Na skróty

Money.pl

Prawo

Akty prawne

Dziennik Ustaw

Dziennik Ustaw - Dz.U. rok 2005, nr 108, poz. 908
Dziennik Ustaw - rok 2005, nr 108, poz. 908 z dnia 2005-06-20
Tytuł:Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Prawo o ruchu drogowym
Organ wydający:Marszałek Sejmu
Status aktu prawnego:Obowiązujący
Data ogłoszenia:2005-06-20
Data wydania:2005-06-02
Treść dokumentu:  pobierz treść dokumentu
Treść ujednolicona: Dziennik Ustaw - rok 2005, nr 108, poz. 908 z dnia 2005-06-20

Publikowane akty nie są źródłem prawa. Jedyne źródło prawa na terenie Rzeczypospolitej Polskiej stanowią, na podstawie ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. "O ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych" (Dz.U. 2000 r. Nr 62, poz. 718) akty prawne ogłaszane i wydawane w Dzienniku Ustaw i Monitorze Polskim. Money.pl nie ponosi odpowiedzialności za skutki działań podjętych w oparciu o udostępnione publikacje.

(C)Kancelaria Sejmu

s. 1/113
2005-07-15






USTAWA
z dnia 20 czerwca 1997 r.

Prawo o ruchu drogowym
1)


Dział I
Przepisy ogólne


1)
Niniejsza ustawa wdraża postanowienia następujących dyrektyw Wspólnot Europejskich:
1) dyrektywy 70/156/EWG z dnia 6 lutego 1970 r. w sprawie zbliżenia ustawodawstw państw
członkowskich odnoszących się do homologacji typu pojazdów silnikowych i ich przyczep (Dz.
Urz. WE L 42 z 23.02.1970, z późn. zm.),
2) dyrektywy 74/150/EWG z dnia 4 marca 1974 r. w sprawie zbliżenia ustawodawstw państw
członkowskich odnoszących się do homologacji typu kołowych ciągników rolniczych lub le-
śnych (Dz. Urz. WE L 84 z 28.03.1974, z późn. zm.),
3) dyrektywy 91/439/EWG z dnia 29 lipca 1991 r. w sprawie praw jazdy (Dz. Urz. WE L 237 z
24.08.1991, z późn. zm.),
4) dyrektywy 91/671/EWG z dnia 16 grudnia 1991 r. w sprawie zbliżenia ustawodawstw państw
członkowskich odnoszących się do obowiązkowego stosowania pasów bezpieczeństwa w pojaz-
dach poniżej 3,5 tony (Dz. Urz. WE L 373 z 31.12.1991, z późn. zm.),
5) dyrektywy 92/6/EWG z dnia 10 lutego 1992 r. w sprawie montowania i zastosowania urządzeń
ograniczenia prędkości w niektórych kategoriach pojazdów silnikowych we Wspólnocie (Dz.
Urz. WE L 57 z 02.03.1992, z późn. zm.),
6) dyrektywy 96/53/WE z dnia 25 lipca 1996 r. ustanawiającej dla niektórych pojazdów kołowych
poruszających się na terytorium Wspólnoty maksymalne dopuszczalne wymiary w ruchu krajo-
wym i międzynarodowym oraz maksymalne dopuszczalne obciążenia w ruchu międzynarodo-
wym (Dz. Urz. WE L 235 z 17.09.1996, z późn. zm.),
7) dyrektywy 96/96/WE z dnia 20 grudnia 1996 r. w sprawie zbliżenia ustawodawstw państw
członkowskich dotyczących badań przydatności do ruchu drogowego pojazdów silnikowych i
ich przyczep (Dz. Urz. WE L 46 z 17.02.1997, z późn. zm.),
8) dyrektywy 97/27/WE z dnia 22 lipca 1997 r. odnoszącej się do mas i wymiarów niektórych kate-
gorii pojazdów silnikowych i ich przyczep oraz zmieniającej dyrektywę 70/156/EWG (Dz. Urz.
WE L 233 z 28.08.1997, z późn. zm.),
9) dyrektywy 1999/37/WE z dnia 29 kwietnia 1999 r. w sprawie dokumentów rejestracyjnych po-
jazdów (Dz. Urz. WE L 138 z 01.06.1999, z późn. zm.),
10) dyrektywy 1999/62/WE z dnia 17 czerwca 1999 r. w sprawie pobierania opłat za użytkowanie
niektórych typów infrastruktury przez pojazdy ciężarowe (Dz. Urz. WE L 187 z 20.07.1999),
11) dyrektywy 2000/30/WE z dnia 6 czerwca 2000 r. w sprawie drogowej kontroli przydatności do
ruchu pojazdów użytkowych poruszających się we Wspólnocie (Dz. Urz. WE L 203 z
10.08.2000, z późn. zm.),
12) dyrektywy 2002/24/WE z dnia 18 marca 2002 r. w sprawie homologacji typu dwu- lub trzykoło-
wych pojazdów mechanicznych i uchylającej dyrektywę 92/61/EWG (Dz. Urz. WE L 124 z
09.05.2002).
Dane dotyczące aktów prawa Unii Europejskiej, ogłoszonych przed dniem 1 maja 2004 r., zamiesz-
czone w niniejszej ustawie, dotyczą ogłoszenia tych aktów w Dzienniku Urzędowym Unii Europej-
skiej - wydanie specjalne.

Opracowano na pod-
stawie tj. Dz. U. z
2005 r. Nr 108, poz.
908.



(C)Kancelaria Sejmu

s. 2/113
2005-07-15

Art. 1.
1. Ustawa reguluje zasady ruchu na drogach publicznych oraz w strefach zamiesz-
kania, warunki dopuszczenia pojazdów do tego ruchu, wymagania w stosunku
do osób kierujących pojazdami i innych uczestników ruchu oraz zasady kontroli
ruchu drogowego.
2. Przepisy ustawy stosuje się również do ruchu odbywającego się poza drogami
publicznymi, jeżeli jest to konieczne dla uniknięcia zagrożenia bezpieczeństwa
uczestników tego ruchu.

Art. 2.
Użyte w ustawie określenia oznaczają:
1) droga - wydzielony pas terenu składający się z jezdni, pobocza, chodnika,
drogi dla pieszych

lub drogi dla rowerów, łącznie z torowiskiem pojazdów
szynowych znajdującym się w obrębie tego pasa, przeznaczony do ruchu
lub postoju pojazdów, ruchu pieszych, jazdy wierzchem lub pędzenia zwie-
rząt;
2) droga twarda - drogę z jezdnią o nawierzchni bitumicznej, betonowej, kost-
kowej, klinkierowej lub brukowcowej oraz z płyt betonowych lub kamien-
no-betonowych, jeżeli długość nawierzchni przekracza 20 m; inne drogi są
drogami gruntowymi;
3) autostrada - drogę dwujezdniową, oznaczoną odpowiednimi znakami dro-
gowymi, na której nie dopuszcza się ruchu poprzecznego, przeznaczoną tyl-
ko do ruchu pojazdów samochodowych, które na równej, poziomej jezdni
mogą rozwinąć prędkość co najmniej 40 km/h, w tym również w razie cią-
gnięcia przyczep;
4) droga ekspresowa - drogę dwu - lub jednojezdniową, oznaczoną odpowied-
nimi znakami drogowymi, na której skrzyżowania występują wyjątkowo,
przeznaczoną tylko do ruchu pojazdów samochodowych;
5) droga dla rowerów - drogę lub jej część przeznaczoną do ruchu rowerów
jednośladowych, oznaczoną odpowiednimi znakami drogowymi;
6) jezdnia - część drogi przeznaczoną do ruchu pojazdów; określenie to nie do-
tyczy torowisk wydzielonych z jezdni;
7) pas ruchu - każdy z podłużnych pasów jezdni wystarczający do ruchu jed-
nego rzędu pojazdów wielośladowych, oznaczony lub nieoznaczony zna-
kami drogowymi;
8) pobocze - część drogi przyległą do jezdni, która może być przeznaczona do
ruchu pieszych lub niektórych pojazdów, postoju pojazdów, jazdy wierz-
chem lub pędzenia zwierząt;
9) chodnik - część drogi przeznaczoną do ruchu pieszych;
10) skrzyżowanie - przecięcie się w jednym poziomie dróg mających jezdnię,
ich połączenie lub rozwidlenie, łącznie z powierzchniami utworzonymi
przez takie przecięcia, połączenia lub rozwidlenia; określenie to nie dotyczy
przecięcia, połączenia lub rozwidlenia drogi twardej z drogą gruntową lub
stanowiącą dojazd do obiektu znajdującego się przy drodze;
11) przejście dla pieszych - powierzchnię jezdni, drogi dla rowerów lub torowi-
ska przeznaczoną do przechodzenia przez pieszych, oznaczoną odpowied-
nimi znakami drogowymi;


