Na skróty

Money.plPrawoAktualnościOkiem eksperta

Umowa zlecenia a umowa o pracę

2007-08-02 14:14

Umowa zlecenia a umowa o pracę

Zgodnie z art. 734 kc w zw. z art.750 kc przez umowę zlecenia przyjmujący zlecenie zobowiązuje się do świadczenia na rzecz dającego zlecenie usług, które nie są uregulowane innymi przepisami.

Cechą umowy zlecenia jest to, iż zleceniobiorca sam organizuje sobie sposób pracy, określa czas pracy, nie musi być także bezwarunkowo wykonywana osobiście, albowiem zleceniobiorca może też zastąpić się osobą trzecią na warunkach określonych w art. 738 par. 1 kc.

Umowa zlecenia jest umową należytej staranności, czyli zleceniobiorcy przysługuje roszczenie o wynagrodzenie, jeśli tylko nie można mu zarzucić niestaranności w sposobie prowadzenia spraw zleceniodawcy (nie odpowiada za rezultat podjętych działań). Każda ze stron może ją wypowiedzieć w każdym czasie, z zachowaniem jednak warunków określonych w art. 746 kc.

Przez umowę o pracę pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem, w miejscu i czasie zgodnym z treścią umowy o pracę (art. 22 par. 1 kp). Pracownik nabywa prawo do wynagrodzenia niezależnie od skutków pracy (ryzyko obciąża pracodawcę), także za czas nieświadczenia pracy (art. 81 par. 1 kp).

Wypowiedzenie umowy o pracę może nastąpić wyłącznie na warunkach określonych przepisami kodeksu pracy.

O rodzaju umowy świadczy nie jej nazwa lecz sposób świadczenia czynności określonych umową (art. 22 par. 1(1) kp), przy czym zakazane jest zastępowanie umów o pracę umowami cywilnoprawnymi jeśli zachowane są cechy stosunku pracy (art. 22 par. 1(2) w zw. z par. 1 kp).Osobie, która świadczy pracę na podstawie umowy cywilnoprawnej służy powództwo o ustalenie stosunku prawnego jeśli faktyczne cechy umowy wskazują na istnienie umowy o pracę (art. 189 kpc), jednakże nie istnieje zasada domniemania stosunku pracy (tak Sąd Najwyższy w wyroku z 23 września 1998 r., II UKN 229/98).

Praktyka zastępowania umowy o pracę umową cywilnoprawną co do zasady jest niedopuszczalna i może mieć miejsce wyłącznie w przypadkach wynikających z przepisów prawa.

W pierwszym rzędzie należy pamiętać, iż świadczenie usług na podstawie umowy zlecenia nie może prowadzić do wykonywania pracy w warunkach podporządkowania, przy obowiązku stosowania się do wiążących poleceń (tak SN w wyroku z 15 października 1999 r., I PKN 307/99 oraz a contrario w wyroku z 4 kwietnia 2002 r., I PKN 776/00).

Należy przyjąć, iż o faktycznym charakterze umowy będą przesądzały nie tylko poszczególne klauzule przyjęte w umowie, ale i sposób jej wykonywania.

Niedopuszczalne są także umowy o charakterze mieszanym, łączącym cechy umowy o pracę i zlecenia (chociaż pogląd ten jest dyskusyjny w odniesieniu do zasady swobody umów, która ma zastosowanie do umowy zlecenia - por. wyrok SN z 23 stycznia 2002 r., I PKN 786/00 oraz wyrok z 9 grudnia 1999 r., I PKN 434/99, a także wyrok SN z 18 czerwca 1998 r., I PKN 191/98).

Tutaj należy zwrócić uwagę na wszelkie postanowienia zrównujące osoby świadczące usługi na podstawie stosunku cywilnoprawnego z osobami świadczącymi pracę w oparciu o stosunek pracy, w szczególności regulacje dotyczące podporządkowania służbowego, czasu pracy, udzielania urlopów oraz tych cech umowy o pracę, które obce są zleceniu.

