Na skróty

Money.plPrawoAktualnościWiadomości

Wypowiedzenie zmieniające warunki pracy i płacy

2013-10-06 07:27

Wypowiedzenie zmieniające warunki pracy i płacy

Wypowiedzenie zmieniające warunki pracy i płacy
[fot: diego_cervo/iStockphoto]

Wypowiedzenie zmieniające dokonuje w umowie zazwyczaj zmian niekorzystnych dla pracownika. Nie ma co prawda na celu rozwiązania stosunku pracy, jednakże zmienia dotychczasowe warunki w przeważającej większości na gorsze, co nie spotyka się z akceptacją pracownika. W przypadku bowiem wspólnej woli stron co do zmian umowy, wystarczające byłoby zawarcie porozumienia zmieniającego. W sytuacji jednak gdy pracownik nie chce zawrzeć porozumienia, konieczne może być właśnie wypowiedzenie pracownikowi warunków pracy i płacy.

Jest to tzw. wypowiedzenie zmieniające, które może złożyć tylko i wyłącznie pracodawca. Zatrudniony może, w przypadku takiej woli, jedynie sugerować wprowadzenie dla niego korzystnych zmian do umowy. Nie ma jednak możliwości złożenia pracodawcy takiego wypowiedzenia.

Wypowiedzenie warunków pracy lub płacy uważa się za dokonane, jeżeli pracownikowi zaproponowano na piśmie nowe warunki. Jest to podstawowy obowiązek pracodawcy. Pracodawca musi złożyć w formie pisemnej wypowiedzenie oraz wskazać nie tylko na te elementy umowy, które mają ulec zmianie ale również zaproponować na piśmie nowe warunki pracy, które powinny być skonkretyzowane, a nie wskazane w sposób ogólnikowy

Należy jednak zważyć, iż nie wszystkie warunki pracy będą wymagały złożenia wypowiedzenia zmieniającego. Wypowiedzeniu muszą ulec jedynie te warunki pracy, które wynikają z treści umowy o pracę i są - co niezwykle ważne - istotne. Są to zatem kwestie dotyczące wynagrodzenia, stanowiska pracy, rodzaju pracy lub rozkładu czasu pracy. Nie dotyczy to jednak rodzaju umowy - w takim przypadku strony muszą zawrzeć nową lub porozumienie zmieniające. Nieistotne zmiany umowy mogą być z kolei zmieniane jednostronnie przez pracodawcę.

Rozgraniczenie, co jest istotną a co nieistotną zmianą umowy jest zatem wyjątkowo ważne. W jednym z orzeczeń Sąd Najwyższy wskazał m.in., iż: zmiana warunków pracy polegająca wyłącznie na zmianie nazwy stanowiska, przy zachowaniu innych warunków pracy i płacy, mieści się w ramach pracowniczego podporządkowania i nie wymaga wypowiedzenia zmieniającego. Jeżeli jednak strony zgodnie traktują taką zmianę jako element podmiotowo istotny (np. gdy nazwa implikuje prestiż stanowiska), to może ona wymagać wypowiedzenia warunków pracy. (wyrok Sądu Najwyższego - Izba Administracyjna, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z 7 września 1999 roku; I PKN 265/99).

Zgodnie z art. 42 § 3 Kodeksu pracy w razie odmowy przyjęcia przez pracownika zaproponowanych warunków pracy lub płacy, umowa o pracę rozwiązuje się z upływem okresu dokonanego wypowiedzenia. Jeżeli pracownik przed upływem połowy okresu wypowiedzenia nie złoży oświadczenia o odmowie przyjęcia zaproponowanych warunków, uważa się, że wyraził zgodę na te warunki. Pismo pracodawcy wypowiadające warunki pracy lub płacy powinno zawierać pouczenie w tej sprawie. W razie braku takiego pouczenia, pracownik może do końca okresu wypowiedzenia złożyć oświadczenie o odmowie przyjęcia zaproponowanych warunków.

