Reiter dla Money.pl: Zniesienie wiz do USA? Nigdy nie było tak blisko

fot: PAP/Grzegorz Jakubowski

Amerykanie są zainteresowani Europą Środkowo-Wschodnią zarówno ze względów politycznych, jak i biznesowych. Chociaż nie powinniśmy liczyć na ustępstwa w negocjacjach na temat gazu łupkowego, zniesienie wiz staje się coraz bardziej realne. Obama nie może pozwolić sobie na składanie obietnic bez pokrycia - mówił podczas Wrocław Global Forum Janusz Reiter, były ambasador Polski w USA.

Money.pl: Minister obrony USA Robert Gates skrytykował pięciu członków NATO, w tym Polskę, za niedostateczny udział w operacji w Libii. Czy Amerykanie oczekują od nas pomocy militarnej? I dlaczego mielibyśmy jej udzielić, skoro już społeczne poparcie dla misji w Afganistanie jest bardzo niskie?

Janusz Reiter, ekspert ds. stosunków międzynarodowych, były ambasador Polski w Niemczech i USA: Poparcie społeczne dla interwencji w Libii rzeczywiście byłoby bardzo niewielkie. Jednak pytanie, czy polski udział w misji jest potrzebny, to zupełnie odrębna kwestia. Odpowiedź nie jest identyczna z nastrojami społecznymi.

Co moglibyśmy zyskać, wysyłając swoje wojska do Libii?

Wysłanie wojsk raczej nie wchodzi w rachubę, ale należy to dobrze uzasadnić. Trzeba wyjaśnić, że taka misja przekracza możliwości polskich sił zbrojnych, że nasze zdolności ekspedycyjne są ograniczone. Nie jesteśmy Francją czy Wielką Brytanią, które mają długie tradycje armii ekspedycyjnych. Możemy natomiast zaangażować się w inny sposób, na drugiej linii, politycznie.

Najgorsze byłoby pozostawienie wrażenia, że część członków NATO nie czuje się odpowiedzialna za misję w Libii. Nie wolno dopuścić do powstania podziałów w Sojuszu, bo spoistość NATO to jedna z jego największych wartości.

Płaskoń: Warszawska kampania Baracka Obamy
Amerykanie oczekują od nas pomocy, ale nie dają wiele w zamian. Na terenie Polski miała powstać tarcza antyrakietowa, skończy się na kilku lotnikach.

Tarcza jest nadal aktualna, ma być tylko zbudowana inaczej niż ta, którą proponował prezydent Bush. Inaczej nie znaczy gorzej. Przeciwnie – lepiej, bo będzie chronić całą Europę, całe NATO i Amerykę, podczas gdy poprzednia tarcza miała chronić tylko Stany, choć z terytorium Europy. Ten pomysł jest lepszy także dlatego, że budzi mniej kontrowersji. Angażuje inne państwa europejskie, nie dzieli Europy. Pytanie tylko, czy tarcza rzeczywiście powstanie, bo na razie istnieje jedynie na papierze.

A czy należy liczyć na obiecane przez prezydenta Obamę zniesienie wiz?

Prezydent Obama niczego nie obiecywał, potwierdził tylko swoje wcześniejsze deklaracje. Nowością było to, że powiedział, jaką drogą chce dojść do tego celu – poprzez zmiany regulacji. Polsce byłoby łatwiej spełnić kryteria wizowe, bo zostałyby na nowo zdefiniowane.

Czyli nie należy spodziewać się szybkiego zniesienia wiz.

Jak najbardziej należy, nigdy nie byliśmy tak blisko tego celu. Prezydent Obama najwyraźniej się w sprawę zaangażował, nie składałby takich deklaracji gdyby nie wierzył, że uzyska poparcie Kongresu. Dla prezydenta zaproponowanie czegoś, by dowiedzieć się potem, że Kongres to utrącił, byłoby porażką prestiżową.

Do Polski popłyną setki milionów dolarów?
Czy wizyta Baracka Obamy w Polsce świadczy o lekkiej reorientacji polityki zagranicznej USA? Kiedy Obama objął urząd prezydenta Stanów Zjednoczonych pojawiły się głosy, że zaniedbał Europę Środkowo- Wschodnią.

Faktycznie, można usłyszeć opinie, że Obama poświęca mało uwagi tej części Europy. On przyjechał tu min. po to, by udowodnić, że to nie jest prawda. Pojawiały się też opinie, że Obama ma nienajlepsze relacje z kanclerz Angelą Merkel. Dlatego właśnie zaprosił ją do Waszyngtonu i urządził taką wizytę, z takim protokołem, jakiego dawno tam nie było.

NA DRUGIEJ STRONIE PRZECZYTASZ, CO DA AMERYKANOM POLSKI GAZ ŁUPKOWY