Podejmując decyzję o wyborze rodzaju umowy warto zwrócić uwagę na podstawowe różnice w treści obu umów. W przypadku zlecenia zleceniobiorca ponosi osobistą odpowiedzialność za sposób wykonywania usług, podczas gdy za pracownika najemnego ryzyko gospodarcze ponosi pracodawca. Inaczej też wygląda odpowiedzialność z tytułu wyrządzonej szkody: pracownik odpowiada do 3-krotności wynagrodzenia miesięcznego w przypadku winy nieumyślnej oraz bez ograniczeń w przypadku winy umyślnej, natomiast w przypadku zlecenia należy pamiętać, iż strony ponoszą względem siebie odpowiedzialność bez ograniczeń.

Inaczej wyglądają także kwestie odpowiedzialności pracodawcy za wypadek przy pracy - w przypadku umowy cywilnoprawnej mogą wchodzić w rachubę wyłącznie przepisy art. 415 i nast. kc. Umowa o pracę polega na wykonywaniu czynności objętych stosunkiem pracy osobiście, natomiast zleceniobiorca co do zasady może posłużyć się osobą trzecią, za którą jednak ponosi odpowiedzialność.

W każdym przypadku należy pamiętać, iż jeśli zleceniobiorca faktycznie wykonuje pracę podporządkowaną w sposób, który zgodnie z kodeksem pracy odpowiada warunkom zatrudnienia na umowę o pracę, to pomimo formalnie istniejącej umowy zlecenia należy przyjąć, iż stosunek łączący go z pracodawcą jest stosunkiem pracy.

W takiej sytuacji pracownik zawsze (roszczenia niemajątkowe nie ulegają przedawnieniu - art. 117 par. 1 kc) może wystąpić do sądu na podstawie art. 189 kpc o stwierdzenie istnienia stosunku pracy, zaś w przypadku różnorakich zaległości (nadgodziny, urlopy, inne świadczenia) może także wystąpić o zapłatę brakującej części wynagrodzenia.


Pochwal się na swojej stronie,
że czytasz Money.pl
Czytam Money.pl


2012-01-22 11:18:13 89.76.47.* | Andrzejno
Re: Umowa zlecenia a umowa o pracę [2]
czytając dany artykuł odnośnie umów, stwierdzam, ze w obecnych czasach znakomitym rozwiązania w wielu przypadkach jest umowa zlecenie. Pracownik sam reguluje sobie czasem pracy, nikt mu tego nie narzuca, sam sobie dyktuje tempo pracy, dba o jakość wykonywanej pracy, aby była na czas wykonana. Ale co tego trzeba podchodzić z większym zaangażowaniem
2012-06-06 21:56:29 62.179.9.* | kimberly
Tylko, że nie masz płatnego urlopu, chorobowego (o ile zleceniobiorca o to nie wnosi), urlopu na żądanie. Ponadto jeśli nie osiągasz przynajmniej minimum krajowego, nie masz prawa do zasiłku (możesz je nabyć po przepracowaniu 12 miesięcy przy umowie zlecenie na 18 miesięcy). Nie przyznają Ci też kredytu, chyba że masz tę umowę przynajmniej na 6 miesięcy i na najniższą krajową. Generalnie umowa zlecenie jest dobra dla pracodawcy, niekoniecznie korzystna dla zleceniobiorcy. Przerabiałam to już (dwa wyżej wymienione typy umowy u tego samego pracodawcy) i na pewno mając wybór, bez zastanowienia wybrałabym umowę o pracę. Zaangażowanie w pracę tak naprawdę jest takie samo:)
Pozdrawiam
2012-06-06 23:38:36 wiwan  [ Tysiącznik na forum ]
Zaangażowanie może i tak, ale wyboru NIE ma. Inne są okoliczności świadczenia pracy, a inne wykonywania zlecenia.
Jeśli wykonywała Pani zlecenie na identycznych warunkach jak etat- to brała Pani udział w omijaniu prawa pracy.

