Na skróty

Money.plPrawoAktualnościOkiem eksperta

Samozatrudnienie czy umowa o pracę

2007-05-11 14:56

Samozatrudnienie czy umowa o pracę

Obowiązująca od dnia 1 stycznia 2007 roku zmiana Ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wprowadzająca nową definicję działalności gospodarczej, miała ograniczyć zjawisko tzw. samozatrudnienia.

Na skutek nowelizacji ustawy osoby, które świadczyły na rzecz przedsiębiorców usługi w ramach prowadzonej działalności gospodarczej zamiast być zatrudnione na podstawie umowy o pracę mogły zostać pozbawione możliwości korzystania z tej bardziej atrakcyjnej finansowo formy współpracy. Samozatrudnieni, jak i ich zleceniodawcy zaczęli szukać takiej formy regulacji wzajemnych stosunków, aby mieściła się ona w ustawowej definicja działalności gospodarczej.

Wprowadzony do ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych art. 5b ust. 1 stanowi, że:

Za pozarolniczą działalność gospodarczą nie uznaje się czynności, jeżeli łącznie spełnione są następujące warunki:

  • - odpowiedzialność wobec osób trzecich za rezultat tych czynności oraz ich wykonywanie, z wyłączeniem odpowiedzialności za popełnienie czynów niedozwolonych, ponosi zlecający wykonanie tych czynności,
  • - są one wykonywane pod kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonych przez zlecającego te czynności,
  • - wykonujący te czynności nie ponosi ryzyka gospodarczego związanego z prowadzoną działalnością.

Ustawodawca zdecydował się, więc na wyraźnie wskazanie, że stosunki posiadające łącznie cechy charakterystyczne dla stosunku pracy, nie mogą zostać zakwalifikowane jako pozarolnicza działalność gospodarcza.
art. 22 Kodeksu pracy
§ 1. Przez nawiązanie stosunku pracy pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, a pracodawca - do zatrudniania pracownika za wynagrodzeniem.

Ponieważ model samozatrudnienia niesie za sobą korzyści zarówno dla przedsiębiorców, jak i świadczących usługi w ramach prowadzonej działalności quasi pracowników, zmiana ustawy wymusiła na stronach weryfikację charakteru łączących je stosunków.

Najczęściej kontrola właściwości relacji zleceniodawca - zleceniobiorca pozwalała stwierdzić, że aktywność samozatrudnionego nie spełnia przesłanek wprowadzonych przez ustawodawcę do ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. A to dlatego, że strony zawierając cywilnoprawną umowę o świadczenie usług świadomie unikały wprowadzania do niej elementów charakterystycznych dla stosunku pracy. Jednak część przedsiębiorców, zwłaszcza tych, którzy rozwiązywali umowy o pracę, tylko po to, żeby zawrzeć w to miejsce umowy na świadczenie usług z samozatrudnionymi, nie ustrzegło się od zorganizowania współpracy na analogicznych warunkach jak dotychczasowe zatrudnienie.

Przy formułowaniu umowy regulującej stosunki pomiędzy zlecającym a samozatrudnionym należy zwrócić szczególną uwagę na następujące elementy:

- Odpowiedzialność wobec osób trzecich - powinien ją ponosić samozatrudniony, przejmowanie odpowiedzialności przez zleceniodawcę tworzy analogię do stosunku pracy, w którym to pracodawca odpowiada za działanie i zaniechanie swoich pracowników.

- Kierownictwo, miejsce i czas - konieczne jest przyznanie pracownikowi swobody w gospodarowaniu czasem, w miarę możliwości danie możliwość wyboru miejsca świadczenia usługi oraz wyeliminowanie nadzoru kierowniczego zleceniodawcy.

- Ryzyko prowadzenia działalności - należy unikać klauzul stanowiących, że to zleceniodawca będzie ponosił ryzyko gospodarcze, tj. m.in. ryzyko inwestycyjne, ryzyko związane z pozyskaniem zleceń, a samozatrudniony zostanie zwolniony z tych ryzyk i dodatkowo uzyska gwarancję wypłaty wynagrodzenia.

Istotne jest, aby to stosunek prawny nosił określone cechy a nie tylko umowa została sformułowana w korzystny sposób, bowiem kontrola właściwości danej formy współpracy nie musi się ograniczyć tylko do analizy postanowień umownych.

Autor jest prawnikiem w Kancelarii BSO Prawo & Podatki - Bramorski Szermach Okorowska we Wrocławiu.www.bramorski.pl





Pochwal się na swojej stronie,
że czytasz Money.pl
Czytam Money.pl
Najnowsze wiadomości
Podobne artykuły