Na skróty

Money.plPrawoAktualnościOkiem eksperta

Spadek i konsekwencje prawne jego przyjęcia lub odrzucenia

2007-01-29 14:31

Spadek i konsekwencje prawne jego przyjęcia lub odrzucenia

Zgodnie z przepisami kodeksu cywilnego (Dz.U. 1964, Nr 16, poz. 93 z późn. zm.) spadkobierca powołany do spadku bądź to drogą testamentu bądź na mocy dziedziczenia ustawowego, wstępuje w ogół praw i obowiązków zmarłego z chwilą otwarcia spadku, po złożeniu stosownego oświadczenia.

Warunkiem dopuszczalności złożenia oświadczenia jest pełna zdolność do czynności prawnych osoby powołanej do dziedziczenia, posiadana w chwili składania oświadczenia.

Spadkobierca mający ograniczoną zdolność do czynności prawnych, czyli osoba niepełnoletnia bądź ubezwłasnowolniona częściowo, może przyjąć lub odrzucić spadek za pośrednictwem przedstawiciela ustawowego, w przypadku osoby ubezwłasnowolnionej częściowo - tylko i wyłącznie za zgodą sądu opiekuńczego.

W imieniu spadkobiercy będącego osobą prawną lub jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, której ustawa przyznaje zdolność prawną - oświadczenie o przyjęciu lub odrzuceniu spadku składają osoby uprawnione do reprezentacji podmiotu.

Odrzucamy lub przyjmujemy spadek w oświadczeniu

Osoba powołana do dziedziczenia składa oświadczenie o przyjęciu lub odrzuceniu spadku w terminie sześciu miesięcy od dnia, w którym dowiedziała się o tytule swego powołania, w sądzie, bądź przed notariuszem, ustnie lub na piśmie z podpisem notarialnie poświadczonym.

Sądem właściwym do złożenia oświadczenia jest sąd spadku, jednakże zgodnie z przepisami kodeksu postępowania cywilnego (Dz.U. 1964, Nr 43, poz. 296 z późn. zm.) możliwym jest złożenie oświadczenia w sądzie rejonowym, w którego okręgu znajduje się miejsce zamieszkania lub pobytu składającego oświadczenie. W takiej sytuacji zarówno sąd, jak i notariusz przed którym złożono oświadczenie, prześle je niezwłocznie do sądu spadku, wraz z wszystkimi załącznikami. W pełni dopuszczalnym jest złożenie oświadczenia w sądzie spadku bezpośrednio w toku postępowania o stwierdzenie spadku.

Oświadczenie o przyjęciu lub odrzuceniu spadku może być ponadto złożone za pośrednictwem pełnomocnika, o ile może on się wykazać pełnomocnictwem szczególnym, wskazującym treść oświadczenia woli spadkobiercy, sporządzonym w formie pisemnej z podpisem urzędowo poświadczonym.

Przyjecie wprost lub z tzw. "dobrodziejstwem inwentarza"

Składając oświadczenie spadkobierca może spadek przyjąć bądź odrzucić. Decydując się na przyjęcie udziału spadkowego, może to uczynić bez ograniczania odpowiedzialności za długi, tzw. przyjęcie proste, bądź z ograniczeniem tej odpowiedzialności, tzw. przyjęcie z dobrodziejstwem inwentarza.

Jakby mogło na to wskazywać brzmienie przepisu, przyjęcie udziału spadkowego z ograniczeniem odpowiedzialności za długi nie oznacza de facto wyłączenia tej odpowiedzialności.

ODPOWIEDZIALNOść ZA DłUGI W SPADKU

Zarówno w przypadku przyjęcia spadku wprost jak i z dobrodziejstwem inwentarza spadkobierca jest odpowiedzialny za długi spadkowe, i to całym swoim majątkiem - zarówno uzyskanym w drodze dziedziczenia jak i osobistym.

 

W przypadku przyjęcia spadku z dobrodziejstwem inwentarza odpowiedzialność spadkobiercy ograniczona zostaje jedynie do wysokości ustalonego w inwentarzu stanu czynnego spadku.

Jednakże nawet odpowiedzialność przyjmującego spadek z dobrodziejstwem inwentarza może zostać rozszerzona, jeżeli spadkobierca podstępnie nie poda do inwentarza przedmiotów należących do spadku, bądź wskaże długi nieistniejące, zmniejszając tym samym faktyczną wartość spadku.