Pracodawca winien zatem pouczyć pracownika, że do połowy okresu wypowiedzenia może złożyć oświadczenie o odmowie przyjęcia zaproponowanych warunków. Jeżeli pracodawca takiego pouczenia nie zawarł - pracownik ma prawo do końca okresu wypowiedzenia złożyć oświadczenie o odmowie przyjęcia nowych warunków. Pracownik może z kolei takie oświadczenie złożyć w dowolnej formie. Dla celów dowodowych wskazana byłaby jednak forma pisemna

Jeżeli pracownik nie złożył oświadczenia o odmowie przyjęcia zaproponowanych warunków we wskazanym wyżej okresie, przyjmuje się że wyraził zgodę na zmianę warunków pracy (mamy wówczas do czynienia z domniemaną zgodą pracownika). Podobnie w sytuacji, gdy wyraził zgodę na zmianę warunków umowy, wypowiedzenie zmieniające uważa się za dokonane. Wówczas, zgodnie z orzeczeniem Sądu Najwyższego wypowiedzenie warunków pracy dokonuje się na przyszłość, a więc zmienia ono te warunki po upływie okresu wypowiedzenia, nigdy natomiast nie działa ono wstecz (wyrok Sądu Najwyższego - Izba Pracy z 23 listopada 2007, II PK 97/07).

Jeżeli natomiast pracownik złożył stosowne oświadczenie o odmowie przyjęcia zaproponowanych warunków, wypowiedzenie zmieniające przekształca się w wypowiedzenie definitywne, skutkujące rozwiązaniem umowy o pracę z upływem okresu wypowiedzenia.

Pracodawca nie ma jednakże obowiązku informowania pracownika o konsekwencjach złożenia oświadczenia o odmowie przyjęcia nowych warunków. Pozostaje to tylko w jego dobrej woli. Powinien jednak poinformować pracownika o możliwości odwołania się przez niego do sądu pracy w terminie 7 dni od otrzymania wypowiedzenia zmieniającego, wskazując na sąd, jego adres oraz okres, którym może tego dokonać. Brak takiego pouczenia nie skutkuje jednakże nieważnością wypowiedzenia.

Co istotne, do wypowiedzenia warunków pracy i płacy stosuje się przepisy o wypowiedzeniu o pracę. W związku z tym zastosowanie znajdą przepisy dotyczące okresu i terminach wypowiedzenia, konsultacji z zakładową organizacją związkową oraz zakazu dokonywania wypowiedzenia poszczególnym pracownikom, np. pracownicom na urlopie macierzyńskim.

Należy zważyć, iż pracodawca nie musi wypowiadać dotychczasowych warunków pracy lub płacy w sytuacji powierzenia pracownikowi, w przypadkach uzasadnionych potrzebami pracodawcy, innej pracy niż określona w umowie o pracę na okres nie przekraczający 3 miesięcy w roku kalendarzowym, jeżeli nie powoduje to obniżenia wynagrodzenia i odpowiada jego kwalifikacjom. W takiej sytuacji pracodawca nie ma konieczności dokonywania zmian w treści umowy o pracę. Powierzenie takiej pracy nie wymaga również zachowania formy pisemnej.

Czytaj więcej w Money.pl
Nowelizacja Kodeksu pracy. Co się zmieniło?
Praca w godzinach nadliczbowych, jeżeli zostanie rozliczona oddaniem dni wolnych w trakcie trwania okresu rozliczeniowego, nie będzie płatna.
Dodatek za nadgodziny należy się też gdy...
Przy zawieraniu umów na część etatu należy zwrócić uwagę, by pracodawca określił liczbę godzin, po przekroczeniu, których będzie przysługiwał dodatek.
Pracownik może porzucić pracę gdy...
Możliwość taka istnieje np. gdy pracodawca dopuścił się ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków wobec pracownika.