(C)Kancelaria Sejmu

s. 3/113
2005-07-15

12) przejazd dla rowerzystów - powierzchnię jezdni lub torowiska przeznaczo-
ną do przejeżdżania przez rowerzystów, oznaczoną odpowiednimi znakami
drogowymi;
13) przystanek - miejsce zatrzymywania się pojazdów transportu publicznego,
oznaczone odpowiednimi znakami drogowymi;
14) tunel - budowlę na drodze, oznaczoną odpowiednimi znakami drogowymi;
15) obszar zabudowany - obszar oznaczony odpowiednimi znakami drogowy-
mi;
16) strefa zamieszkania - obszar obejmujący drogi publiczne lub inne drogi, na
którym obowiązują szczególne zasady ruchu drogowego, a wjazdy i wyjaz-
dy oznaczone są odpowiednimi znakami drogowymi;
17) uczestnik ruchu - pieszego, kierującego, a także inne osoby przebywające w
pojeździe lub na pojeździe znajdującym się na drodze;
18) pieszy - osobę znajdującą się poza pojazdem na drodze i niewykonującą na
niej robót lub czynności przewidzianych odrębnymi przepisami; za pieszego
uważa się również osobę prowadzącą, ciągnącą lub pchającą rower, moto-
rower, motocykl, wózek dziecięcy, podręczny lub inwalidzki, osobę poru-
szającą się w wózku inwalidzkim, a także osobę w wieku do 10 lat kierującą
rowerem pod opieką osoby dorosłej;
19) kolumna pieszych - zorganizowaną grupę pieszych prowadzoną przez kie-
rownika lub dowódcę;
20) kierujący - osobę, która kieruje pojazdem lub zespołem pojazdów, a także
osobę, która prowadzi kolumnę pieszych, jedzie wierzchem albo pędzi
zwierzęta pojedynczo lub w stadzie;
21) kierowca - osobę uprawnioną do kierowania pojazdem silnikowym;
22) szczególna ostrożność - ostrożność polegającą na zwiększeniu uwagi i do-
stosowaniu zachowania uczestnika ruchu do warunków i sytuacji zmieniają-
cych się na drodze, w stopniu umożliwiającym odpowiednio szybkie re-
agowanie;
23) ustąpienie pierwszeństwa - powstrzymanie się od ruchu, jeżeli ruch mógłby
zmusić innego kierującego do zmiany kierunku lub pasa ruchu albo istotnej
zmiany prędkości, a pieszego - do zatrzymania się, zwolnienia lub przy-
spieszenia kroku;
24) ruch kierowany - ruch otwierany i zamykany za pomocą sygnalizacji
świetlnej albo przez uprawnioną osobę;
25) niedostateczna widoczność - widoczność występującą od zmierzchu do świ-
tu, a także w warunkach zmniejszonej przejrzystości powietrza od świtu do
zmierzchu;
26) wymijanie - przejeżdżanie (przechodzenie) obok pojazdu lub uczestnika ru-
chu poruszającego się w przeciwnym kierunku;
27) omijanie - przejeżdżanie (przechodzenie) obok nieporuszającego się pojaz-
du, uczestnika ruchu lub przeszkody;
28) wyprzedzanie - przejeżdżanie (przechodzenie) obok pojazdu lub uczestnika
ruchu poruszającego się w tym samym kierunku;
29) zatrzymanie pojazdu - unieruchomienie pojazdu niewynikające z warunków
lub przepisów ruchu drogowego, trwające nie dłużej niż 1 minutę, oraz każ-
de unieruchomienie pojazdu wynikające z tych warunków lub przepisów;


(C)Kancelaria Sejmu

s. 4/113
2005-07-15

30) postój pojazdu - unieruchomienie pojazdu niewynikające z warunków lub
przepisów ruchu drogowego, trwające dłużej niż 1 minutę;
31) pojazd - środek transportu przeznaczony do poruszania się po drodze oraz
maszynę lub urządzenie do tego przystosowane;
32) pojazd silnikowy - pojazd wyposażony w silnik, z wyjątkiem motoroweru i
pojazdu szynowego;
33) pojazd samochodowy - pojazd silnikowy, którego konstrukcja umożliwia
jazdę z prędkością przekraczającą 25 km/h; określenie to nie obejmuje cią-
gnika rolniczego;
34) pojazd wolnobieżny - pojazd silnikowy, którego konstrukcja ogranicza
prędkość jazdy do 25 km/h, z wyłączeniem ciągnika rolniczego;
35) pojazd członowy - zespół pojazdów składający się z pojazdu silnikowego
złączonego z naczepą;
36) pojazd specjalny - pojazd samochodowy lub przyczepę przeznaczone do
wykonywania specjalnej funkcji, która powoduje konieczność dostosowania
nadwozia lub posiadania specjalnego wyposażenia; w pojeździe tym mogą
być przewożone osoby i rzeczy związane z wykonywaniem tej funkcji;
37)

pojazd używany do celów specjalnych - pojazd samochodowy przystosowa-
ny w sposób szczególny do przewozu osób lub ładunków, używany przez
Siły Zbrojne Rzeczypospolitej Polskiej, Policję, Agencję Bezpieczeństwa
Wewnętrznego, Agencję Wywiadu, Straż Graniczną, kontrolę skarbową,
Służbę Celną, jednostki ochrony przeciwpożarowej, Inspekcję Transportu
Drogowego i Służbę Więzienną;
38) pojazd uprzywilejowany - pojazd wysyłający sygnały świetlne w postaci
niebieskich świateł błyskowych i jednocześnie sygnały dźwiękowe o
zmiennym tonie, jadący z włączonymi światłami mijania lub drogowymi;
określenie to obejmuje również pojazdy jadące w kolumnie, na której po-
czątku i na końcu znajdują się pojazdy uprzywilejowane wysyłające dodat-
kowo sygnały świetlne w postaci czerwonego światła błyskowego;
39) pojazd zabytkowy - pojazd, który na podstawie odrębnych przepisów został
wpisany do rejestru zabytków lub znajduje się w wojewódzkiej ewidencji
zabytków;
40) samochód osobowy - pojazd samochodowy przeznaczony konstrukcyjnie
do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą oraz ich bagażu;
41) autobus - pojazd samochodowy przeznaczony konstrukcyjnie do przewozu
więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą;
41a) autobus szkolny - autobus przeznaczony do przewozu dzieci do szkoły,
barwy pomarańczowej, oznaczony z przodu i z tyłu prostokątnymi tablicami
barwy białej, z napisem barwy czarnej ,,autobus szkolny";
42) samochód ciężarowy - pojazd samochodowy przeznaczony konstrukcyjnie
do przewozu ładunków; określenie to obejmuje również samochód ciężaro-
wo-osobowy przeznaczony konstrukcyjnie do przewozu ładunków i osób w
liczbie od 4 do 9 łącznie z kierowcą;

42a)

ciągnik samochodowy - pojazd samochodowy przeznaczony konstrukcyj-
nie wyłącznie do ciągnięcia przyczepy; określenie to obejmuje ciągnik sio-
dłowy i ciągnik balastowy;


(C)Kancelaria Sejmu

s. 5/113
2005-07-15

43) taksówka - pojazd samochodowy odpowiednio wyposażony i oznaczony,
przeznaczony do przewozu za ustaloną na podstawie taksometru opłatą:
a) osób w liczbie nie większej niż 9 łącznie z kierowcą oraz ich bagażu
podręcznego (taksówka osobowa),
b) ładunków o masie nieprzekraczającej 2,5 t (taksówka bagażowa);
44) ciągnik rolniczy - pojazd silnikowy skonstruowany do używania łącznie ze
sprzętem do prac rolnych, leśnych lub ogrodniczych; ciągnik taki może być
również przystosowany do ciągnięcia przyczep oraz do prac ziemnych;
45) motocykl - pojazd samochodowy jednośladowy lub z bocznym wózkiem -
wielośladowy;
46) motorower - pojazd jednośladowy lub dwuśladowy zaopatrzony w silnik
spalinowy o pojemności skokowej nieprzekraczającej 50 cm
3
, którego kon-
strukcja ogranicza prędkość jazdy do 45 km/h;
47) rower - pojazd jednośladowy lub wielośladowy poruszany siłą mięśni osoby
jadącej tym pojazdem;
48) wózek inwalidzki - pojazd konstrukcyjnie przeznaczony do poruszania się
osoby niepełnosprawnej, napędzany siłą mięśni lub za pomocą silnika, któ-
rego konstrukcja ogranicza prędkość jazdy do prędkości pieszego;
49) zespół pojazdów - pojazdy złączone ze sobą w celu poruszania się po dro-
dze jako całość; nie dotyczy to pojazdów złączonych w celu holowania;
50) przyczepa - pojazd bez silnika, przystosowany do łączenia go z innym po-
jazdem;
51) przyczepa lekka - przyczepę, której dopuszczalna masa całkowita nie prze-
kracza 750 kg;
52) naczepa - przyczepę, której część spoczywa na pojeździe silnikowym i ob-
ciąża ten pojazd;
53) masa własna - masę pojazdu z jego normalnym wyposażeniem, paliwem,
olejami, smarami i cieczami w ilościach nominalnych, bez kierującego;
54)

dopuszczalna masa całkowita - największą określoną właściwymi warun-
kami technicznymi masę pojazdu obciążonego osobami i ładunkiem, do-
puszczonego do poruszania się po drodze;
55) rzeczywista masa całkowita - masę pojazdu łącznie z masą znajdujących się
na nim rzeczy i osób;
56) dopuszczalna ładowność - największą masę ładunku i osób, jaką może
przewozić pojazd, która stanowi różnicę dopuszczalnej masy całkowitej
i masy własnej pojazdu;
57) nacisk osi - sumę nacisków, jaką na drogę wywierają koła znajdujące się na
jednej osi;
58) VIN - numer identyfikacyjny pojazdu nadany i umieszczony przez produ-
centa.