Odrzucenie spadku

Każdy spadkobierca z wyjątkiem gminy i Skarbu Państwa, może również odrzucić przysługujący mu udział spadkowy. Konsekwencją odrzucenia spadku będzie wyłączenie spadkobiercy z dziedziczenia tak, jakby nie dożył otwarcia spadku.

W przypadku odrzucenia spadku przez spadkobiercę ustawowego oznaczać to będzie dziedziczenie udziału spadkowego przez jego zstępnych, zwiększenie udziałów spadkowych pozostałych spadkobierców, bądź dziedziczenie przez spadkobierców powołanych w dalszej kolejności.

Odrzucenia spadku przez spadkobiercę testamentowego zasadniczo skutkować będzie ustawowym dziedziczeniem odrzuconego udziału spadkowego.

Jest to informacja o tyle istotna, iż w praktyce zdarzają się sytuacje, gdy spadkobiercy, działając w porozumieniu zrzekają się spadku ,,na korzyść" innego współspadkobiercy, licząc iż w ten sposób otrzyma on spadek w całości. W rzeczywistości udział spadkowy odrzucającego spadek ulegnie dziedziczeniu ustawowemu, gdyż przepisy prawa spadkowego nie dopuszczają żadnej możliwości rozporządzenia spadkiem przez powołanego do dziedziczenia, czy to na rzecz innej osoby, czy nawet innego spadkobiercy.

Spadkobierca ustawowy może zrzec się dziedziczenia jedynie za życia przyszłego spadkodawcy, na mocy umowy z przyszłym spadkodawcą, zawartej w formie aktu notarialnego.

Skutki nie złożenia oświadczenia

Spadkobierca, który w ciągu sześciu miesięcy nie złoży oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku, wbrew panującemu poglądowi, iż w ten sposób wyrazi brak chęci spadkobrania, a contrario - przyjmie spadek wprost.

Jednakże jego milczenie będzie skutkować przyjęciem spadku z dobrodziejstwem inwentarza, jeżeli inny ze współspadkobierców powołanych do dziedziczenia przyjmie spadek z dobrodziejstwem inwentarza, a ponadto żaden ze współspadkobierców nie złoży oświadczenia o przyjęciu spadku bez ograniczenia odpowiedzialności za długi.

Przed pełną odpowiedzialnością za długi spadkowe w przypadku braku oświadczenia spadkobiercy, chroniona będzie zawsze osoba nie mająca pełnej zdolności do czynności prawnej, osoba co do której istnieje podstawa do jej całkowitego ubezwłasnowolnienia oraz osoba prawne, których milczenie wywoła skutek w postaci przyjęcia spadku z dobrodziejstwem inwentarza.

Autorka jest prawnikiem w Kancelarii BSO Prawo & Podatki - Bramorski Szermach Okorowska we Wrocławiu, (oddział w Gdyni).www.bramorski.pl

tagi


Pochwal się na swojej stronie,
że czytasz Money.pl
Czytam Money.pl


2014-11-15 22:15:24 89.69.219.* | lech1953
odzrzucenie spadku a oszczednosci [1]
jezeli odrzucę spadek po zmarłej zonie to czy moje osczednosci sa niezagrozone (akcje ,lokaty)?
2014-11-16 21:25:12 H Szatkowski  [ Tysiącznik na forum ]
Zasadniczo tak, jeśli pochodzą one z Twojego majątku odrębnego.

