Na skróty

Money.plPrawoAktualnościOkiem eksperta

Zmiany w opłacie skarbowej

2007-02-20 14:07

Zmiany w opłacie skarbowej

Celem zmian w opłacie skarbowej miała być przede wszystkim racjonalizacja obowiązujących przepisów ustawowych w tej dziedzinie.

Z jednej strony zamierzano uprościć sposób uiszczania opłaty skarbowej, z drugiej ograniczyć przedmiot opłaty wyłącznie do czynności organów administracji publicznej i organów sądowych podejmowanych w indywidualnych sprawach podatnika.

To, czy wprowadzone zmiany przyniosły oczekiwane rezultaty, jest jednak rzeczą nader wątpliwą. W praktyce wywołały one bowiem wiele kontrowersji w zakresie prawidłowego stosowania przepisów ustawy, a ponadto są zachętą do licznych nadużyć.

Przedmiot opłaty skarbowej

Pierwsze poważne wątpliwości nasuwają się w kwestii określenia przedmiotu opłaty skarbowej. Do tej pory opłatą objęty był zasadniczo dokument wystawiany przez właściwy organ administracji publicznej lub osobę ustanawiającą pełnomocnika.

Zgodnie ze znowelizowaną ustawą opłacie tej podlega określona czynność właściwego organu administracji publicznej, jak wydanie zaświadczenia czy zezwolenia oraz czynność złożenia dokumentu stwierdzającego udzielenie pełnomocnictwa lub prokury w sprawie z zakresu administracji publicznej lub w postępowaniu sądowym.

Zmiana sposobu określenia przedmiotu opłaty w założeniu miała zapewnić ekwiwalentność opłaty w stosunku do wkładu pracy i kosztów poniesionych przez organ przy wykonywaniu czynności podlegających opłacie.

W praktyce - z punktu widzenia podatnika - w przypadku dokumentów wystawianych przez organy administracji, czy to objęcie opłatą wyłącznie czynności podejmowanych przez organ, czy niejako samego „produktu" działań organu, w rzeczy samej nie zmienia niczego.

To, czy wprowadzone zmiany przyniosły oczekiwane rezultaty, jest jednak rzeczą nader wątpliwą. W praktyce wywołały one bowiem wiele kontrowersji w zakresie prawidłowego stosowania przepisów ustawy, a ponadto są zachętą do licznych nadużyć. Natomiast w przypadku pełnomocnictw zmiana nakłada na podatnika konieczność ponoszenia dodatkowych kosztów. Objęcie bowiem opłatą każdorazowego złożenia dokumentu pełnomocnictwa czy prokury, każdej jego kopii, wypisu czy odpisu - spowoduje konieczność wielorazowego opłacania tak naprawdę tego samego umocowania.

W tym miejscu pojawią się też kolejne dwa problemy - jak należy rozumieć pojęcie „sprawy",w której składane jest pełnomocnictwo, po drugie jak należy interpretować przepisy ustawy w przypadku, gdy jedna osoba składa pełnomocnictwo, w którym jednocześnie umocowanych zostało więcej osób.

W pierwszym przypadku problem nie pojawi się, o ile składać będziemy dokument w sprawie, która zaczyna i kończy swój bieg po przeprowadzeniu konkretnego, nastawionego na konkretny rezultat postępowania, np. w sprawie spadkowej, czy procesie karnym o stwierdzenie popełniania określonego czynu.

Trudno sobie jednak wyobrazić, jaka praktyka wykształci się przykładowo w sprawach rejestrowych, kiedy to zasadniczo każda następna czynność dotycząca raz zarejestrowanego podmiotu, np. późniejsze podwyższenie kapitału zakładowego, czy dokonanie zmiany w zarządzie spółki, jest w rzeczy samej kwalifikowana jako sprawa odrębna, rozpoznawana pod nową sygnaturą.

Do tej pory pełnomocnictwo przedłożone wraz z wnioskiem o rejestrację podmiotu umieszczane było w aktach rejestrowych spółki i nie było potrzeby jego ponownego przedkładania przy dokonywaniu dalszych czynności rejestrowych. Pod rządami nowej ustawy może się zdarzyć, iż sąd wezwie do ponownego przedłożenia pełnomocnictwa, a co za tym idzie, do uiszczenia kolejnej opłaty.

W drugim przypadku problem sprowadza się do wysokości należnej opłaty skarbowej w wypadku wielości umocowań w jednym dokumencie. Do tej pory, zgodnie z oficjalną wykładnią ministra finansów, w przypadku pełnomocnictw należało pobierać tyle opłat skarbowych, ile stosunków pełnomocnictwa wynikało z danego dokumentu. Rozwiązanie takie było o tyle zasadne, że opłacie podlegał dokument zawierający oświadczenie woli mocodawcy, który jako taki miał zamiar umocować więcej osób niż jedna.

ZOBACZ TAKŻE:
Drożej w urzędach - wzrosly opłaty skarbowe
W chwili obecnej zmiana przepisów dotycząca opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, polegająca na opłacaniu wyłącznie samej czynności złożenia pełnomocnictwa - powinna skutkować zmianą zapatrywania MF, a co za tym idzie zmianą praktyki stosowanej w urzędach i sądach.

W rzeczywistości jednak brak uregulowania tej kwestii wprost powoduje, iż urzędy nadal domagają się wniesienia dodatkowej opłaty za pozostałe umocowania.

Jak wnieść opłatę?

Również sam sposób wnoszenia opłaty skarbowej pozostawia wiele do życzenia. Zniesienie znaczków skarbowych wyeliminuje wprawdzie konieczność ponoszenia wydatków na ich druk i dystrybucję, odbierze jednak możliwość kontrolowania dokonywanych opłat, w szczególności w przypadku pełnomocnictw.

