnienia
Zbrodnie obj´te jurysdykcja Trybuna?u nie podle-
gaja przedawnieniu.
Artyku? 30
UmyElnoEç
1. O ile niniejszy statut nie stanowi inaczej, osoba
ponosi odpowiedzialnoEç karna i podlega karze za
zbrodni´ obj´ta jurysdykcja Trybuna?u tylko wtedy,
gdy Ewiadomie i z zamiarem jej pope?nienia realizuje
znamiona zbrodni.
2. W rozumieniu niniejszego artyku?u osoba dzia?a
z zamiarem, je˝eli:
(a) w odniesieniu do czynu -- osoba ta zmierza do je-
go pope?nienia;
(b) w odniesieniu do skutku czynu -- osoba ta zamie-
rza wywo?aç taki skutek lub jest Ewiadoma, ˝e taki
skutek nastapi w normalnym nast´pstwie zdarze?.
3. W rozumieniu niniejszego artyku?u ,,Ewiado-
moEç" oznacza wiedz´, ˝e istnieje okreElona okolicz-
noEç albo ˝e skutek nastapi w normalnym nast´pstwie
zdarze?. Poj´cie ,,Ewiadomie" nale˝y rozumieç odpo-
wiednio.
Artyku? 31
Podstawy wy?aczenia odpowiedzialnoEci karnej
1. W uzupe?nieniu innych podstaw wy?aczenia od-
powiedzialnoEci karnej przewidzianych w niniejszym
statucie osoba nie ponosi odpowiedzialnoEci karnej,
je˝eli w chwili pope?nienia czynu:
(a) osoba ta cierpia?a na chorob´ psychiczna lub upo-
Eledzenie umys?owe, które wy?acza?y jej zdolnoEç
rozpoznania bezprawnoEci lub znaczenia jej zacho-
wania bade te˝ zdolnoEç pokierowania jej zacho-
waniem zgodnie z wymogami prawa;
(b) osoba ta by?a w stanie odurzenia, który wy?acza?
jej zdolnoEç do rozpoznania bezprawnoEci lub zna-
czenia jej zachowania bade zdolnoEç pokierowania
jej zachowaniem zgodnie z wymogami prawa,
chyba ˝e osoba ta dobrowolnie wprawi?a si´
w stan odurzenia w takich okolicznoEciach, ˝e wie-
dzia?a o tym lub zlekcewa˝y?a ryzyko tego, ˝e pod
wp?ywem odurzenia prawdopodobnie pope?ni
czyn stanowiacy zbrodni´ podlegajaca jurysdykcji
Trybuna?u;
(c) osoba ta dzia?a?a w obronie w?asnej lub innej oso-
by lub, w przypadku zbrodni wojennych, w obro-
nie w?asnoEci niezb´dnej dla jej przetrwania lub
przetrwania innej osoby, lub w?asnoEci, która jest
niezb´dna do wype?nienia misji wojskowej, przed
bezpoErednim i bezprawnym u˝yciem si?y, w spo-
sób proporcjonalny do stopnia niebezpiecze?-
stwa gro˝acego jej samej, innej osobie lub chro-
nionej w?asnoEci; fakt, ˝e osoba uczestniczy?a
w operacji obronnej prowadzonej przez si?y zbroj-
ne, nie stanowi sam w sobie podstawy do wy?a-
czenia odpowiedzialnoEci karnej przewidzianej
w niniejszym punkcie;
(d) czyn, który stanowi zbrodni´ podlegajaca jurys-
dykcji Trybuna?u, zosta? pope?niony w wyniku
przymusu spowodowanego groeba bezpoErednie-
go pozbawienia ˝ycia lub bezpoEredniego ci´˝kie-
go uszkodzenia cia?a wobec tej lub innej osoby,
a osoba ta podj´?a niezb´dne i rozsadne dzia?anie
w celu usuni´cia tej groeby, przy czym nie zamie-
rza?a ona spowodowaç szkody wi´kszej ni˝ ta, któ-
rej chcia?a uniknaç; taka groeba mo˝e byç albo:
(i) wywo?ana przez inna osob´; albo
(ii) wywo?ana przez inne okolicznoEci, nad którymi
ta osoba nie mia?a kontroli.
