Samowole budowlane można bezpłatnie zalegalizować

fot: Ronald Wittek / PAP

Z bezpłatnej legalizacji skorzystają ci, którzy zakończyli budowę (lub obiekt rozbudowali, nadbudowali) po 31 grudnia 1994 r., ale przed 11 lipca 1998 r. Nie mogli też występować do 11 lipca 2003 r. o pozwolenie na użytkowanie obiektu, a nadzór budowlany nie prowadził w stosunku do nich postępowania.

Okazję do legalizacji stworzyła im obowiązująca od 20 czerwca nowelizacja. Chodzi o zmiany do prawa budowlanego z 10 maja 2007.

Powodem ich wprowadzenia był wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 18 października 2006 r. stwierdzający niekonstytucyjność dwóch przepisów przejściowych. Na ich podstawie pobierano opłatę od osób, które rozpoczęły postępowanie legalizujące samowolę popełnioną przed 11 lipca 2003 r.

Wiele osób postanowiło skorzystać z tej możliwości. Szybko się jednak okazało, że owszem, postępowanie legalizacyjne jest za darmo, ale powiatowy inspektor nadzoru budowlanego może ukarać za coś innego.

"Obowiązujące od 20 czerwca przepisy dotyczą tylko legalizacji samowoli budowlanych. Tymczasem prawo budowlane przewiduje odrębne postępowanie dotyczące użytkowania obiektów. Powiatowy inspektor nadzoru budowlanego może ukarać osobę, która nielegalnie korzysta z budynku lub innego obiektu" - wyjaśnia Anna Macińska, dyrektor Departamentu Prawnego w Głównym Urzędzie Nadzoru Budowlanego.

Osoby, które chcą skorzystać z legalizacji, nie wiedzą też, czy do końca roku wystarczy złożyć wniosek czy też trzeba się spieszyć, ponieważ do 31 grudnia musi się zakończyć postępowanie. Prawo budowlane wyraźnie o tym nie mówi, stąd ta wątpliwość.

W opinii Anny Macińskiej wystarczy samo złożenie wniosku, postępowanie może się natomiast spokojnie toczyć w przyszłym roku.

Kolejny problem dotyczy dokumentów, które trzeba dołączyć do wniosku. Powiatowi inspektorzy nadzoru budowlanego wiele osób odsyłają z kwitkiem, ponieważ chcą zalegalizować samowolę na terenie pozbawionym miejscowego planu.

Zdaniem GUNB to bezwzględny warunek. Wypis może dotyczyć planu z daty popełnienia samowoli albo z daty wniosku o legalizację - jeżeli się zmienił. Jeśli planu nie było i nie ma, legalizacja jest niemożliwa.