Ps. prawo do zasiłku- warunek 365/18 oraz podstawy minimalnej dotyczy w jednakowym stopniu zlecenia i etatu. Nie ma tu różnicy.
2010-05-07 09:06:28 bananek
Re: Umowa zlecenia a umowa o pracę [0]
Jeżeli podpisałam umowę zlecenie na 1 miesiąc i ten miesiąc się już skonczył i jeszcze nie podpisałam umowy na kolejny, który już trwa to czy grożą mi jakieś konsekwencję jeśli nie będę chciała podpisac umowy na kolejny miesiąc
2010-01-09 23:09:56 fiona1
Re: Umowa zlecenia a umowa o pracę [1]
Pracuję w takim systemie dwa lata i zleceniodawca nic nie robi w tym kierunku abym dostała inną umowę o pracę!Tym bardziej,że pracuję w systemie dobowym oraz w niedzielę i święta.
2012-11-11 17:04:41 83.27.163.* | trupek
To, że pracujesz w niedziele i świeta to Twoja decyzja. W ramach umowy zlecenia samodzielnie uslalasz sobie czas pracy, a jeżeli jest on narzucany przez pracodwcę, to może wcale nie pracujesz na umowę zlecenie tylko w rzeczywistości ma miejsce stosunek pracy
2007-08-07 22:27:45 80.245.187.* | Pomorzanka
Re: Umowa zlecenia a umowa o pracę [6]
Wspaniały artykuł,szukałam takiego przez dłuższy czas i nie znalazłam(ewentualnie wszystkie płatne).Jestem właśnie w takiej sytuacji gdzie zawarto umowę zlecenie a winna być umowa o pracę,są w niej zapisane trzy przesłanki które umowę zlecenie winny zakwalifikować jako umową o pracę.Dziękuję serdecznie za poradę.Na pewno z niej skorzystam..
2008-01-23 20:12:06 83.29.240.* | autoboot
I na co liczysz? Że zmienią umowe czy Cię zwolnia? Stawiam na to drugie. Zreszta sam bym tak zrobił.
2008-02-13 11:41:43 79.162.56.* | Ja-Pracownik
Sam byś zrobił? bo pewnie jestes wlascicielem firmy "kogucik" jak ci pracodawcy ktorzy tak wlasnie robią.

Co do artykułu to faktycznie opisuje wszystkie aspekty omijania umowy o pracę zleceniem - problem jest w tym ze raz nie opisuje jakie kary grożą Pracodawcy, a dwa mówi ze Umowa faktycznie jest umową o pracę - tak, jesli pracownik pójdzie do Sądu. A jak już tam trafi to nie lliczylabym na dalsze zatrudnienie
2008-04-03 11:41:10 83.3.40.* | Kierownik Biura
W moim rozumieniu umowa zlecenie nie "omija umowy o pracę" jak to określił przedmówca, gdyż niesie za sobą zupełnie inne uwarunkowania. Jeśli mój pracownik woli pracować w terminie i czasie przez niego wybranym, to mu to umożliwiam. Ale jest to jedynie jego wybór. Byłabym skłonna raczej sądzić, iż firmy dużo częściej usiłują pozornie zaoszczędzić na kosztach proponując umowę o dzieło zamiast umowy z określeniem zadaniowego czasu pracy. Napisałam "pozornie" bo fluktuacja kadr przy takich umowach jest ogromna a koszt znalezienia i przeszkolenia pracownika wielokrotnie przewyższa koszt świadczeń socjalnych. Pozdrawiam wszystkich inteligentnie myślących pracodawców :)
2008-12-16 19:29:51 83.230.9.* | us
dostalem taka propozycje um.oprace 1500 czyli netto 1111,86
albo um.zlecenie 12 za h czyli netto 8,69, co jest korzystniejsze dla mnie zakładając ze bede i tak pracowac po 8 h normalnie na zleceniu i wiecej zarobie na tym zleceniu ale płatne urlopy mam, chorobowe, i co jeszcze? prosze o pomoc, bo nie wiem na co sie zdecydowac.
2009-10-01 14:31:29 niki99
glupie pytanie...wez pod uwage to ze umowa o prace liczy ci sie do lat pracy a umowa zlecenie juz nie i to trzeba wziasc pod uwage jesli myslisz o przyszlosci
2009-07-29 16:30:23 83.14.99.* | ewcia25
ja bym wybrała umowę o pracę, w zależności od jej rodzaju masz określony w kodeksie pracy okres wypowiedzenia, natomiast przy umowie zlecenia można to zdaje się zrobić z dnia na dzień.
Najnowsze wiadomości
Podobne artykuły