W przypadku kredytu małżeńskiego odrzucenie takie nie zwalnia z jego dalszej spłaty.
2014-11-15 22:14:40 89.69.219.* | lech1953
odzrzucenie spadku a oszczednosci [0]
jezeli odrzucę spadek po zmarłej zonie to czy moje osczednosci sa niezagrozone (akcje ,lokaty)?
2013-02-17 11:09:38 89.73.45.* | KKK09
Re: Spadek i konsekwencje prawne jego przyjęcia lub odrzucenia [0]
Witam, moja sytuacja spadkowa jest dosyć ciężka. Dziadek zmarł w grudniu, moja mama (córka) chce odrzucić spadek, wujek (syn) również. W takiej sytuacji rozumiem, że dziedziczę ja i moje rodzeństwo a także wnuki z drugiej strony (córka wujka) oraz moja babcia? Co w sytuacji, gdy moje rodzeństwo jest niepełnoletnie (siostra niecałe 2 latka, brat 12lat)? Chcielibyśmy, aby cały spadek należał do babci, czy da się tak zrobić?
2012-03-01 18:29:54 193.203.44.* | Dianka82
Re: Spadek i konsekwencje prawne jego przyjęcia lub odrzucenia [0]
Witam! Mam pytanie dotyczące spadku. Moi rodzice pozostawili mieszkanie własnościowe,które w sumie jest całym spadkiem. Mama zmarła pierwsza i nie zostawiła testamentu. Tata zmarł póżniej i przekazał mi testamentem cały swój majątek. Otworzyłam testament i po pewnym czasie założyłam sprawe spadkową po rodzicach. W sumie jest nas 8 dzieci,z czego jedna siostra nie żyje i dziedziczy jej córka (sprawe o dziedziczenie po siostrze też załatwiłam). Każdy z nas przyjął spadek przed sądem i chcielibyśmy się teraz dogadać i przepisać ich udziały na mnie. Jak to teraz zrobić? Notarialnie? W jakiej formie wogóle to powinno być załatwione? Ile może kosztować taki akt notarialny? Czy wszyscy muszą stawić się u notariusza jednocześnie,bo jest to trudne,ponieważ rodzeństwo rozjechało się po świecie.
2012-02-06 19:34:23 83.5.54.* | nunaa85
Re: Spadek i konsekwencje prawne jego przyjęcia lub odrzucenia [1]
witam mam auto ktorego wspolwlascicielem byl ojciec ale umarl i teraz mam problem zeby sprzedac auto i wykreslic ojca z dowodu chce zaznaczyc ze cala rodzina ofrzucila spadek lacznie ze mna co mam robic zebym mogl auto sprzedac albo sie pozbyc
2012-02-06 19:53:37 wiwan  [ Tysiącznik na forum ]
Rozumiem, że to Ty byłeś drugim współwłaścicielem.
Na skutek odrzucenia spadku przez wszystkich uprawnionych dotychczasowa współwłasność ojca przejdzie na...gminę.
Auto będzie więc współwłasnością Twoją i gminy.
Trzeba będzie ją jakoś znieść- albo przez odkupienie przez jedną ze stron brakującego udziału, albo darowizną.

Proponuję wizytę w urzędzie miasta/gminy.
2012-01-12 20:24:30 77.254.46.* | biała
Re: Spadek i konsekwencje prawne jego przyjęcia lub odrzucenia [0]
jak w spadku są same długi a spadkobierca przyjął spadek z dobrodziejstwem inwentarza to czy będzie musiał go spłacać.
16 awans
2011-07-22 22:11:46 86.21.203.* | Edward45
Re: Spadek i konsekwencje prawne jego przyjęcia lub odrzucenia [0]
Witam, chciałbym zapytać konkretnie o przyjęcie spadku z inwentarzem, jak wygląda to w praktyce? czyli jeżeli są długi przewyższające wartość majątku to spadkobiorca będzie zobowiązany do spłaty długów równej wartości pozostawionego majątku? Czy osobiście zglaszam ten fakt do banku zmarłego dłużnika (na chwilę obecną spłacam kredyty w imieniu zmarłego ojca).
2011-07-04 23:29:33 bobi865
Re: Spadek i konsekwencje prawne jego przyjęcia lub odrzucenia [2]
Witam ja mam takie problem. Założyliśmy ostatnio sprawę spadkową po dwóch pradziadkach. Przy czym Prababcia była 2 żoną pradziadka i sąd któregoś tam artykułu przysądził że połowa domu należy się gminie w której mieszkała swoje ostatnie dni Prababcia. Wyrok zapadł a gmina napisała pismo że nie jest zainteresowana tym spadkiem i się go zrzeka. To jeśli się zrzekła to na kogo ta połowa domu przechodzi. Dodam że drugą połowę odziedziczyli normalnie 3 synowie po ojcu a matka była dla nich drugą matka. Pozdrawiam i dziękuje za odpowiedz
2011-07-05 00:19:04 bobi865
Jeszcze jedno nie miała swoich dzieci rodzeństwa itp.
2011-07-05 11:03:52 szklarek  [ Tysiącznik na forum ]
Wymyśliłeś to prawda ?

Przechodzi na pradziadka, a w związku z tym, że i on nie dożył udział synów zwiększa się dwukrotnie.

