Najpopularniejszy w Polsce portal o finansach i biznesie
Praca w dzień wolny? Co za to przysługuje?

Praca w dzień wolny? Co za to przysługuje?

Pracodawca ma prawo zażądać od pracownika aby ten pracował w dniu harmonogramowo wolnym od pracy. Okoliczności w jakich może to zrobić wskazane są w Kodeksie Pracy. Kiedy i na jakich zasadach pracownik może pracować w takim dniu oraz jakie z tego tytułu przysługują mu uprawnienia?

Kodeks pracy przewiduje w art. 129 §1 k.p. zasadę przeciętnie pięciodniowego tygodnia pracy. Zgodnie z tą zasadą, pracownik powinien pracować przeciętnie pięć dni w każdym tygodniu a pozostałe dwa dni powinny być dla niego wolne od pracy. Gwarantuje mu to regenerację sił i zapewnia prawo do odpoczynku.

Pracodawca powinien przestrzegać tej zasady układając rozkład czasu pracy oraz pamiętać, że co do zasady nie wolno mu planować pracy w niedzielę oraz w inne dni ustawowo wolne od pracy (tj. święta o których mowa w ustawie z18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy; wyjątki od zasady zakazu pracy w niedzielę przewidziane są w rozdziale VII kodeksu pracy). Drugi wolny dzień tygodnia może zostać przez pracodawcę wyznaczony dowolnie. W praktyce jest to najczęściej sobota, ale może to być każdy inny dzień tygodnia.

Praca w dniu harmonogramowo wolnym

Pracodawca może w określonych okolicznościach wydać polecenie pracy w dniu harmonogramowo wolnym od pracy. Może to mieć miejsce w tych samych okolicznościach w których pracodawca może żądać pracy w godzinach nadliczbowych.

Zgodnie z art. 151 k.p. praca taka jest dopuszczalna w razie:

- konieczności prowadzenia akcji ratunkowej w celu ochrony życia lub zdrowia ludzkiego, ochrony mienia lub środowiska albo usunięcia awarii; oraz

-  szczególnych potrzeb pracodawcy.

Dzień wolny

Za pracę w dniu harmonogramowo wolnym, pracownikowi przede wszystkim przysługuje dzień wolny. Zgodnie z art. 151(3) k.p. należy go udzielić do końca okresu rozliczeniowego w którym wystąpiła praca w dniu wolnym. Pracownik ma prawo do całego dnia wolnego bez względu na to jak długo pracował w dniu wolnym od pracy. Istotne jest bowiem to, że praca w ogóle wystąpiła.

Termin wolnego dnia należy ponadto z pracownikiem uzgodnić. Nie wystarczy więc aby pracodawca wskazał pracownikowi kiedy może odebrać dzień wolny ale konieczne będzie uzyskanie zgody pracownika na konkretny dzień.

Dodatek

Możliwe są jednak sytuacje że odebranie dnia wolnego okaże się niemożliwe. Może to wynikać np. z braku porozumienia pomiędzy pracodawcą a pracownikiem co do terminu dnia wolnego albo zaistnieć w związku z zakończeniem okresu rozliczeniowego. W takiej sytuacji pracodawca powinien wypłacić pracownikowi dodatek za pracę w godzinach nadliczbowych w wyniku przekroczenia średniotygodniowej normy czasu pracy. Zgodnie z art. 151(1) §2 k.p. wysokość tego dodatku wynosi 100 % wynagrodzenia obliczanego zgodnie z art. 151(1) §3 k.p.

Inna wysokość dodatku przysługuje pracownikowi za godziny pracy które będą tzw. dobową praca nadliczbową. W razie przekroczenia w dniu wolnym dobowej normy czasu pracy tzn. w sytuacji w której pracownik pracowałby w dniu wolnym dłużej niż 8 godzin, za każdą godzinę pracy ponad tę normę przysługuje mu dodatek w wysokości 50% wynagrodzenia (chyba że okaże się że praca świadczona była w nocy). Stanowisko to potwierdza SN w wyroku z 29 stycznia 2008 r. (I PK 196/07).

Pracodawcy powinni jednak pamiętać, że nieudzielenie dnia wolnego w zamian za pracę w dniu wolnym, jest naruszeniem przepisów o czasie pracy. Stanowi to zgodnie art. 281 pkt. 5 wykroczenie i jest zagrożone karą grzywny (do 30 tys. złotych). Zagrożenie to istnieje nawet jeśli pracodawca wypłacił pracownikowi wynagrodzenie za pracę w tym czasie.


Autorka jest prawnikiem  w Bartłomiej Raczkowski Kancelaria Prawa Pracy

Raczkowski
Czytaj także
Polecane galerie
Matieusz
89.174.72.* 2015-04-13 18:27
czy szkoła może nakazać uczniom chodzić do szkoły w soboty? Czy nauczyciel łamie prawo rozkazując uczniowi podpisać zgodę na uczestniczenie w zajęciach dodatkowych (na pewno tak ale chcę mieć pewność)? Mam przeczucie że z tymi zajęciami dodatkowymi to chodzi o pieniądze bo to finansowane z unii
ghklhgbg
94.254.209.* 2015-03-22 15:10
Ja pracuje w 4 brygadowce. Za nadgodziny placa nan co 4 miesiace wiec jest ok. Ale jak z grafiku wypadnie ze w dzien ustawowo wolny ide do pracy to mam byc i juz. Jak chce wolne to musze wypisac urlop. A nawet jak czasem dadza wszystkim wolne to zabieraja z urlopu. Czy to zgodne z przepisami?
--
Komentarz wysłany ze strony mobilnej
http://m.money.pl/
assas
87.204.40.* 2015-01-29 19:01
W sytuacji kiedy mam dzien wolnego a moj pracodawca 2 minuty przed rozpoczęciem pracy dzwoni i odwoluje mi wolne a mnie nie ma na terenie domu to co??
--
Komentarz wysłany ze strony mobilnej
http://m.money.pl/
Zobacz więcej komentarzy (53)