2. Trybuna? orzeka o istnieniu podstaw wy?aczenia
odpowiedzialnoEci karnej przewidzianych niniejszym
statutem w oparciu o konkretne okolicznoEci rozpatry-
wanej sprawy.
3. Na rozprawie Trybuna? mo˝e uwzgl´dniç inna
podstaw´ wy?aczenia odpowiedzialnoEci karnej ni˝
wymieniona w ust´pie 1, je˝eli da si´ ja wyprowadziç
z prawa majacego zastosowanie w danej sprawie
zgodnie z artyku?em 21. Post´powanie dotyczace
uwzgl´dnienia takiej podstawy jest uregulowane w Re-
gu?ach Procesowych i Dowodowych.
Artyku? 32
B?ad co do faktu i b?ad co do prawa
1. B?ad co do faktu stanowi podstaw´ wy?aczenia
odpowiedzialnoEci karnej tylko wtedy, gdy wy?acza
umyElnoEç.
Dziennik Ustaw Nr 78
-- 5055 --
Poz. 708


2. B?ad co do prawa odnoEnie do tego, czy okreElo-
ny rodzaj czynu stanowi zbrodni´ podlegajaca jurys-
dykcji Trybuna?u, nie stanowi podstawy wy?aczenia od-
powiedzialnoEci karnej. B?ad co do prawa mo˝e jednak
stanowiç podstaw´ wy?aczenia odpowiedzialnoEci kar-
nej, je˝eli wy?acza umyElnoEç albo w sytuacji przewi-
dzianej w artykule 33.
Artyku? 33
Polecenia prze?o˝onego i nakazy prawa
1. Pope?nienie przez sprawc´ zbrodni podlegajacej
jurysdykcji Trybuna?u na skutek wykonania polecenia
rzadu albo prze?o˝onego wojskowego lub cywilnego
nie zwalnia go od odpowiedzialnoEci karnej, chyba ˝e:
(a) na sprawcy cia˝y? prawny obowiazek wykonania
polecenia rzadu lub prze?o˝onego;
(b) sprawca nie wiedzia?, ˝e polecenie by?o bezprawne;
(c) polecenie nie by?o oczywiEcie bezprawne.
2. W rozumieniu przepisów niniejszego artyku?u
polecenia pope?nienia zbrodni ludobójstwa oraz
zbrodni przeciwko ludzkoEci sa oczywiEcie bezprawne.
CZ?Âa IV. SK¸AD I ORGANIZACJA TRYBUNA¸U
Artyku? 34
Organy Trybuna?u
Trybuna? sk?ada si´ z nast´pujacych organów:
(a) Prezydium;
(b) Wydzia?u Odwo?awczego, Wydzia?u Orzekajacego
i Wydzia?u Przygotowawczego;
(c) Urz´du Prokuratora;
(d) Sekretariatu.
Artyku? 35
Kadra s´dziowska
1. Wszyscy s´dziowie sa wybierani jako cz?onkowie
Trybuna?u w pe?nym wymiarze czasu i powinni pozo-
stawaç do dyspozycji Trybuna?u od rozpocz´cia swojej
kadencji.
2. S´dziowie wchodzacy w sk?ad Prezydium wyko-
nuja swoja funkcj´ w pe?nym wymiarze czasu od mo-
mentu wyboru.
3. JeEli uzasadnia to obcia˝enie Trybuna?u praca,
i po uzgodnieniu z innymi jego cz?onkami, Prezydium
mo˝e co pewien czas decydowaç, w jakim stopniu po-
zostali s´dziowie b´da wykonywaç swoje obowiazki
w pe?nym wymiarze czasu. Ustalenia te nie moga na-
ruszaç postanowie? artyku?u 40.