Po pierwsze gmina nie mogła być powołana bo istnieją spadkobiercy męża prababci, po drugie gmina spadku nie może odrzucić.
2011-07-02 22:20:20 83.26.134.* | Ceaia
Re: Spadek i konsekwencje prawne jego przyjęcia lub odrzucenia [1]
Witam, proszę o pomoc w zrozumieniu:
Moja mama ma 3 siostry. Zmarł ich brat, który miał tylko jedna córkę, która zrzekła się spadku. Jeszcze nie monęło 6 miesiecy od daty zrzeczenia sie spadku przez córkę.
Następnym pokoleniem do spadku jest moja mama i jej trzy siostry. Jedna z sióstr przyjęła spadek (z długami) z dobrodziejstwem inwentarza.
Moje pytania są takie:
Jeśli moja mama i jej dwie pozostałe siostry odrzucą spadek, to czy ja i moje rodzeństwo również musi odrzucać spadek, czy fakt, że mojej mamy jedna z sióstr przyjęła spadek z dobrodziejstwem inwentarza, to spadek nie przechodzi na kolejne pokolenia trzech pozostałych sióstr (czyli na dzieci tych sióstr)?
Dziękuję bardzo
2011-07-04 11:21:06 szklarek  [ Tysiącznik na forum ]
Odrzucenie spadku przez spadkobiercę wywołuje skutki prawne takie, jakby otwarcia spadku nie dożył. Więc jeśli Waszą rodzinną intencją jest, by tylko jedna siostra mamy była spadkobiercą- to oprócz odrzucenia Pani mamy, musi odrzucić i Pani i Pani rodzeństwo. Podobnie dzieci sióstr mamy.
W innym razie, cześć przypadająca Pani mamie- przypadnie Pani i Pani rodzeństwu.

Podstawa: art. 1012 do 1024 KC:

http://prawo.money.pl/akty-prawne/ujednolicone-akty-prawne/kodeks-cywilny
2011-02-25 10:55:18 83.22.46.* | malutka833
Re: Spadek i konsekwencje prawne jego przyjęcia lub odrzucenia [0]
dobrze a jeśli ktoś przyjmuje spadek z dobrodziejstwem inwentarza i w spadku jest zapisane mieszkanie które w swietle prazw zostało sprzedane 5 lat temu to jak to udowodnic w sądzie , że ta nierucjhomośc nie nalezy do psadku .
-1 spadek
2009-06-08 14:27:01 87.205.166.* | &
Re: Spadek i konsekwencje prawne jego przyjęcia lub odrzucenia [0]
wielka mi informacja- przepisanie artykułów z kodeksu...
-1 spadek
2007-08-28 10:39:00 195.20.110.* | mariola60
Re: Spadek i konsekwencje prawne jego przyjęcia lub odrzucenia [0]
POWINNO BYĆ ZAPISANE - SPADKOBIERCA A NIE SPADKODAWCA

Przyjecie wprost lub z tzw. "dobrodziejstwem inwentarza"
Składając oświadczenie spadkodawca może spadek przyjąć bądź odrzucić
2007-08-14 11:23:30 83.23.120.* | Klops
Re: Spadek i konsekwencje prawne jego przyjęcia lub odrzucenia [5]
Rzeczowo
2009-02-18 21:41:26 84.10.199.* | bidak
spadek to kłopot dla biedaka
2009-02-23 12:00:36 195.114.163.* | papaya
wcale nie, gdy przyjmujesz z dobrodziejstwem inwentarza (do pół roku po śmierci) ,potem może być tylko wprost, to odpowiadasz za długi tylko do wysokości tego co odziedziczyłeś, jeśli nic nie odziedziczyłeś, to długi są umarzane
Za długi możesz odpowiadać dopiero po zapłaceniu podatku, czyli dopiero potem jak zgłosisz spadek do urzędu skarbowego
18 awans
2009-04-23 16:15:18 94.40.24.* | predator
rozumiem ,że spadek wprost można przyjąć nawet po kilku latach od śmierci członka rodziny?Chodzi o to że ów "członek"narobił długów,które wyszły na jaw dopiero po kilku latach od jego śmierci.
2011-07-23 00:47:38 178.36.28.* | ślepe_prawo;)
Czekasz aż miną trzy lata i powołujesz się na przedawnienie(o ile bank sam nie wniósł o ustanowienie spadkobierców w sądzie). Jeśli minęły trzy lata i bank nic nie zrobił, piszesz do banku pismo powołując się na przedawnienie i ignorujesz wszystko co bank wymyśli...czyli korespondencję etc. Jeżeli bank natarczywie Cię nęka, to składasz pismo do sądu iż bank bezprawnie Cię nęka(stalking). Poczytaj o tych zagadnieniach w internecie i na tym forum, a wszystko zrozumiesz.
52 awans
2009-07-06 18:20:43 89.78.129.* | becia 102 @vp.vpl
awy spadkowej spadkobierca zmarl prawie dwa lata temu.Ne było sprawy spadkowej.Ja nie praszę o spadek , czy przejmuję dług
Najnowsze wiadomości
Podobne artykuły