Znaczek skasowany - nie mógł być drugi raz użyty. Posługiwanie się generowanym elektronicznie potwierdzeniem zapłaty opłaty skarbowej rodzi natomiast pokusę wielokrotnego używania tego samego skopiowanego wydruku komputerowego. Jest to możliwe, gdyż w praktyce brak jest przepisu, który nakazywałby określenie przedmiotu opłaty skarbowej poprzez dokładne wskazanie sprawy, w której pełnomocnictwo jest składane.

Dostatecznym będzie zidentyfikowanie pełnomocnictwa przykładowo poprzez wskazanie osoby mocodawcy, pełnomocnika oraz daty jego wystawienia, a to z kolei umożliwi przedłożenie skopiowanego dowodu przelewu w przypadku ponownego składania rzecznego pełnomocnictwa w innej sprawie.

ZOBACZ TAKŻE:
Po zwrot wydatków za znaczki skarbowe

Poza tym możliwość uiszczania opłaty skarbowej w formie bezgotówkowej na rachunek właściwego organu to tak naprawdę dodatkowe koszty przelewu, a także konieczność każdorazowego „wyszukiwania" numeru właściwego konta bankowego, na które opłata ma zostać uiszczona. Zgodnie z przepisami znowelizowanej ustawy - opłatę wpłaca się bowiem nie na konto urzędu czy sądu, do którego się zwracamy, a na konto urzędu gminy (miasta) właściwego ze względu na siedzibę organu lub podmiotu, który ma dokonać określonej czynności, bądź w przypadku pełnomocnictw i prokury - właściwego ze względu na miejsce złożenia dokumentu.

Moment powstania obowiązku zapłaty opłaty

Poważne wątpliwości budzi również określenie momentu powstania obowiązku zapłaty opłaty skarbowej, co jest rzeczą istotną z punktu widzenia osoby zobowiązanej do uiszczenia opłaty, gdyż zgodnie z przepisami ustawy moment ten stanowi o chwili uiszczenia opłaty. Zgodnie z ustawą obowiązek ten powstaje odpowiednio z chwilą dokonania zgłoszenia, złożenia wniosku o dokonanie określonej czynności lub złożenia dokumentu stwierdzającego udzielenie pełnomocnictwa lub prokury we właściwym organie.

Opłata powinna być więc uiszczona - czy to gotówką w kasie organu podatkowego, czy bezgotówkowo na rachunek tego organu, w dniu złożenia wniosku lub pełnomocnictwa.

Termin do wniesienia opłaty skarbowej zostanie zachowany, jeżeli zapłata nastąpi do końca dnia, w którym złożono stosowne dokumenty. W pełni dopuszczalnym jest zatem złożenie wniosku lub pełnomocnictwa, w tym przesłanie takiego dokumentu drogą pocztową, bez załączonego dowodu zapłaty należnej opłaty.

Oczywiście dla zachowania terminu zapłata opłaty będzie musiała być „uzupełniona" w dacie złożenia dokumentu (w przypadku wysyłki pocztowej - w dacie otrzymania dokumentu przez właściwy organ). Jednakże w takim stanie rzeczy przepis rozporządzenia MF w sprawie dokumentowania zapłaty opłaty skarbowej oraz trybu jej zwrotu, stanowiący o obowiązku jednoczesnego dołączania dowodu zapłaty opłaty wraz z przedkładanym dokumentem, jest tak naprawdę pozbawiony racji bytu.

Odpowiedzialność solidarna

Nadmienić należy ponadto, iż od nowego roku, obowiązek opłaty skarbowej przyjął formę odpowiedzialności solidarnej. W przypadku pełnomocnictw lub prokury oznacza to, iż, po pierwsze, obowiązek uiszczenia opłaty ciąży nie tylko na samym mocodawcy, jak to miało miejsce do tej pory, ale odpowiednio - mocodawcy i jego pełnomocniku lub przedsiębiorstwie i prokurencie. Do drugie w przypadku nieuiszczenia opłaty od woli organu podatkowego będzie zależało, do kogo zwróci się o uiszczenie zaległości podatkowej.ZOBACZ TAKŻE:

Zmiany w opłacie skarbowej - znikną znaczki

Co ze znaczkami skarbowymi?

Pole do manewru daje nam także przepis przejściowy dopuszczający stosowanie dotychczasowych przepisów ustawy o opłacie skarbowej w zakresie używania znaczków skarbowych w przypadku, gdy dokument ustanawiający pełnomocnictwo, jego odpis lub wypis został sporządzony przed dniem wejścia w życie ustawy.

Po pierwsze przepis pozostaje niejako w sprzeczności z nowo przyjętą zasadą opłacania czynności złożenia pełnomocnictwa, gdyż w praktyce nie zastosujemy się do obowiązku opłacenia czynności złożenia dokumentu, jeśli np. we właściwym organie po dniu 1 stycznia 2007 r. przedłożymy pełnomocnictwo opatrzone datą wcześniejszą i opłacone znakami skarbowymi.

Poza tym, na dobrą sprawę będzie on rodził pokusę „manipulowania" datą pełnomocnictw celem wykorzystania nieużytych i bezwartościowych na dzień dzisiejszy znaczków skarbowych, tym bardziej iż ustawodawca, decydując się na zniesienie znaczków skarbowych, „zapomniał" uregulować sytuację tych, którzy są w posiadaniu znaczków do dnia dzisiejszego.

Autorka jest prawnikiem w Kancelarii BSO Prawo & Podatki - Bramorski Szermach Okorowska we Wrocławiu.www.bramorski.pl

 


Pochwal się na swojej stronie,
że czytasz Money.pl
Czytam Money.pl
Najnowsze wiadomości