4. Sposób wynagradzania s´dziów niepe?niacych
obowiazków w pe?nym wymiarze czasu zostanie ure-
gulowany zgodnie z artyku?em 49.
Artyku?u 36
Kwalifikacje, nominacja i wybór s´dziów
1. Z zastrze˝eniem postanowie? ust´pu 2, Trybuna?
sk?ada si´ z 18 s´dziów.
2. (a) Prezydium, dzia?ajac w imieniu Trybuna?u,
mo˝e zaproponowaç zwi´kszenie liczby s´dziów wy-
mienionej w ust´pie 1, wskazujac powody, dla któ-
rych jest to konieczne i uzasadnione. Sekretariat nie-
zw?ocznie przekazuje taka propozycj´ wszystkim Pa?-
stwom-Stronom.
(b) Taka propozycja jest nast´pnie rozwa˝ana
na posiedzeniu Zgromadzenia Pa?stw-Stron zwo?a-
nym zgodnie z artyku?em 112. Propozycja zostaje uzna-
na za przyj´ta, je˝eli zostanie zaakceptowana na posie-
dzeniu wi´kszoEcia dwóch trzecich g?osów cz?onków
Zgromadzenia Pa?stw-Stron i wchodzi w ˝ycie w ter-
minie okreElonym przez Zgromadzenie Pa?stw-Stron.
(c) (i) Je˝eli propozycja zwi´kszenia liczby s´-
dziów zostanie przyj´ta zgodnie z punktem (b), wy-
bór dodatkowych s´dziów odbywa si´ na nast´pnym
posiedzeniu Zgromadzenia Pa?stw-Stron zgodnie
z postanowieniami ust´pów 3 do 8 i artyku?u 37
ust´p 2.
(ii) Je˝eli propozycja zwi´kszenia liczby s´-
dziów zostanie przyj´ta i wykonana zgodnie z punk-
tem (b) i (c)(i), Prezydium mo˝e nast´pnie w ka˝dym
czasie, je˝eli obcia˝enie praca Trybuna?u to uzasadnia,
zaproponowaç zmniejszenie liczby s´dziów, przy czym
liczba s´dziów nie mo˝e zostaç zmniejszona poni˝ej
liczby wskazanej w ust´pie 1. Propozycja jest rozpatry-
wana w trybie okreElonym w punkcie (a) i (b). W razie
przyj´cia propozycji, liczba s´dziów powinna byç stop-
niowo zmniejszana w miar´ up?ywu kadencji s´dziów
pe?niacych obowiazki, a˝ do momentu uzyskania wy-
maganej liczby s´dziów.
3. (a) S´dziowie sa wybierani spoEród osób o wy-
sokim poziomie moralnym, bezstronnych i uczciwych,
posiadajacych kwalifikacje wymagane w ich Pa?-
stwach ojczystych do sprawowania najwy˝szych sta-
nowisk sadowych.
(b) Kandydat na s´dziego Trybuna?u powinien:
(i) posiadaç uznane kompetencje w dziedzi-
nie prawa karnego i procedury karnej oraz
odpowiednie doEwiadczenie nabyte
w wyniku pe?nienia funkcji s´dziowskiej,
prokuratorskiej, adwokackiej lub innej po-
dobnej w post´powaniu karnym; lub
(ii) posiadaç uznane kompetencje w odpo-
wiednich dziedzinach prawa mi´dzynaro-
dowego, takich jak mi´dzynarodowe pra-
Dziennik Ustaw Nr 78
-- 5056 --
Poz. 708


wo humanitarne i prawa cz?owieka, oraz
rozleg?a wiedz´ prawnicza i zwiazane z nia
doEwiadczenie zawodowe przydatne
w orzeczniczej pracy Trybuna?u.
(c) Kandydat na s´dziego Trybuna?u musi od-
znaczaç si´ doskona?a znajomoEcia i umiej´tnoEcia po-
s?ugiwania si´ przynajmniej jednym j´zykiem robo-
czym Trybuna?u.