(C)Kancelaria Sejmu

s. 6/113
2005-07-15

Dział II
Ruch drogowy

Rozdział 1
Zasady ogólne

Art. 3.
1. Uczestnik ruchu i inna osoba znajdująca się na drodze są obowiązani zachować
ostrożność albo gdy ustawa tego wymaga - szczególną ostrożność, unikać
wszelkiego działania, które mogłoby spowodować zagrożenie bezpieczeństwa
lub porządku ruchu drogowego, ruch ten utrudnić albo w związku z ruchem za-
kłócić spokój lub porządek publiczny oraz narazić kogokolwiek na szkodę.
Przez działanie rozumie się również zaniechanie.
2. Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio do osoby znajdującej się w pobliżu drogi,
jeżeli jej zachowanie mogłoby pociągnąć za sobą skutki, o których mowa w tym
przepisie.
3. Jeżeli uczestnik ruchu lub inna osoba spowodowała jednak zagrożenie bezpie-
czeństwa ruchu drogowego, jest obowiązana przedsięwziąć niezbędne środki w
celu niezwłocznego usunięcia zagrożenia, a gdyby nie mogła tego uczynić, po-
winna o zagrożeniu uprzedzić innych uczestników ruchu.

Art. 4.
Uczestnik ruchu i inna osoba znajdująca się na drodze mają prawo liczyć, że inni
uczestnicy tego ruchu przestrzegają przepisów ruchu drogowego, chyba że okolicz-
ności wskazują na możliwość odmiennego ich zachowania.

Art. 5.
1. Uczestnik ruchu i inna osoba znajdująca się na drodze są obowiązani stosować
się do poleceń i sygnałów dawanych przez osoby kierujące ruchem lub upraw-
nione do jego kontroli, sygnałów świetlnych oraz znaków drogowych, nawet
wówczas, gdy z przepisów ustawy wynika inny sposób zachowania niż nakaza-
ny przez te osoby, sygnały świetlne lub znaki drogowe.
2. Polecenia i sygnały dawane przez osoby kierujące ruchem lub uprawnione do
jego kontroli mają pierwszeństwo przed sygnałami świetlnymi i znakami dro-
gowymi.
3. Sygnały świetlne mają pierwszeństwo przed znakami drogowymi regulującymi
pierwszeństwo przejazdu.

Art. 6.
1. Polecenia lub sygnały może dawać uczestnikowi ruchu lub innej osobie znajdu-
jącej się na drodze:
1) policjant;
2) żołnierz Żandarmerii Wojskowej lub wojskowego organu porządkowego,
zabezpieczający przemarsz lub przejazd kolumny wojskowej albo w razie
akcji związanej z ratowaniem życia lub mienia;



(C)Kancelaria Sejmu

s. 7/113
2005-07-15

3) funkcjonariusz Straży Granicznej;
3a) inspektor Inspekcji Transportu Drogowego;
3b) umundurowany inspektor kontroli skarbowej lub funkcjonariusz celny;
3c) strażnik gminny (miejski);
4) pracownik kolejowy na przejeździe kolejowym;
5) pracownik zarządu drogi lub inna osoba wykonująca roboty na drodze na
zlecenie lub za zgodą zarządu drogi;
6) osoba nadzorująca bezpieczne przejście dzieci przez jezdnię, w wyznaczo-
nym miejscu;
7) kierujący autobusem szkolnym w miejscach postoju związanych z wsiada-
niem lub wysiadaniem dzieci.
2. Osoby, o których mowa w ust. 1 i ust. 4 pkt 2, powinny być łatwo rozpoznawal-
ne i widoczne z dostatecznej odległości, zarówno w dzień, jak i w nocy.
3. Przepis ust. 2 w zakresie łatwej rozpoznawalności:
1) dotyczy osoby wymienionej w ust. 1 pkt 1 tylko poza obszarem zabudowa-
nym;
2) nie dotyczy kierującego autobusem szkolnym, jeżeli sygnał do zatrzymania
innych pojazdów dawany jest przez tę osobę bez wychodzenia z odpowied-
nio oznaczonego pojazdu.
4. Minister właściwy do spraw wewnętrznych w porozumieniu z ministrem wła-
ściwym do spraw transportu, uwzględniając potrzebę zapewnienia bezpieczeń-
stwa i porządku w trakcie kierowania ruchem drogowym oraz sprawnego wyko-
nywania czynności w tym zakresie:
1) określi, w drodze rozporządzenia, organizację i sposób kierowania ruchem
drogowym;
2) może upoważnić, w drodze rozporządzenia, inne osoby do wykonywania
czynności, o których mowa w ust. 1, oraz określić okoliczności, szczegóło-
we warunki i sposób wykonywania tych czynności.

Art. 7.
1. Znaki i sygnały drogowe wyrażają ostrzeżenia, zakazy, nakazy lub informacje.
2. Minister właściwy do spraw transportu i minister właściwy do spraw wewnętrz-
nych, w porozumieniu z Ministrem Obrony Narodowej, uwzględniając w szcze-
gólności konieczność dostosowania sygnałów drogowych do postanowień umów
międzynarodowych, określi, w drodze rozporządzenia, znaki i sygnały obowią-
zujące w ruchu drogowym, ich znaczenie i zakres obowiązywania.
3. Minister właściwy do spraw transportu w porozumieniu z ministrem właściwym
do spraw wewnętrznych, uwzględniając konieczność zapewnienia czytelności i
zrozumiałości znaków i sygnałów drogowych dla uczestników ruchu drogowe-
go, określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe warunki techniczne dla zna-
ków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego, a
także warunki ich umieszczania na drogach.

Art. 8.

1. Osoba niepełnosprawna o obniżonej sprawności ruchowej, kierująca pojazdem
samochodowym oznaczonym kartą parkingową może nie stosować się do nie-


(C)Kancelaria Sejmu

s. 8/113
2005-07-15

których znaków drogowych dotyczących zakazu ruchu lub postoju, w zakresie
określonym przepisami, o których mowa w art. 7 ust. 2.
2. Przepis ust. 1 stosuje się również do:
1) kierującego pojazdem przewożącego osobę o obniżonej sprawności rucho-
wej;
2) pracowników placówek zajmujących się opieką, rehabilitacją lub edukacją
osób niepełnosprawnych pozostających pod opieką tych placówek.
3. Karta parkingowa powinna być umieszczona za przednią szybą pojazdu samo-
chodowego w sposób umożliwiający jej odczytanie.
4. Kartę parkingową wydaje osobie niepełnosprawnej starosta. Za wydanie karty
parkingowej pobiera się opłatę w wysokości ustalonej przez ministra właściwe-
go do spraw transportu.
5. Kartę parkingową osobie, o której mowa w ust. 1, wydaje się na podstawie, wy-
danego przez zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności, orzeczenia o za-
liczeniu do znacznego, umiarkowanego, lub lekkiego stopnia niepełnosprawno-
ści o przyczynie niepełnosprawności z kodu R lub N lub na podstawie orzecze-
nia wydanego przez organy rentowe równoważnego na mocy przepisów szcze-
gólnych z orzeczeniami o niepełnosprawności.
5a.

W przypadku osób niepełnosprawnych posiadających orzeczenia zaliczające do
stopnia lekkiego kartę parkingową wydaje się na podstawie orzeczenia, wraz ze
wskazaniem, o którym mowa w art. 6b ust. 3 pkt 9 ustawy z dnia 27 sierpnia
1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełno-
sprawnych (Dz.U. Nr 123, poz. 776, z późn. zm.
2)
). W przypadku orzeczeń wy-
danych przez organy rentowe równoważnych z orzeczeniami o stopniu lekkim,
w których nie określono przyczyny niepełnosprawności, kartę parkingową wy-
daje się na podstawie orzeczenia, wraz z zaświadczeniem lekarskim potwierdza-
jącym ograniczenie sprawności ruchowej.
5b. Kartę parkingową placówkom zajmującym się opieką, rehabilitacją lub edukacją
osób niepełnosprawnych wydaje starosta.
6. Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio w stosunku do kierujących pojazdami za-
opatrzonymi w kartę parkingową wydaną za granicą.
7. Minister właściwy do spraw transportu określi, w drodze rozporządzenia:
1) wzór karty parkingowej, uwzględniając w szczególności konieczność ujed-
nolicenia wzoru karty parkingowej z rozwiązaniami przyjętymi w krajach
europejskich, w celu umożliwienia korzystania osobom niepełnosprawnym
z ulg i przywilejów w ruchu drogowym, określonych w przepisach prawa
krajowego;
1a)

wzór oraz tryb wydania karty parkingowej dla placówek, o których mowa w
ust. 2 pkt 2;
2) wysokość opłat za wydanie karty parkingowej, uwzględniając koszty zwią-
zane z jej wydaniem i dystrybucją.

