1/2
fot: MarcusPhoto1/iStockphoto
Kara umowna to jeden z zapisów w umowie, który ma dyscyplinować kontrahentów do wykonywania świadczeń. Gdy jednak pojawia się problem, warto wiedzieć jaka jest różnica między opóźnieniem a zwłoką. Dlaczego? Bo w zależności od tego czy nastąpiło ono z winy kontrahenta, może on domagać się nie tylko karnych odsetek, ale także innych świadczeń. Jakich?
Kara umowna to jeden skutek jaki może wywołać niewykonanie świadczenia na czas. Często strony zastrzegają jest kara na wypadek dopuszczenia się przez dłużnika zwłoki bądź opóźnienia w wykonaniu zobowiązania. Zwłoka lub opóźnienie w wykonaniu zobowiązania - pozornie to samo, ale wywołuje różne skutki prawne. Dlatego Ważne jest czy niewykonanie świadczenia wynika z winy dłużnika.
Oba pojęcia – zwłoki i opóźnienia, związane są z niewykonaniem przez dłużnika świadczenia w określonym terminie, który najczęściej wskazywany jest w umowie. Jeżeli termin nie jest określony w umowie, wówczas, gdy dłużnik nie spełnia swojego zobowiązania niezwłocznie po wezwaniu go przez wierzyciela. Co prawda w codziennym obrocie gospodarczym spotyka się zamienne używanie pojęć zwłoki i opóźnienia, niemniej jednak oba pojęcia znacząco się różnią i wywołują odmienne skutki prawne.
Opóźnienie czy zwłoka - dlaczego to takie ważneZ opóźnieniem tzw. zwykłym mamy bowiem do czynienia wtedy, kiedy dłużnik nie spełnia świadczenia w terminie z powodu okoliczności za które nie ponosi odpowiedzialności.
Zwłoka z kolei definiowana jest jako swego rodzaju opóźnienie kwalifikowane i zachodzi wówczas, gdy dłużnik nie spełnia świadczenia w terminie, z powodu okoliczności za które ponosi odpowiedzialność.
Wskazana zależność została zawarta w art. 476 k.c. który to przepis stanowi iż: „dłużnik dopuszcza się zwłoki, gdy nie spełnia świadczenia w terminie, a jeżeli termin nie jest oznaczony, gdy nie spełnia świadczenia niezwłocznie po wezwaniu przez wierzyciela. Nie dotyczy to wypadku, gdy opóźnienie w spełnieniu świadczenia jest następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi”.
Dochodzenie długów
Jak nie stracić długów, gdy dłużnik upada?
Art. 476 k.c. zawiera swego rodzaju domniemanie prawne z którego wynika, iż dłużnik nie dotrzymując terminu wykonania zobowiązania dopuszcza się zwłoki. Dopuszcza się zatem kwalifikowanej formy opóźnienia. Jedyny obowiązek wierzyciela sprowadza się w tym przypadku do wykazania, że upłynął bezskutecznie termin do wykonania przez dłużnika świadczenia. Natomiast w przypadku, gdy dłużnik podnosi, iż nie spełnił świadczenia w terminie z powodu okoliczności za które nie ponosi odpowiedzialności, a zatem że dopuścił się jedynie opóźnienia zwykłego a nie kwalifikowanego w postaci zwłoki, winien tę okoliczność wskazać. (wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 25 maja 2006 r., I ACa 1229/05). W interesie bowiem dłużnika jest wykazanie, iż nie wykonał zobowiązania z powodu okoliczności za które nie ponosi odpowiedzialności. Dopóki więc tego nie wykaże, uchybienie przez dłużnika terminowi, kwalifikowane będzie jako zwłoka. To z kolei będzie stwarzać dalej idące negatywne następstwa dla dłużnika, niż by to miało miejsce w przypadku opóźnienia zwykłego.
W przypadku bowiem opóźnienia zwykłego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł on żadnej szkody (art. 481 § 1 k.c.) Ponadto, na zasadach ogólnych przysługuje mu roszczenie o wykonanie przez dłużnika zobowiązania.
Na drugiej stronie czytaj jakie skutki może mieć zwłoka w wykonaniu świadczenia