4. (a) Kandydatów na s´dziego Trybuna?u mo˝e
przedstawiaç ka˝de Pa?stwo-Strona statutu i powinno
to nastapiç albo:
(i) zgodnie z procedura nominowania kan-
dydatów do sprawowania najwy˝szych
stanowisk sadowych w danym Pa?stwie;
albo
(ii) zgodnie z procedura przewidziana dla no-
minowania kandydatów do Mi´dzynaro-
dowego Trybuna?u SprawiedliwoEci okre-
Elona w Statucie tego Trybuna?u.
Do aktów nominacji nale˝y do?aczyç oEwiadczenie
wskazujace z niezb´dna dok?adnoEcia, w jaki sposób
kandydat spe?nia wymogi okreElone w ust´pie 3.
(b) Ka˝de Pa?stwo-Strona mo˝e przedstawiç
jednego kandydata, który niekoniecznie musi byç je-
go obywatelem, ale musi byç obywatelem Pa?stwa-
-Strony.
(c) Zgromadzenie Pa?stw-Stron mo˝e, jeEli uzna
to za wskazane, zdecydowaç o utworzeniu Komitetu
Doradczego do spraw Nominacji. W takim przypadku
sk?ad i zakres obowiazków Komitetu okreEla Zgroma-
dzenie Pa?stw-Stron.
5. Na potrzeby wyborów tworzy si´ dwie listy kan-
dydatów:
list´ A zawierajaca nazwiska kandydatów posiadaja-
cych kwalifikacje okreElone w ust´pie 3 (b)(i); i
list´ B zawierajaca nazwiska kandydatów posiadaja-
cych kwalifikacje okreElone w ust´pie 3 (b)(ii).
Kandydat posiadajacy wystarczajace kwalifikacje
przewidziane dla obu list mo˝e wskazaç list´, na
której ma byç umieszczone jego nazwisko. W czasie
pierwszych wyborów do Trybuna?u przynajmniej
dziewi´ciu s´dziów powinno byç wybranych z li-
sty A i co najmniej pi´ciu s´dziów z listy B. Nast´pne
wybory sa organizowane w taki sposób, aby w Trybu-
nale utrzymaç w?aEciwa proporcj´ s´dziów o kwalifi-
kacjach z obu list.
6. (a) S´dziowie sa wybierani w g?osowaniu taj-
nym na posiedzeniu Zgromadzenia Pa?stw-Stron zwo-
?anym w tym celu zgodnie z artyku?em 112. Z zastrze-
˝eniem ust´pu 7, osobami wybranymi na s´dziów Try-
buna?u b´dzie osiemnastu kandydatów, którzy otrzy-
maja najwi´ksza liczb´ g?osów przy udziale dwóch
trzecich obecnych i g?osujacych Pa?stw-Stron.
(b) Je˝eli w pierwszym g?osowaniu nie zostanie
wybrana wystarczajaca liczba s´dziów, nast´pne g?o-
sowania odbywaja si´ w trybie przewidzianym w punk-
cie (a) a˝ do obsadzenia pozosta?ych miejsc.
7. WEród s´dziów nie mo˝e byç wi´cej ni˝ jeden
obywatel tego samego pa?stwa. Dla celów cz?onko-
stwa Trybuna?u osob´, która mo˝e byç uwa˝ana za
obywatela wi´cej ni˝ jednego pa?stwa, uznaje si´ za
obywatela tego pa?stwa, w którym zwykle korzysta
ona z praw obywatelskich i politycznych.
8. (a) Pa?stwa-Strony, dokonujac wyboru s´dziów,
biora pod uwag´ potrzeb´ zapewnienia wEród cz?on-
ków Trybuna?u:
(i) reprezentacji g?ównych systemów praw-
nych Ewiata;
(ii) sprawiedliwego podzia?u geograficzne-
go; i
(iii) sprawiedliwej reprezentacji s´dziów p?ci
˝e?skiej i m´skiej.
b) Pa?stwa-Strony powinny równie˝ uwzgl´d-
niç potrzeb´ wybrania s´dziów posiadajacych wiedz´
prawnicza w specjalistycznych dziedzinach, obejmu-
jaca mi´dzy innymi wiedz´ na temat przemocy wobec
kobiet i dzieci.