2)
Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz.U. z 1997 r. Nr 160, poz. 1082, z 1998 r. Nr
99, poz. 628, Nr 106, poz. 668, Nr 137, poz. 887, Nr 156, poz. 1019 i Nr 162, poz. 1118 i 1126, z
1999 r. Nr 49, poz. 486, Nr 90, poz. 1001, Nr 95, poz. 1101 i Nr 111, poz. 1280, z 2000 r. Nr 48,
poz. 550 i Nr 119, poz. 1249, z 2001 r. Nr 39, poz. 459, Nr 100, poz. 1080, Nr 125, poz. 1368, Nr
129, poz. 1444 i Nr 154, poz. 1792 i 1800, z 2002 r. Nr 169, poz. 1387, Nr 200, poz. 1679 i 1683 i
Nr 241, poz. 2074, z 2003 r. Nr 7, poz. 79, Nr 90, poz. 844, Nr 223, poz. 2217 i Nr 228, poz. 2262,
z 2004 r. Nr 96, poz. 959, Nr 99, poz. 1001 i Nr 240, poz. 2407 oraz z 2005 r. Nr 44, poz. 422.


(C)Kancelaria Sejmu

s. 9/113
2005-07-15

8. Minister właściwy do spraw transportu w porozumieniu z ministrem właściwym
do spraw zabezpieczenia społecznego i ministrem właściwym do spraw zdrowia
określi, w drodze rozporządzenia, rodzaj placówek zajmujących się opieką, re-
habilitacją lub edukacją osób niepełnosprawnych uprawnionych do uzyskania
karty parkingowej oraz tryb wydawania tym placówkom karty parkingowej, ma-
jąc na względzie zapewnienie wydawania karty właściwym placówkom.

Art. 8a. (uchylony).

Art. 9.
Uczestnik ruchu i inna osoba znajdująca się na drodze są obowiązani ułatwić prze-
jazd pojazdu uprzywilejowanego, w szczególności przez niezwłoczne usunięcie się z
jego drogi, a w razie potrzeby zatrzymanie się.

Art. 10.

1. Minister właściwy do spraw transportu sprawuje nadzór nad zarządzaniem ru-
chem na drogach krajowych.
2. Wojewoda sprawuje nadzór nad zarządzaniem ruchem na drogach wojewódz-
kich, powiatowych i gminnych oraz na drogach publicznych położonych w mia-
stach na prawach powiatu i w mieście stołecznym Warszawie.
3. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad

zarządza ruchem na drogach
krajowych, z zastrzeżeniem ust. 6.
4. Marszałek województwa zarządza ruchem na drogach wojewódzkich, z zastrze-
żeniem ust. 6.
5. Starosta zarządza ruchem na drogach powiatowych i gminnych, z zastrzeżeniem
ust. 6.
6. Prezydent miasta zarządza ruchem na drogach publicznych położonych w mia-
stach na prawach powiatu, z wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych.
7. Zarządzanie ruchem na drogach w strefie zamieszkania, z wyjątkiem dróg pu-
blicznych, należy do podmiotów zarządzających tymi drogami.
8. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad może powierzyć zadania w za-
kresie zarządzania ruchem na drogach krajowych marszałkowi województwa.
9. Drogami krajowymi, wojewódzkimi, powiatowymi i gminnymi są drogi pu-
bliczne określone zgodnie z przepisami o drogach publicznych.
10. Organy sprawujące nadzór nad zarządzaniem ruchem na drogach mogą nakazać
zmianę organizacji ruchu ze względu na ważny interes ogólnospołeczny lub ko-
nieczność zapewnienia ruchu tranzytowego.
11. Minister właściwy do spraw transportu, mając na uwadze konieczność ochrony
dróg przed zniszczeniem oraz zapewnienie bezpieczeństwa ruchu w okresie
zwiększonego natężenia ruchu pojazdów osobowych, może wprowadzić, w dro-
dze rozporządzenia, okresowe ograniczenia ruchu pojazdów na drogach lub za-
kaz ruchu niektórych rodzajów pojazdów.
12. Minister właściwy do spraw transportu, w porozumieniu z ministrem właściwym
do spraw wewnętrznych i Ministrem Obrony Narodowej, uwzględniając w
szczególności:


(C)Kancelaria Sejmu

s. 10/113
2005-07-15

1) konieczność zapewnienia bezpieczeństwa wszystkim uczestnikom ruchu
drogowego,
2) potrzebę efektywnego wykorzystania dróg publicznych,
3) potrzeby społeczności lokalnej,
określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe warunki zarządzania ruchem na
drogach oraz wykonywania nadzoru nad tym zarządzaniem.

Rozdział 2
Ruch pieszych

Art. 11.
1. Pieszy jest obowiązany korzystać z chodnika lub drogi dla pieszych, a w razie
ich braku - z pobocza. Jeżeli nie ma pobocza lub czasowo nie można z niego
korzystać, pieszy może korzystać z jezdni, pod warunkiem zajmowania miejsca
jak najbliżej jej krawędzi i ustępowania miejsca nadjeżdżającemu pojazdowi.
2. Pieszy idący po poboczu lub jezdni jest obowiązany iść lewą stroną drogi.
3. Piesi idący jezdnią są obowiązani iść jeden za drugim. Na drodze o małym ru-
chu, w warunkach dobrej widoczności, dwóch pieszych może iść obok siebie.
4. Korzystanie przez pieszego z drogi dla rowerów jest dozwolone tylko w razie
braku chodnika lub pobocza albo niemożności korzystania z nich. Pieszy, z wy-
jątkiem osoby niepełnosprawnej, korzystając z tej drogi, jest obowiązany ustąpić
miejsca rowerowi.
5. Przepisów ust. 1-4 nie stosuje się w strefie zamieszkania. W strefie tej pieszy
korzysta z całej szerokości drogi i ma pierwszeństwo przed pojazdem.

Art. 12.
1. Kolumna pieszych, z wyjątkiem pieszych w wieku do 10 lat, może się poruszać
tylko prawą stroną jezdni.
2. Do kolumny pieszych w wieku do 10 lat stosuje się odpowiednio przepisy art.
11 ust. 1 i 2.
3. Liczba pieszych idących jezdnią w kolumnie obok siebie nie może przekraczać
4, a w kolumnie wojskowej - 6, pod warunkiem że kolumna nie zajmuje więcej
niż połowy szerokości jezdni.
4. Piesi w wieku do 10 lat mogą iść w kolumnie tylko dwójkami pod nadzorem co
najmniej jednej osoby pełnoletniej.
5. Długość kolumny pieszych nie może przekraczać 50 m. Odległość między ko-
lumnami nie może być mniejsza niż 100 m.
6. Jeżeli przemarsz kolumny pieszych odbywa się w warunkach niedostatecznej
widoczności:
1) pierwszy i ostatni z idących z lewej strony są obowiązani nieść latarki:
a) pierwszy - ze światłem białym, skierowanym do przodu,
b) ostatni - ze światłem czerwonym, skierowanym do tyłu;
2) w kolumnie o długości przekraczającej 20 m idący po lewej stronie z przodu
i z tyłu są obowiązani używać elementów odblaskowych odpowiadających


(C)Kancelaria Sejmu

s. 11/113
2005-07-15

właściwym warunkom technicznym, a ponadto idący po lewej stronie są
obowiązani nieść dodatkowe latarki ze światłem białym, rozmieszczone w
taki sposób, aby odległość między nimi nie przekraczała 10 m;
3) światło latarek powinno być widoczne z odległości co najmniej 150 m.
7. Zabrania się:
1) ruchu po jezdni kolumny pieszych w czasie mgły; zakaz ten nie dotyczy ko-
lumny wojskowej lub policyjnej;
2) ruchu po jezdni kolumny pieszych w wieku do 10 lat w warunkach niedosta-
tecznej widoczności;
3) prowadzenia po jezdni kolumny pieszych przez osobę w wieku poniżej 18
lat.