Autor jest prawnikiem w kancelarii prawnej Piszcz, Norek i Wspólnicy


Pochwal się na swojej stronie,
że czytasz Money.pl
Czytam Money.pl


2014-08-21 16:14:28 81.190.119.* | Wic
Re: Wypowiedzenie zmieniające warunki pracy i płacy [1]
Witam, a co w przypadku, kiedy Pracodawca zmienia miejsce pracy pracownikowiNie ma dogodnego dojazdu, a po konsultacjach Pracodawca nie wyraża chęci na żadne ułatwienia, wręcz zapowiada, że jak zasłużę to dostanę dotychczasowy samochód na dojazdy, który do tej pory jest moim stałym narzędziem pracy. Może być tak, że jak nadejdzie czas pracy w nowy miejscu to poprostu nie będę miał jak dojechać. Sam już nie wiem co dalej... Muszą być jakieś przepisy na takie zagranie Pracodawcy.
2014-08-21 21:41:57 szklarek  [ Tysiącznik na forum ]
Tak jak napisano w artykule przewodnim do wątku:

- można nowych warunków nie przyjąć i po upływie okresu wypowiedzenia umowa się rozwiąże
- można się odwołać od wypowiedzenia do sądu pracy na zasadach ogólnych wskazując na jego nieprawność, ze względów formalnych- np. nieprawdziwość powodu ( dotyczy umowy bezterminowej ), sprzeczność z zasadami współżycia - czyli np. to, że chodzi o coś w rodzaju szykany, celowo nowe warunki mają być takie, by pracownik ich nie przyjął albo nie był w stanie pracy na nowych warunkach wykonywać. Totalny brak dojazdu można za taki uznać....
2014-03-18 18:38:25 83.29.12.* | Kris231
Re: Wypowiedzenie zmieniające warunki pracy i płacy [1]
Jeśli pracodawca zmieni mi system czasu pracy z 24 godzinnego na 12-to godzinny a ja nie podpisze porozumienia i skutkiem tego zostanę zwolniony czy mam szansę na odprawę?
2014-08-21 21:24:19 szklarek  [ Tysiącznik na forum ]
Tak. Nieprzyjęcie przez pracownika warunków wypowiedzenia zmieniającego co do zasady mają skutek prawny taki, jakby od razu było to wypowiedzenie definitywne. Oczywiście w razie odmiennego zdania co do prawa do odprawy sąd pracy może w jednostkowym przypadku stwierdzić, że nowe warunki są na tyle nie gorsze, że odmowa jest strategiczna, wskazuje na to, że przyczyna rozwiązania stosunku pracy leży również po stronie pracownika, co wyklucza jego prawo do odprawy pracowniczej w przypadku zwolnienia indywidualnego.

Tyle, że pisze Pan o porozumieniu zmieniającym. Brak akceptacji w tej sytuacji nie zmienia niczego, nie powoduje przecież rozwiązania stosunku pracy. Jeśli pracodawca nie uzyskał swego zamiaru porozumieniem, to może to uzyskać właśnie wypowiedzeniem zmieniającym. Ale to jest osobna czynność prawna.
2014-02-09 20:21:44 89.72.166.* | Nathan887
Re: Wypowiedzenie zmieniające warunki pracy i płacy [4]
A co w przypadku kiedy dostałem zmianę warunków pracy i płacy (inne stanowisko i obniżka pensji) i nie wyraziłem zgody. Pracodawca przygotowuje teraz wypowiedzenie zmieniające. Jeżeli oświadczę że go nie przyjmuję to z czyjej winy dojdzie do rozwiązania stosunku pracy? Problem jest dla mnie istotny gdyż pracodawca dawniej wydał mi pismo które mówi iz po wykonaniu określonej pracy otrzymam nagrodę wysokości X pensji pod warunkiem iż będę w stosunku pracy z pracodawca po zakończeniu tych prac lub pracodawca sam z własnej woli mnie zwolni wcześniej. Teraz pracodawca twierdzi że jeżeli nie zaakceptuje zmiany stanowiska a co za tym idzie obniżenia wynagrodzenia to kwota nagrody ta mi się nie należny. Argumentuje to niewielka w jego mniemaniu zmianą. W mojej ocenie stanowisko jest niższe(prestiż) i co za tym idzie niższe jest wynagrodzenie które wynika z regulaminu pracy i kategorii zaszeregowania tego nowego stanowiska. Jaka jest moja sytuacja? Czy istotnie maja prawo wypowiedzieć mi pracę z mojej winy i nie wypłacić należnej nagrody?
2014-02-10 11:25:56 szklarek  [ Tysiącznik na forum ]
Uściślijmy- najpierw dostał Pan ofertę porozumienia (stron) zmieniającego, nie zgodził się Pan, więc teraz otrzyma Pan wypowiedzenie zmieniające. Na nieprzyjęcie nowych warunków jest czas do połowy jego biegu, bieg taki, jak w przypadku wypowiedzenia definitywnego Pana obowiązujący (zależy od stażu zakładowego lub rodzaju umowy).

