Nieuczciwe firmy: Zobacz jak oszukują najczęściej

fot: PAP/ITAR-TASS

146 milionów złotych kar wymierzył w ubiegłym roku Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów nieuczciwym firmom. Najczęstsze problemy klientów to rozpadające się buty, wadliwy sprzęt RTV AGD, czy wątpliwej jakości usługi telekomunikacyjne i budowlane. Kontrolerzy ostrzegają też przed towarami przeterminowanymi, które wykrywali w sklepach częściej niż w ubiegłych latach.

W ubiegłym roku firmy zapłaciły blisko 82 mln zł kar.
Przedsiębiorcy jednak często nie zgadzają się z decyzją UOKiK, odwołując się do sądów. W efekcie zasądzone kary czasami są zmieniane, zdarza się też, że przedsiębiorca płaci je nawet kilka lat po decyzji UOKiK.

Źródło: Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumenta

Małgorzata Cieloch, rzecznik UOKiK podkreśla jednak, że to nie zasądzone kary świadczą o skali i skuteczności działalności urzędu. – Bo czasami decyzja dotyczy jednego przedsiębiorstwa, a czasami wielu, jak na przykład w przypadku kartelu cementowego – tłumaczy Cieloch.

W ubiegłym roku urząd szczególnie wziął pod lupę sektor usług finansowych. A to dlatego, że liczba skarg konsumentów zgłoszonych do miejskich i powiatowych rzeczników praw konsumenta, dotycząca usług bankowych wzrosła z 7,6 tysiąca w 2007 roku do ponad 10 tysięcy rok później. Najwięcej było ich w województwach małopolskim i mazowieckim, najmniej w podlaskim i świętokrzyskim.

UOKiK karze przedsiębiorców głównie za ograniczanie konkurencji na rynku (na przykład przez zmowy cenowe) i nadużywanie pozycji dominującej.
Skargi dotyczyły m.in. wprowadzania w błąd co do wysokości oprocentowania, prowizji i innych opłat za obsługę kredytów hipotecznych czy bezprawnego wpisywania do bazy nierzetelnych dłużników bankowych. Ponad 5 mln zł kary wymierzył Urząd bankowi PKO BP, za wprowadzenie konsumentów w błąd w trakcie kampanii reklamowej lokaty terminowej Max Lokata.

UOKiK działa jednak w przypadku naruszenia zbiorowych interesów konsumentów. Natomiast w sprawach indywidualnych bezpłatną pomoc prawną każdy Kowalski może uzyskać u miejskiego lub powiatowego rzecznika konsumentów. A ci skarg i zgłoszeń przyjmują coraz więcej.

Najbardziej uwierają nas buty

W 2008 roku rzecznicy do sądów skierowali ponad 870 pozwów, dochodząc praw klientów. 557 spraw zakończyło się pozytywnie, wiele jest jeszcze w toku. Dzięki interwencji rzecznika z Wadowic bank zwrócił klientowi składkę ubezpieczenia kredytu konsumenckiego, po jego wcześniejszej spłacie. Mężczyzna odzyskał 10 tys. zł.

– Te nieszczęsne buty to problem od wielu lat. Bo chociaż kupujący coraz bardziej zdają sobie sprawę z posiadanych praw, często zniechęcają się przy pierwszej odmowie reklamacji. A producenci obuwia z uporem powtarzają na przykład, że buty były używane niezgodnie z przeznaczeniem. I konsument zamiast walczyć dalej, daje za wygraną – mówi Cieloch.

Podobnie odwieczną zmorą Polaków są usługi telekomunikacyjne (telefon, internet), operatorzy stacjonarni i komórkowi, usługi turystyczne i finansowe.

Są jednak też problemy sezonowe, jak choćby skargi na deweloperów, podczas boomu mieszkaniowego kilka lat temu.

Rzecznicy praw konsumenta interweniują najczęściej wtedy, gdy przedsiębiorca m.in. odmawia przyjęcia zgłoszenia reklamacyjnego lub nie przestrzega 14-dniowego terminu na jego rozpatrzenie. W 2008 r udzielili oni ponad 300 tysięcy porad i prawie 50 tysięcy razy podejmowali interwencje na rzecz konsumentów. Rok wcześniej było to odpowiednio: ponad 250 tysięcy porad i blisko 40 tysięcy interwencji.