Art. 13.
1. Pieszy, przechodząc przez jezdnię lub torowisko, jest obowiązany zachować
szczególną ostrożność oraz, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3, korzystać z przejścia dla
pieszych. Pieszy znajdujący się na tym przejściu ma pierwszeństwo przed po-
jazdem.
2. Przechodzenie przez jezdnię poza przejściem dla pieszych jest dozwolone, gdy
odległość od przejścia przekracza 100 m. Jeżeli jednak skrzyżowanie znajduje
się w odległości mniejszej niż 100 m od wyznaczonego przejścia, przechodzenie
jest dozwolone również na tym skrzyżowaniu.
3. Przechodzenie przez jezdnię poza przejściem dla pieszych, o którym mowa w
ust. 2, jest dozwolone tylko pod warunkiem, że nie spowoduje zagrożenia bez-
pieczeństwa ruchu lub utrudnienia ruchu pojazdów. Pieszy jest obowiązany
ustąpić pierwszeństwa pojazdom i do przeciwległej krawędzi jezdni iść drogą
najkrótszą, prostopadle do osi jezdni.
4. Jeżeli na drodze znajduje się przejście nadziemne lub podziemne dla pieszych,
pieszy jest obowiązany korzystać z niego, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3.
5. Na obszarze zabudowanym, na drodze dwujezdniowej lub po której kursują
tramwaje po torowisku wyodrębnionym z jezdni, pieszy przechodząc przez
jezdnię lub torowisko jest obowiązany korzystać tylko z przejścia dla pieszych.
6. Przechodzenie przez torowisko wyodrębnione z jezdni jest dozwolone tylko w
miejscu do tego przeznaczonym.
7. Jeżeli wysepka dla pasażerów na przystanku komunikacji publicznej łączy się z
przejściem dla pieszych, przechodzenie do i z przystanku jest dozwolone tylko
po tym przejściu.
8. Jeżeli przejście dla pieszych wyznaczone jest na drodze dwujezdniowej, przej-
ście na każdej jezdni uważa się za przejście odrębne. Przepis ten stosuje się od-
powiednio do przejścia dla pieszych w miejscu, w którym ruch pojazdów jest
rozdzielony wysepką lub za pomocą innych urządzeń na jezdni.


(C)Kancelaria Sejmu

s. 12/113
2005-07-15

Art. 14.
Zabrania się:
1) wchodzenia na jezdnię:
a) bezpośrednio przed jadący pojazd, w tym również na przejściu dla pie-
szych,
b) spoza pojazdu lub innej przeszkody ograniczającej widoczność drogi;
2) przechodzenia przez jezdnię w miejscu o ograniczonej widoczności drogi;
3) zwalniania kroku lub zatrzymywania się bez uzasadnionej potrzeby podczas
przechodzenia przez jezdnię lub torowisko;
4) przebiegania przez jezdnię;
5) chodzenia po torowisku;
6) wchodzenia na torowisko, gdy zapory lub półzapory są opuszczone lub
opuszczanie ich rozpoczęto;
7) przechodzenia przez jezdnię w miejscu, w którym urządzenie zabezpiecza-
jące lub przeszkoda oddzielają drogę dla pieszych

albo chodnik od jezdni,
bez względu na to, po której stronie jezdni one się znajdują.

Art. 15.
Przepisów art. 11-14 nie stosuje się w razie zamknięcia ruchu pojazdów na drodze.

Rozdział 3
Ruch pojazdów

Oddział 1
Zasady ogólne

Art. 16.
1. Kierującego pojazdem obowiązuje ruch prawostronny.
2. Kierujący pojazdem, korzystając z drogi dwujezdniowej, jest obowiązany jechać
po prawej jezdni; do jezdni tych nie wlicza się jezdni przeznaczonej do dojazdu
do nieruchomości położonej przy drodze.
3. Kierujący pojazdem, korzystając z jezdni dwukierunkowej co najmniej o czte-
rech pasach ruchu, jest obowiązany zajmować pas ruchu znajdujący się na pra-
wej połowie jezdni.
4. Kierujący pojazdem jest obowiązany jechać możliwie blisko prawej krawędzi
jezdni. Jeżeli pasy ruchu na jezdni są wyznaczone, nie może zajmować więcej
niż jednego pasa.
5. Kierujący pojazdem zaprzęgowym, rowerem, motorowerem, wózkiem ręcznym
oraz osoba prowadząca pojazd napędzany silnikiem są obowiązani poruszać się
po poboczu, chyba że nie nadaje się ono do jazdy lub ruch pojazdu utrudniałby
ruch pieszych.


(C)Kancelaria Sejmu

s. 13/113
2005-07-15

6. Kierujący pojazdem znajdującym się na części jezdni, po której jeżdżą pojazdy
szynowe, jest obowiązany ustąpić miejsca nadjeżdżającemu pojazdowi szyno-
wemu.
Oddział 2
Włączanie się do ruchu

Art. 17.
1. Włączanie się do ruchu następuje przy rozpoczynaniu jazdy po postoju lub za-
trzymaniu się niewynikającym z warunków lub przepisów ruchu drogowego
oraz przy wjeżdżaniu:
1) na drogę z nieruchomości, z obiektu przydrożnego lub dojazdu do takiego
obiektu, z drogi niebędącej drogą publiczną oraz ze strefy zamieszkania;
2) na drogę z pola lub na drogę twardą z drogi gruntowej;
3) na jezdnię z pobocza, z chodnika lub z pasa ruchu dla pojazdów powolnych;
3a) na jezdnię lub pobocze z drogi dla rowerów, z wyjątkiem wjazdu na prze-
jazd dla rowerzystów;
4) pojazdem szynowym - na drogę z zajezdni lub na jezdnię z pętli.
2. Kierujący pojazdem, włączając się do ruchu, jest obowiązany zachować szcze-
gólną ostrożność oraz ustąpić pierwszeństwa innemu pojazdowi lub uczestniko-
wi ruchu.

Art. 18.
1. Kierujący pojazdem, zbliżając się do oznaczonego przystanku autobusowego
(trolejbusowego) na obszarze zabudowanym, jest obowiązany zmniejszyć pręd-
kość, a w razie potrzeby zatrzymać się, aby umożliwić kierującemu autobusem
(trolejbusem) włączenie się do ruchu, jeżeli kierujący takim pojazdem sygnali-
zuje kierunkowskazem zamiar zmiany pasa ruchu lub wjechania z zatoki na
jezdnię.
2. Kierujący autobusem (trolejbusem), o którym mowa w ust. 1, może wjechać na
sąsiedni pas ruchu lub na jezdnię dopiero po upewnieniu się, że nie spowoduje
to zagrożenia bezpieczeństwa ruchu drogowego.

Art. 18a.

1. Kierujący pojazdem, zbliżając się do miejsca postoju autobusu szkolnego, jest
obowiązany:
1) zatrzymać się, o ile kierujący tym autobusem podał sygnał zatrzymania;
2) zmniejszyć prędkość, a w razie potrzeby zatrzymać się, aby umożliwić kie-
rującemu tym autobusem wjazd na jezdnię lub sąsiedni pas ruchu, o ile sy-
gnalizuje on zamiar wykonania takiego manewru.
2. Kierujący autobusem szkolnym w sytuacji, o której mowa w ust. 1, może wje-
chać na sąsiedni pas ruchu lub jezdnię dopiero po upewnieniu się, że nie spowo-
duje to zagrożenia bezpieczeństwa ruchu drogowego.


(C)Kancelaria Sejmu

s. 14/113
2005-07-15

Oddział 3
Prędkość i hamowanie

Art. 19.
1. Kierujący pojazdem jest obowiązany jechać z prędkością zapewniającą panowa-
nie nad pojazdem, z uwzględnieniem warunków, w jakich ruch się odbywa, a w
szczególności: rzeźby terenu, stanu i widoczności drogi, stanu i ładunku pojaz-
du, warunków atmosferycznych i natężenia ruchu.
2. Kierujący pojazdem jest obowiązany:
1) jechać z prędkością nieutrudniającą jazdy innym kierującym;
2) hamować w sposób niepowodujący zagrożenia bezpieczeństwa ruchu lub
jego utrudnienia;
3) utrzymywać odstęp niezbędny do uniknięcia zderzenia w razie hamowania
lub zatrzymania się poprzedzającego pojazdu.
3. Poza obszarem zabudowanym, na jezdniach dwukierunkowych o dwóch pasach
ruchu, kierujący pojazdem objętym indywidualnym ograniczeniem prędkości al-
bo pojazdem lub zespołem pojazdów o długości przekraczającej 7 m jest obo-
wiązany utrzymywać taki odstęp od pojazdu silnikowego znajdującego się przed
nim, aby inne wyprzedzające pojazdy mogły bezpiecznie wjechać w lukę utrzy-
mywaną między tymi pojazdami. Przepisu tego nie stosuje się, jeżeli kierujący
pojazdem przystępuje do wyprzedzania lub gdy wyprzedzanie jest zabronione.

Art. 20.
1. Prędkość dopuszczalna pojazdu lub zespołu pojazdów na obszarze zabudowa-
nym w godzinach 5
00
-23
00
wynosi 50 km/h, z zastrzeżeniem ust. 2.
1a. Prędkość dopuszczalna pojazdu lub zespołu pojazdów na obszarze zabudowa-
nym w godzinach 23
00
-5
00
wynosi 60 km/h, z zastrzeżeniem ust. 2.
2. Prędkość dopuszczalna pojazdu lub zespołu pojazdów w strefie zamieszkania
wynosi 20 km/h.
3. Prędkość dopuszczalna poza obszarem zabudowanym, z zastrzeżeniem ust. 4 i 5,
wynosi w przypadku:
1) samochodu osobowego, motocykla lub samochodu ciężarowego o dopusz-
czalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 t:
a) na autostradzie - 130 km/h,
b) na drodze ekspresowej dwujezdniowej - 110 km/h,
c) na drodze ekspresowej jednojezdniowej oraz na drodze dwujezdniowej
co najmniej o dwóch pasach przeznaczonych dla każdego kierunku ru-
chu - 100 km/h,
d) na pozostałych drogach - 90 km/h;
2) zespołu pojazdów lub pojazdu niewymienionego w pkt 1:
a) na autostradzie, drodze ekspresowej lub drodze dwujezdniowej co naj-
mniej o dwóch pasach przeznaczonych dla każdego kierunku ruchu - 80
km/h,
b) na pozostałych drogach - 70 km/h.