Co do zasady nieprzyjęcie nowych warunków z wypowiedzenia rodzi konsekwencje prawne takie, jakby od razu było ono wypowiedzeniem definitywnym co wynika wprost z art.42, par.1 KP. Dotyczy to długości okresów wypowiedzenia, dni wolnych na poszukiwanie pracy, wykorzystania urlopu itd. treści św. pracy, prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Nie przesądza to jednak w 100% o braku winy pracownika, wina jest kategorią mniej mierzalną i tak jak w przypadku prawa do odprawy pracowniczej w sytuacji nieprzyjęcia nowych warunków pracy/ płacy przy zwolnieniach indywidualnych niezbędna jest brak współwiny pracownika- często orzekać musi sąd pracy.
Reasumując- w razie nieprzyjęcia przez Pana nowych warunków i gdy przed upływem biegu wypowiedzenia owa praca mająca być podstawą premii zostanie zakończona, a premia niewypłacona- pozostanie pozew do sądu pracy, wcześniej ewentualnie wezwanie przedsądowe do zapłaty.
2014-02-11 18:50:42 89.72.166.* | Nathan887
Czyli Sytuacja nie je taka jednoznaczna ze pójdę do sądu i sąd orzeknie że firma winna mi wypłacić te nagrodę. Dla jasności mojej wcześniejszej wypowiedzi wkleję cytat z dokumentu który dostałem: "wspomniana nagroda będzie przysługiwać także wówczas gdy w okresie od dnia doręczenia niniejszego pisma do dnia wykonania ww. prac ( orzeczenie właściwego komitetu o wykonaniu powierzonego zadania) Pracodawca rozwiąże stosunek pracy z zachowaniem okresu wypowiedzenia lub za porozumieniem stron jeżeli inicjatorem zawarcia takiego porozumienia będzie Pracodawca bez względu na to, czy stosunek pracy będzie trwał w dniu zakończenia ww. prac. Nagroda jednak nie będzie przysługiwać jeżeli w tym okresie stosunek pracy zostanie rozwiązany przez Pana lub z Pana inicjatywy lub złoży Pan w tym okresie pismo mające na celu rozwiązanie Umowy o pracę. W celu uniknięcia wątpliwości , wynagrodzenie to nie będzie przysługiwać także w przypadku rozwiązania w tym okresie umowy o pracę przez Pracodawcę bez wypowiedzenia z winy Pracownika tj w trybie art.52 KP) Czy taki zapis coś zmienia? Będę wdzięczny za odpowiedź.
2014-02-12 12:00:01 szklarek  [ Tysiącznik na forum ]
Tak, zmienia tj. rozwiewa wątpliwości. Zapisy z dokumentu jasno dotyczą kwestii winy tylko w przypadku zwolnienia dyscyplinarnego ( art. 52 KP ). W każdym innym nie odnoszą się do kwestii winy, tylko strony inicjującej rozwiązanie umowy.