Ale nie tylko towary są zmorą kupujących. Poważnym problemem w 2008 roku była też jakość świadczonych usług. Wśród nich najwięcej kłopotów sprawiały usługi telekomunikacyjne, remontowo-budowlane, związane z dostawą prądu, wody, gazu czy ciepła, a także usługi turystyczne.

W przypadku usług rzecznicy pomagali najczęściej przy:

• zawyżonych rachunkach telefonicznych,
• nieprawidłowo naliczonym abonamencie,
• użyciu materiałów nienależytej jakości w przypadku usług budowlanych,
• realizacji robót niezgodnie z projektem.

Źródło: UOKiK

Przedstawiciele organizacji walczących o prawa konsumentów są zgodni co do tego, że Polacy nie tylko bardziej znają prawo konsumencie, ale i częściej z niego korzystają.

W sklepie uwaga na cenę

Joanna Jankowska z Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w Warszawie zauważa, że coraz więcej kontroli inspektorzy przeprowadzają po zawiadomieniu właśnie od konsumentów.

– Najczęstszym problemem, o którym jesteśmy informowani są niewidoczne ceny, albo ceny nie podane jednostkowo. Sytuacja pod tym względem poprawia się w super- i hipermarketach, ale niestety nie jest dobrze w małych sklepach – tłumaczy Jankowska.

Poza nieprawidłowo podanymi cenami mazowieccy inspektorzy najczęściej karali przedsiębiorców za niewłaściwe oznakowanie produktów, albo używanie wag bez odpowiedniej legalizacji. – I jeszcze odwieczny problem przeterminowanych towarów, których wbrew ogólnej tendencji poprawy jakości, w 2009 roku było jednak więcej – dodaje Jankowska.

W efekcie przeprowadzonych w 2009 roku kontroli mazowiecki inspektorat nałożył ponad 1300 mandatów karnych, na łączną kwotę ponad 110 tys. zł. Do sądów grodzkich skierowano 23 wnioski o ukaranie przedsiębiorców, a sądy orzekły w sumie 13 tys. zł grzywien.

Mazowieccy inspektorzy skierowali też 41 zawiadomień o popełnieniu przestępstwa. W większości dotyczyły one wprowadzenia do obrotu wyrobów niespełniających zasadniczych wymagań (np. niebezpieczne zabawki, quad, czy girlandy świetlne), wprowadzenia do obrotu niewłaściwej jakości paliw, a także sprzedaży napojów alkoholowych bez wymaganego zezwolenia lub wbrew jego warunkom.

Do kogo po pomoc

Jeśli sklep, przedsiębiorca, czy fachowiec od usług oszukał nas, możemy wystąpić o pomoc do kilku instytucji. Bezpłatnej pomocy w całym kraju udzielają powiatowych i wojewódzkich rzeczników praw konsumenta, albo jednej z finansowanych przez budżet państwa organizacji konsumenckich (Federacja Konsumentów, Stowarzyszenie Konsumentów Polskich).

Znajdź rzecznika praw konsumentów w Twoim mieście.Jeśli spotkamy się z łamaniem prawa w sklepach, możemy powiadomić Inspekcję Handlową. Jak podkreśla Jankowska, inspektorzy sprawdzą każde imienne zgłoszenie (wystarczy zadzwonić, wysłać list lub e-mail). Zgłoszenia anonimowe też są wykorzystywane, ale rzadziej.

Poza tym, szczególnie przy problemach związanych z regulacjami międzynarodowymi, możemy skorzystać z pomocy organizacji działających w UE:

• European Association for the Co-ordination of Consumer Representation in Standardisation (ANEC) -www.anec.org
• Bureau Europeen des Unions des Consommateurs (BEUC) - www.beuc.org
• Communaute Europeenne des Cooperatives (Euro Coop) - European Community of Consumer Cooperatives - www.eurocoop.org

A także organizacji międzynarodowych, np.

• Econsumer - www.econsumer.gov
• Organisation for Economic Co-operation and Development - www.oecd.org

Poradnik Money.pl
	Jak załatwić reklamację? Hasła typu Po odejściu od kasy reklamacji nie uwzględniamy łamią nasze prawa konsumenckie. Warto o tym pamiętać, bo zareklamować możemy każdy produkt, jeśli jest wadliwy, albo niezgody z umową kupna. Czytaj w Money.pl

• Rośnie liczba fuzji i przejęć, a będzie więcej
• UOKiK: Paliwa w Polsce są coraz lepsze
• Wiadomości z kraju i ze świata na Twojej stronie internetowej
  

Emilia Iwanicka