(C)Kancelaria Sejmu

s. 15/113
2005-07-15

4. Dopuszczalna prędkość autobusu spełniającego dodatkowe warunki techniczne
określone w przepisach, o których mowa w art. 66 ust. 5, na autostradzie i dro-
dze ekspresowej wynosi 100 km/h.
5. (uchylony).
6. Prędkość dopuszczalna niektórych pojazdów, z zastrzeżeniem ust. 2, wynosi:
1) ciągnika rolniczego (również z przyczepą) - 30 km/h;
2) pojazdu z urządzeniem wystającym do przodu więcej niż 1,5 m od siedzenia
dla kierującego - 30 km/h na obszarze zabudowanym i 60 km/h poza obsza-
rem zabudowanym;
3) motocykla (również z przyczepą) i motoroweru, którymi przewozi się
dziecko w wieku do 7 lat - 40 km/h.

Art. 21.
1. Organ zarządzający ruchem na drogach może zmniejszyć lub zwiększyć, za po-
mocą znaków drogowych, prędkość dopuszczalną pojazdów obowiązującą na
obszarze zabudowanym.
2. Prędkość dopuszczalna, o której mowa w ust. 1, może być:
1) zmniejszona - jeżeli warunki bezpieczeństwa ruchu na drodze lub jej odcin-
ku za tym przemawiają;
2) zwiększona - jeżeli warunki ruchu na drodze lub jej odcinku zapewniają za-
chowanie bezpieczeństwa ruchu.
3. Organ zarządzający ruchem na drogach może zmniejszyć, za pomocą znaków
drogowych, prędkość dopuszczalną pojazdów obowiązującą poza obszarem za-
budowanym, jeżeli warunki bezpieczeństwa ruchu na drodze lub jej odcinku za
tym przemawiają.
4. Organ rejestrujący pojazd może ustalić dla indywidualnego pojazdu dopuszczal-
ną prędkość niższą niż określona w art. 20, jeżeli jest to uzasadnione konstrukcją
lub stanem technicznym pojazdu. Ograniczenie prędkości należy uwidocznić na
znaku umieszczonym z tyłu pojazdu.

Oddział 4
Zmiana kierunku jazdy lub pasa ruchu

Art. 22.
1. Kierujący pojazdem może zmienić kierunek jazdy lub zajmowany pas ruchu tyl-
ko z zachowaniem szczególnej ostrożności.
2. Kierujący pojazdem jest obowiązany zbliżyć się:
1) do prawej krawędzi jezdni - jeżeli zamierza skręcić w prawo;
2) do środka jezdni lub na jezdni o ruchu jednokierunkowym do lewej jej kra-
wędzi - jeżeli zamierza skręcić w lewo.
3. Przepisu ust. 2 nie stosuje się, jeżeli wymiary pojazdu uniemożliwiają skręcenie
zgodnie z zasadą określoną w tym przepisie lub dopuszczalna jest jazda wyłącz-
nie w jednym kierunku.


(C)Kancelaria Sejmu

s. 16/113
2005-07-15

4. Kierujący pojazdem, zmieniając zajmowany pas ruchu, jest obowiązany ustąpić
pierwszeństwa pojazdowi jadącemu po pasie ruchu, na który zamierza wjechać,
oraz pojazdowi wjeżdżającemu na ten pas z prawej strony.
5. Kierujący pojazdem jest obowiązany zawczasu i wyraźnie sygnalizować zamiar
zmiany kierunku jazdy lub pasa ruchu oraz zaprzestać sygnalizowania nie-
zwłocznie po wykonaniu manewru.
6. Zabrania się zawracania:
1) w tunelu, na moście, wiadukcie lub drodze jednokierunkowej;
2) na autostradzie;
3) na drodze ekspresowej, z wyjątkiem skrzyżowania lub miejsca do tego
przeznaczonego;
4) w warunkach, w których mogłoby to zagrozić bezpieczeństwu ruchu na
drodze lub ruch ten utrudnić.

Oddział 5
Wymijanie, omijanie i cofanie

Art. 23.
1. Kierujący pojazdem jest obowiązany:
1) przy wymijaniu zachować bezpieczny odstęp od wymijanego pojazdu lub
uczestnika ruchu, a w razie potrzeby zjechać na prawo i zmniejszyć pręd-
kość lub zatrzymać się;
2) przy omijaniu zachować bezpieczny odstęp od omijanego pojazdu, uczest-
nika ruchu lub przeszkody, a w razie potrzeby zmniejszyć prędkość; omija-
nie pojazdu sygnalizującego zamiar skręcenia w lewo może odbywać się
tylko z jego prawej strony;
3) przy cofaniu ustąpić pierwszeństwa innemu pojazdowi lub uczestnikowi ru-
chu i zachować szczególną ostrożność, a w szczególności:
a) sprawdzić, czy wykonywany manewr nie spowoduje zagrożenia bezpie-
czeństwa ruchu lub jego utrudnienia,
b) upewnić się, czy za pojazdem nie znajduje się przeszkoda; w razie trud-
ności w osobistym upewnieniu się kierujący jest obowiązany zapewnić
sobie pomoc innej osoby.
2. Zabrania się cofania pojazdem w tunelu, na moście, wiadukcie, autostradzie lub
drodze ekspresowej.
Oddział 6
Wyprzedzanie

Art. 24.
1. Kierujący pojazdem jest obowiązany przed wyprzedzaniem upewnić się w
szczególności, czy:
1) ma odpowiednią widoczność i dostateczne miejsce do wyprzedzania bez
utrudnienia komukolwiek ruchu;
2) kierujący, jadący za nim, nie rozpoczął wyprzedzania;


(C)Kancelaria Sejmu

s. 17/113
2005-07-15

3) kierujący, jadący przed nim na tym samym pasie ruchu, nie zasygnalizował
zamiaru wyprzedzania innego pojazdu, zmiany kierunku jazdy lub zmiany
pasa ruchu.
2. Kierujący pojazdem jest obowiązany przy wyprzedzaniu zachować szczególną
ostrożność, a zwłaszcza bezpieczny odstęp od wyprzedzanego pojazdu lub
uczestnika ruchu. W razie wyprzedzania pojazdu jednośladowego lub kolumny
pieszych odstęp ten nie może być mniejszy niż 1 m.
3. Kierujący pojazdem jest obowiązany przy wyprzedzaniu przejeżdżać z lewej
strony wyprzedzanego pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 4, 5 i 10.
4. Pojazd szynowy może być wyprzedzany tylko z prawej strony, chyba że położe-
nie torów uniemożliwia takie wyprzedzanie lub wyprzedzanie odbywa się na
jezdni jednokierunkowej.
5. Wyprzedzanie pojazdu lub uczestnika ruchu, który sygnalizuje zamiar skręcenia
w lewo, może odbywać się tylko z jego prawej strony.
6. Kierującemu pojazdem wyprzedzanym zabrania się w czasie wyprzedzania i
bezpośrednio po nim zwiększania prędkości. Kierujący pojazdem wolnobież-
nym, ciągnikiem rolniczym lub pojazdem bez silnika jest obowiązany zjechać
jak najbardziej na prawo i - w razie potrzeby - zatrzymać się w celu ułatwienia
wyprzedzania.
7. Zabrania się wyprzedzania pojazdu silnikowego jadącego po jezdni:
1) przy dojeżdżaniu do wierzchołka wzniesienia;
2) na zakręcie oznaczonym znakami ostrzegawczymi;
3) na skrzyżowaniu, z wyjątkiem skrzyżowania o ruchu okrężnym lub na któ-
rym ruch jest kierowany.
8. Dopuszcza się wyprzedzanie w miejscach, o których mowa w ust. 7 pkt 1 i 2, na
jezdni:
1) jednokierunkowej;
2) dwukierunkowej na odcinku z wyznaczonymi pasami ruchu, pod warun-
kiem że kierujący nie wjeżdża na część jezdni przeznaczoną do ruchu w kie-
runku przeciwnym - w miejscu, gdzie jest to zabronione znakami na jezdni.
9. Dopuszcza się wyprzedzanie w miejscu, o którym mowa w ust. 7 pkt 3, pojazdu
sygnalizującego zamiar skręcenia, pod warunkiem że kierujący nie wjeżdża na
część jezdni przeznaczoną do ruchu w kierunku przeciwnym.
10. Dopuszcza się wyprzedzanie z prawej strony na odcinku drogi z wyznaczonymi
pasami ruchu, przy zachowaniu warunków określonych w ust. 1 i 7:
1) na jezdni jednokierunkowej;
2) na jezdni dwukierunkowej, jeżeli co najmniej dwa pasy ruchu na obszarze
zabudowanym lub trzy pasy ruchu poza obszarem zabudowanym przezna-
czone są do jazdy w tym samym kierunku.
11. Zabrania się wyprzedzania pojazdu uprzywilejowanego na obszarze zabudowa-
nym.