Pana sytuacja jest pierwszą wymienioną w cytowanym dokumencie tj. 'Pracodawca rozwiąże stosunek pracy z zachowaniem okresu wypowiedzenia'. To, że nie było to początkowo wypowiedzenie definitywne, tylko zmieniające, które stanie się definitywnym nie zmienia strony wypowiadającej umowę.

Więc w razie niewypłacenia sąd nie będzie musiał roztrząsać kwestii winy, a jedynie kwestię techniczną tj. braku premii mimo jasnego zapisu w dokumencie ją regulującym.
2014-02-13 21:02:36 89.72.166.* | Nathan887
serdecznie dziękuje za odpowiedz, bardzo mi Pan pomógł.
2014-01-09 13:01:04 Miroslaw777
Re: Wypowiedzenie zmieniające warunki pracy i płacy [1]
Czyli mam prawo wypowiedzieć umowę o prace?
Pracodawca nie wydał mi aneksu do umowy oraz nie zastosował porozumienia zmieniającego. Okres wypowiedzenia w moim przypadku 3 miesiące musi byc zachowany? Czy jest możliwość na podstawie zmiany harmonogramu pracy (wprowadzono nam zmianę od początku roku) ubiegać sie o rozwiązanie umowy bez zachowania okresy wypowiedzenia?
2014-01-09 13:28:09 wiwan  [ Tysiącznik na forum ]
Wypowiedzieć- zawsze, nawet bez powodu, a więc i bez związku z tą sytuacją.
Okres wypowiedzenia musi być zachowany, taki jaki Pana obowiązuje. Można też złożyć ofertę porozumienia stron w celu rozwiązania umowy w dowolnym terminie.

Rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia- czyli 'dyscyplinarka' dla pracodawcy z art. 55, par. 1'1 KP wymaga zajścia ciężkiego, świadomego, zamierzonego naruszenia przez pracodawcę swoich obowiązków. W Pana sytuacji raczej tak nie jest, bo chodzi o uchybienia formalne bardziej. W ogóle pracodawca ma świadomość tego, co jest w Pana umowie ?
2014-01-09 00:36:59 Miroslaw777
Re: Wypowiedzenie zmieniające warunki pracy i płacy [1]
A czy moge zarządać wypowiedzenia pracy, jesli pracodawca zmiania czas pracy z 4 na 5 brygadowy a ten wczesniejszy mam zapisany w umowie o prace?
2014-01-09 11:09:18 wiwan  [ Tysiącznik na forum ]
Tak.
Skoro pracodawca zapis o systemie czasu pracy zawarł w umowie ( a nie musiał ), bo czyni się to w :
- regulaminie pracy
- układzie zbiorowym
- obwieszczeniu, jeżeli pracodawca zatrudnia mniej niż 20 pracowników i nie jest zobowiązany do wydawania regulaminu pracy

to wymaga to zmiany umowy. A umowę można zmienić :
- za porozumieniem stron (porozumienie zmieniające), czyli wymaga to bezpośredniej zgody pracownika na ofertę pracodawcy lub - wypowiedzenia zmieniającego warunki pracy zgodnie z art. 42 KP,

W tym drugim wypadku:
- nowe warunki mogą wejść w życie dopiero po okresie wypowiedzenia obejmującym tego pracownika ( co zależy od rodzaju umowy i stażu zakładowego )
- pracownik do połowy biegu tego wypowiedzenia może zgłosić nieprzyjęcie nowych warunków
- umowa wtedy rozwiązuje się po upływie całego okresu wypowiedzenia, z konsekwencjami ( w tym zapis w świadectwie pracy ) takimi, jakby od początku było to wypowiedzenie definitywne.

Jedynie w zakresie odprawy pracowniczej nie ma tu tych konsekwencji wprost- tzn. jeśli w ogóle pracodawca "podpada" pod ustawę o odprawach i zwolnienie ma charakter indywidualnego- wtedy czasem odmowa nowych warunków może być uznana za współwinę rozwiązania umowy, a więc pozbawia prawa do odprawy.
Najnowsze wiadomości