9. (a) Z zastrze˝eniem punktu (b), s´dziowie sa wy-
bierani na okres dziewi´ciu lat i, z zastrze˝eniem punk-
tu (c) i artyku?u 37 ust´p 2, nie moga byç wybrani po-
wtórnie.
b) W czasie pierwszych wyborów jedna trzecia
spoEród wybranych s´dziów zostanie w drodze loso-
wania wybrana na okres trzyletni; jedna trzecia spo-
Eród wybranych s´dziów zostanie w drodze losowania
wybrana na okres szeEcioletni. Kadencja pozosta?ych
wybranych s´dziów trwa dziewi´ç lat.
(c) S´dzia wybrany na okres trzech lat zgodnie
z punktem (b) mo˝e zostaç wybrany ponownie na pe?-
na kadencj´.
10. Niezale˝nie od postanowie? ust´pu 9 s´dzia
wchodzacy w sk?ad Izby Orzekajacej lub Izby Odwo?aw-
czej zgodnie z artyku?em 39 kontynuuje wype?nianie
obowiazków w celu zako?czenia rozprawy lub post´-
powania odwo?awczego, które rozpocz´?o si´ przed
ta Izba.
Artyku? 37
Wakaty s´dziowskie
1. W razie wakatu przeprowadza si´ wybory zgod-
nie z postanowieniami artyku?u 36.
2. S´dzia wybrany w celu obsadzenia miejsca wa-
kujacego sprawuje swój urzad przez okres pozostajacy
do zako?czenia kadencji poprzednika i, jeEli okres ten
wynosi trzy lata lub mniej, mo˝e byç ponownie wybra-
ny na pe?na kadencj´ na podstawie artyku?u 36.
Dziennik Ustaw Nr 78
-- 5057 --
Poz. 708


Artyku? 38

Dziennik Ustaw nr 78 z 2003 roku - pozostałe dokumenty:

• Dziennik Ustaw - rok 2003 nr 78 poz. 688
• Dziennik Ustaw - rok 2003 nr 78 poz. 689
• Dziennik Ustaw - rok 2003 nr 78 poz. 690
• Dziennik Ustaw - rok 2003 nr 78 poz. 691
• Dziennik Ustaw - rok 2003 nr 78 poz. 692
• Dziennik Ustaw - rok 2003 nr 78 poz. 693
• Dziennik Ustaw - rok 2003 nr 78 poz. 694
• Dziennik Ustaw - rok 2003 nr 78 poz. 695
• Dziennik Ustaw - rok 2003 nr 78 poz. 696
• Dziennik Ustaw - rok 2003 nr 78 poz. 697
• Dziennik Ustaw - rok 2003 nr 78 poz. 698
• Dziennik Ustaw - rok 2003 nr 78 poz. 699
• Dziennik Ustaw - rok 2003 nr 78 poz. 700
• Dziennik Ustaw - rok 2003 nr 78 poz. 701
• Dziennik Ustaw - rok 2003 nr 78 poz. 702
• Dziennik Ustaw - rok 2003 nr 78 poz. 703
• Dziennik Ustaw - rok 2003 nr 78 poz. 704
• Dziennik Ustaw - rok 2003 nr 78 poz. 705
• Dziennik Ustaw - rok 2003 nr 78 poz. 706
• Dziennik Ustaw - rok 2003 nr 78 poz. 707
• Dziennik Ustaw - rok 2003 nr 78 poz. 708
• Dziennik Ustaw - rok 2003 nr 78 poz. 709
• Dziennik Ustaw - rok 2003 nr 78 poz. 710
• Dziennik Ustaw - rok 2003 nr 78 poz. 711
• Dziennik Ustaw - rok 2003 nr 78 poz. 712
• Dziennik Ustaw - rok 2003 nr 78 poz. 713