(C)Kancelaria Sejmu

s. 18/113
2005-07-15

Oddział 7
Przecinanie się kierunków ruchu

Art. 25.
1. Kierujący pojazdem, zbliżając się do skrzyżowania, jest obowiązany zachować
szczególną ostrożność i ustąpić pierwszeństwa pojazdowi nadjeżdżającemu z
prawej strony, a jeżeli skręca w lewo - także jadącemu z kierunku przeciwnego
na wprost lub skręcającemu w prawo.
2. Przepisu ust. 1 nie stosuje się do pojazdu szynowego, który ma pierwszeństwo w
stosunku do innych pojazdów, bez względu na to, z której strony nadjeżdża.
3. Przepisy ust. 1 i 2 stosuje się również w razie przecinania się kierunków ruchu
poza skrzyżowaniem.
4. Kierującemu pojazdem zabrania się:
1) wjeżdżania na skrzyżowanie, jeżeli na skrzyżowaniu lub za nim nie ma
miejsca do kontynuowania jazdy;
2) rozdzielania kolumny pieszych.

Art. 26.
1. Kierujący pojazdem, zbliżając się do przejścia dla pieszych, jest obowiązany za-
chować szczególną ostrożność i ustąpić pierwszeństwa pieszemu znajdującemu
się na przejściu.
2. Kierujący pojazdem, który skręca w drogę poprzeczną, jest obowiązany ustąpić
pierwszeństwa pieszemu przechodzącemu na skrzyżowaniu przez jezdnię drogi,
na którą wjeżdża.
3. Kierującemu pojazdem zabrania się:
1) wyprzedzania pojazdu na przejściu dla pieszych i bezpośrednio przed nim, z
wyjątkiem przejścia, na którym ruch jest kierowany;
2) omijania pojazdu, który jechał w tym samym kierunku, lecz zatrzymał się w
celu ustąpienia pierwszeństwa pieszemu;
3) jazdy wzdłuż po chodniku lub przejściu dla pieszych.
4. Kierujący pojazdem, przejeżdżając przez chodnik lub drogę dla pieszych, jest
obowiązany jechać powoli i ustąpić pierwszeństwa pieszemu.
5. Przepis ust. 4 stosuje się odpowiednio podczas jazdy po placu, na którym ze
względu na brak wyodrębnienia jezdni i chodników ruch pieszych i pojazdów
odbywa się po tej samej powierzchni.
6. Kierujący pojazdem jest obowiązany zachować szczególną ostrożność przy
przejeżdżaniu obok oznaczonego przystanku tramwajowego nieznajdującego się
przy chodniku. Jeżeli przystanek nie jest wyposażony w wysepkę dla pasażerów,
a na przystanek wjeżdża tramwaj lub stoi na nim, kierujący jest obowiązany za-
trzymać pojazd w takim miejscu i na taki czas, aby zapewnić pieszemu swobod-
ne dojście do tramwaju lub na chodnik. Przepisy te stosuje się odpowiednio przy
ruchu innych pojazdów komunikacji publicznej.
7. W razie przechodzenia przez jezdnię osoby niepełnosprawnej, używającej spe-
cjalnego znaku, lub osoby o widocznej ograniczonej sprawności ruchowej, kie-
rujący jest obowiązany zatrzymać pojazd w celu umożliwienia jej przejścia.


(C)Kancelaria Sejmu

s. 19/113
2005-07-15


Art. 27.
1. Kierujący pojazdem, zbliżając się do przejazdu dla rowerzystów, jest obowiąza-
ny zachować szczególną ostrożność i ustąpić pierwszeństwa rowerowi znajdują-
cemu się na przejeździe.
2. (uchylony).
3. Kierujący pojazdem, przejeżdżając przez drogę dla rowerów poza jezdnią, jest
obowiązany ustąpić pierwszeństwa rowerowi.
4. Kierującemu pojazdem zabrania się wyprzedzania pojazdu na przejeździe dla
rowerzystów i bezpośrednio przed nim, z wyjątkiem przejazdu, na którym ruch
jest kierowany.

Art. 28.
1. Kierujący pojazdem, zbliżając się do przejazdu kolejowego oraz przejeżdżając
przez przejazd, jest obowiązany zachować szczególną ostrożność. Przed wje-
chaniem na tory jest on obowiązany upewnić się, czy nie zbliża się pojazd szy-
nowy, oraz przedsięwziąć odpowiednie środki ostrożności, zwłaszcza jeżeli
wskutek mgły lub z innych powodów przejrzystość powietrza jest zmniejszona.
2. Kierujący jest obowiązany prowadzić pojazd z taką prędkością, aby mógł go za-
trzymać w bezpiecznym miejscu, gdy nadjeżdża pojazd szynowy lub gdy urzą-
dzenie zabezpieczające albo dawany sygnał zabrania wjazdu na przejazd.
3. Kierującemu pojazdem zabrania się:
1) objeżdżania opuszczonych zapór lub półzapór oraz wjeżdżania na przejazd,
jeżeli opuszczanie ich zostało rozpoczęte lub podnoszenie nie zostało za-
kończone;
2) wjeżdżania na przejazd, jeżeli po drugiej stronie przejazdu nie ma miejsca
do kontynuowania jazdy;
3) wyprzedzania pojazdu na przejeździe kolejowym i bezpośrednio przed nim;
4) omijania pojazdu oczekującego na otwarcie ruchu przez przejazd, jeżeli
wymagałoby to wjechania na część jezdni przeznaczoną dla przeciwnego
kierunku ruchu.
4. W razie unieruchomienia pojazdu na przejeździe kolejowym, kierujący jest
obowiązany niezwłocznie usunąć go z przejazdu, a jeżeli nie jest to możliwe,
ostrzec kierującego pojazdem szynowym o niebezpieczeństwie.
5. Kierujący pojazdem lub zespołem pojazdów o długości przekraczającej 10 m,
który nie może rozwinąć prędkości większej niż 6 km/h, przed wjazdem na prze-
jazd kolejowy jest obowiązany upewnić się, czy w czasie potrzebnym na przeje-
chanie przez ten przejazd nie nadjedzie pojazd szynowy, lub uzgodnić czas tego
przejazdu z dróżnikiem kolejowym.
6. Przepisy ust. 1-4 stosuje się odpowiednio przy przejeżdżaniu przez tory tramwa-
jowe; przepis ust. 3 pkt 3 nie dotyczy skrzyżowania lub przejazdu tramwajowe-
go, na którym ruch jest kierowany.


(C)Kancelaria Sejmu

s. 20/113
2005-07-15


Oddział 8
Ostrzeganie oraz jazda w warunkach zmniejszonej przejrzystości powietrza

Art. 29.
1. Kierujący pojazdem może używać sygnału dźwiękowego lub świetlnego, w razie
gdy zachodzi konieczność ostrzeżenia o niebezpieczeństwie.
2. Zabrania się:
1) nadużywania sygnału dźwiękowego lub świetlnego;
2) używania sygnału dźwiękowego na obszarze zabudowanym, chyba że jest to
konieczne w związku z bezpośrednim niebezpieczeństwem;
3) ostrzegania światłami drogowymi w warunkach, w których może to spowo-
dować oślepienie innych kierujących.

Art. 30.
1. Kierujący pojazdem jest obowiązany zachować szczególną ostrożność w czasie
jazdy w warunkach zmniejszonej przejrzystości powietrza, spowodowanej mgłą,
opadami atmosferycznymi lub innymi przyczynami, a ponadto:
1) kierujący pojazdem silnikowym jest obowiązany:
a) włączyć światła mijania lub przeciwmgłowe przednie albo oba te świa-
tła jednocześnie,
b) poza obszarem zabudowanym podczas mgły dawać krótkotrwałe sygna-
ły dźwiękowe w czasie wyprzedzania lub omijania;
2) kierujący innym pojazdem niż pojazd, o którym mowa w pkt 1, jest obowią-
zany:
a) włączyć światła, w które pojazd jest wyposażony,
b) korzystać z pobocza drogi, a jeżeli nie jest to możliwe, jechać jak naj-
bliżej krawędzi jezdni i nie wyprzedzać innego pojazdu.
2. Obowiązek używania świateł, o którym mowa w ust. 1, dotyczy kierującego po-
jazdem także podczas zatrzymania wynikającego z warunków lub przepisów ru-
chu drogowego.
3. Kierujący pojazdem może używać tylnych świateł przeciwmgłowych, jeżeli
zmniejszona przejrzystość powietrza ogranicza widoczność na odległość mniej-
szą niż 50 m. W razie poprawy widoczności kierujący pojazdem jest obowiąza-
ny niezwłocznie wyłączyć te światła.
Oddział 9
Holowanie

Art. 31.
1. Kierujący może holować pojazd silnikowy tylko pod warunkiem, że:
1) prędkość pojazdu holującego nie przekracza 30 km/h na obszarze zabudo-
wanym i 60 km/h poza tym obszarem;


(C)Kancelaria Sejmu

s. 21/113
2005-07-15

2) pojazd holujący ma włączone światła mijania również w okresie dostatecz-
nej widoczności;
3) w pojeździe holowanym znajduje się kierujący mający uprawnienie do kie-
rowania tym pojazdem, chyba że pojazd jest holowany w sposób wyklucza-
jący potrzebę kierowania nim;
4) pojazd holowany jest połączony z pojazdem holującym w sposób wyklucza-
jący odczepienie się w czasie jazdy; nie dotyczy to holowania motocykla,
który powinien być połączony z pojazdem holującym połączeniem giętkim
w sposób umożliwiający łatwe odczepienie;
5) pojazd holowany, z wyjątkiem motocykla, jest oznaczony z tyłu po lewej
stronie ostrzegawczym trójkątem odblaskowym, a w okresie niedostatecznej
widoczności ma ponadto włączone światła pozycyjne; zamiast oznaczenia
trójkątem odblaskowym pojazd holowany może wysyłać żółte sygnały bły-
skowe w sposób widoczny dla innych uczestników ruchu;
6) w pojeździe holowanym na połączeniu sztywnym jest sprawny co najmniej
jeden układ hamulców, a w pojeździe holowanym na połączeniu giętkim -
dwa układy;
7)

odległość między pojazdami wynosi nie więcej niż 3 m przy połączeniu
sztywnym, a od 4 do 6 m przy połączeniu giętkim, przy czym połączenie
jest oznakowane na przemian pasami białymi i czerwonymi albo zaopatrzo-
ne w chorągiewkę barwy żółtej lub czerwonej; przepisu tego nie stosuje się
w razie holowania pojazdów jednostek wojskowych podporządkowanych
Ministrowi Obrony Narodowej.
2. Zabrania się holowania:
1) pojazdu o niesprawnym układzie kierowniczym lub o niesprawnych hamul-
cach, chyba że sposób holowania wyklucza potrzebę ich użycia;
2) pojazdu za pomocą połączenia giętkiego, jeżeli w pojeździe tym działanie
układu hamulcowego uzależnione jest od pracy silnika, a silnik jest unieru-
chomiony;
3) więcej niż jednego pojazdu, z wyjątkiem pojazdu członowego;
4) pojazdem z przyczepą (naczepą);
5) na autostradzie, z wyjątkiem holowania przez pojazdy przeznaczone do ho-
lowania do najbliższego wyjazdu lub miejsca obsługi podróżnych.
3. W razie holowania pojazdu w sposób wykluczający potrzebę kierowania nim lub
użycia hamulców, rzeczywista masa całkowita pojazdu holowanego nie może
przekraczać rzeczywistej masy całkowitej pojazdu holującego.

Oddział 10
Ruch pojazdów w kolumnie

Art. 32.
1. Liczba pojazdów jadących w zorganizowanej kolumnie nie może przekraczać:
1) samochodów osobowych, motorowerów lub motocykli - 10;
2) rowerów jednośladowych - 15;
3) pozostałych pojazdów - 5.


(C)Kancelaria Sejmu

s. 22/113
2005-07-15

2. Odległość między jadącymi kolumnami nie może być mniejsza niż 500 m dla
kolumn pojazdów samochodowych oraz 200 m dla kolumn pozostałych pojaz-
dów.
3. (uchylony).
4. Jazda w kolumnie nie zwalnia kierującego pojazdem od przestrzegania obowią-
zujących przepisów ruchu drogowego.
5.

Przepisów ust. 1 i 2 nie stosuje się do pojazdów uprzywilejowanych oraz do po-
jazdów jednostek podporządkowanych Ministrowi Obrony Narodowej.
6. Zabrania się wjeżdżania między jadące w kolumnie rowery jednośladowe oraz
pojazdy, o których mowa w ust. 5.
7. Minister właściwy do spraw wewnętrznych oraz Minister Obrony Narodowej, w
porozumieniu z ministrem właściwym do spraw transportu, kierując się ko-
niecznością zapewnienia porządku oraz zasadą bezpieczeństwa ruchu drogowe-
go, określą, w drodze rozporządzenia, sposób organizacji i oznakowania kolumn
pojazdów jednostek podporządkowanych Ministrowi Obrony Narodowej.

Oddział 11
Przepisy dodatkowe o ruchu rowerów, motorowerów
oraz pojazdów zaprzęgowych

Art. 33.
1. Kierujący rowerem jednośladowym jest obowiązany korzystać z drogi dla rowe-
rów lub z drogi dla rowerów i pieszych. Kierujący rowerem, korzystając z drogi
dla rowerów i pieszych, jest obowiązany zachować szczególną ostrożność i
ustępować miejsca pieszym.
1a. W razie braku drogi dla rowerów lub drogi dla rowerów i pieszych kierujący ro-
werem jednośladowym jest obowiązany korzystać z pobocza, z zastrzeżeniem
art. 16 ust. 5, a jeżeli nie jest to możliwe - z jezdni.
2. Dziecko w wieku do 7 lat może być przewożone na rowerze, pod warunkiem że
jest ono umieszczone na dodatkowym siodełku zapewniającym bezpieczną jaz-
dę.
3. Kierującemu rowerem lub motorowerem zabrania się:
1) jazdy po jezdni obok innego uczestnika ruchu;
2) jazdy bez trzymania co najmniej jednej ręki na kierownicy oraz nóg na pe-
dałach lub podnóżkach;
3) czepiania się pojazdów.
4. Na przejeździe dla rowerzystów, kierującemu rowerem zabrania się:
1) wjeżdżania bezpośrednio przed jadący pojazd;
2) zwalniania lub zatrzymywania się bez uzasadnionej przyczyny.
5. Korzystanie z chodnika lub drogi dla pieszych przez kierującego rowerem jed-
nośladowym jest dozwolone wyjątkowo, gdy:
1) opiekuje się on osobą w wieku do lat 10 kierującą rowerem lub
2) szerokość chodnika wzdłuż drogi, po której ruch pojazdów jest dozwolony z
prędkością większą niż 50 km/h, wynosi co najmniej 2 m i brakuje wydzie-
lonej drogi dla rowerów.


(C)Kancelaria Sejmu

s. 23/113
2005-07-15

6. Kierujący rowerem, korzystając z chodnika lub drogi dla pieszych, jest obowią-
zany jechać powoli, zachować szczególną ostrożność i ustępować miejsca pie-
szym.
7. Kierujący rowerem może jechać lewą stroną jezdni na zasadach określonych dla
ruchu pieszych w przepisach art. 11 ust. 1-3, jeżeli opiekuje się on osobą kieru-
jącą rowerem w wieku do lat 10.

Art. 34.
1. Do zaprzęgu może być używane tylko zwierzę niepłochliwe, odpowiednio
sprawne fizycznie i dające sobą kierować.
2. Kierujący pojazdem zaprzęgowym jest obowiązany utrzymywać pojazd i za-
przęg w takim stanie, aby mógł nad nimi panować.
3. Bezpośrednio jeden za drugim może jechać nie więcej niż 5 pojazdów zaprzę-
gowych. Odległość między piątym pojazdem a następnym nie może być mniej-
sza niż 200 m.
4. Kierujący pojazdem zaprzęgowym przy wjeżdżaniu na drogę twardą w miejscu,
gdzie nie ma dostatecznej widoczności drogi, jest obowiązany prowadzić zwie-
rzę za uzdę.
5. Kierującemu pojazdem zaprzęgowym zabrania się:
1) przeciążania zwierzęcia;
2) jazdy obok innego uczestnika ruchu na jezdni;
3) pozostawiania pojazdu niezabezpieczonego przed ruszeniem;
4) jazdy pojazdem na płozach bez dzwonków lub grzechotek.

Rozdział 4
Ruch zwierząt

Art. 35.
1. Jazda wierzchem i pędzenie zwierząt powinny się odbywać po drodze przezna-
czonej do pędzenia zwierząt. W razie braku takiej drogi jazda wierzchem i pę-
dzenie zwierząt mogą odbywać się po poboczu, a jeżeli brak jest pobocza - po
jezdni.
2. Do jazdy wierzchem i pędzenia zwierząt stosuje się odpowiednio przepisy art.
34 ust. 1 i 2 oraz przepisy o ruchu pojazdów.

Art. 36.
1. Zabrania się jazdy wierzchem:
1) bez uzdy;
2) obok innego uczestnika ruchu na jezdni;
3) po drodze oznaczonej znakami z numerem drogi międzynarodowej oraz po
drodze, na której obowiązuje zakaz ruchu pojazdów zaprzęgowych;
4) po drodze twardej w okresie niedostatecznej widoczności;
5) po drodze twardej osobie w wieku poniżej 17 lat.


(C)Kancelaria Sejmu

s. 24/113
2005-07-15

2. Jeździec może prowadzić luzem tylko jedno zwierzę po swojej prawej stroni
Dziennik Ustaw nr 108 z 2005 roku - pozostałe dokumenty:
Najnowsze wiadomości
  • Adres publikacyjny:
A B C D E F G H I J K L M N O P R S T U W Z
Przydatne linki