Na skróty

Money.plPrawoAktualnościOkiem eksperta

Opłata skarbowa przy składaniu pełnomocnictwa

2009-11-26 11:44

Opłata skarbowa przy składaniu pełnomocnictwa

Jednym z istotnych do rozstrzygnięcia zagadnień jest kwestia zasadności pobierania przez instytucje państwowe opłaty skarbowej z tytułu złożenia pełnomocnictwa do odbioru dokumentów.

Może to dotyczyć przypadków, gdy np. w imieniu przedsiębiorcy odbiera z urzędu zaświadczenie osoba przez niego upoważniona. Przyjęta w większości polskich urzędów praktyka pobierania w tego rodzaju sytuacjach opłaty w wysokości 17 zł od każdego złożenia dokumentu pełnomocnictwa jest wysoce wątpliwa, a wynika głównie z braku dostatecznej znajomości lub błędnej interpretacji przepisów ustawy o opłacie skarbowej. Wbrew opiniom urzędów, wymóg uiszczenia opłaty skarbowej od pełnomocnictwa do odbioru dokumentu nie znajduje uzasadnienia na gruncie obowiązujących przepisów prawa.

Przepisy swoje



W sprawie z zakresu administracji publicznej złożenie dokumentu stwierdzającego udzielenie pełnomocnictwa podlega opłacie skarbowej w wysokości 17 zł. od każdego stosunku pełnomocnictwa. W ustawie o opłacie skarbowej ustawodawca przewidział jednak kilka wyjątkowych sytuacji, w których opłata nie będzie się należeć. Zgodnie z załącznikiem do ustawy, złożenie dokumentu stwierdzającego udzielenie pełnomocnictwa upoważniającego do odbioru dokumentów podlega zwolnieniu od opłaty skarbowej.

Jakie są różnice pomiędzy pełnomocnictwem a prokurą?
Pomimo nieprecyzyjnej redakcji przepisu regulującego tę materię, nie powinno jednak budzić wątpliwości, że zwolnieniu podlegać będzie również złożenie odpisu, wypisu lub kopii takiego pełnomocnictwa, jeżeli są one poświadczone za zgodność z oryginałem przez notariusza lub uprawniony organ.

Praktyka swoje

Tymczasem praktyka jest zupełnie inna. Z problemem tym może zetknąć się np. przedsiębiorca, który chce upoważnić swojego pracownika do odbioru zaświadczenia lub innego dokumentu z urzędu. W większości przypadków zostanie on wezwany do uiszczenia opłaty skarbowej. Spośród zwolnień z opłaty skarbowej pracownicy urzędów zasadniczo skłonni są honorować jedynie przypadek udzielenia pełnomocnictwa członkowi najbliższej rodziny mocodawcy. Natomiast do absolutnie wyjątkowych należą sytuacje prawidłowego zastosowania przepisów o opłacie skarbowej, skutkującego niepobieraniem jej od pełnomocnictw do odbioru dokumentów.

Brak jednolitej praktyki, zgodnej z obowiązującym prawem, jest zjawiskiem wysoce niepożądanym, ponieważ z jednej strony powoduje niepewność co do obowiązującego prawa, zaś z drugiej strony powoduje utratę zaufania obywateli do państwa jako takiego, jak również jego instytucji. Sytuacja ta wynika z niedostatecznej znajomości lub błędnej interpretacji przepisów przez niemałą grupę urzędników oraz, co gorsza, zatrudnionych w urzędach prawników.

Brak pewności co do obowiązujących przepisów o opłacie skarbowej zdradza nam kwerenda przeprowadzona wśród odpowiedzialnych za pobieranie opłaty skarbowej pracowników wydziałów finansowych w różnego rodzaju urzędach administracji samorządowej. Dowiadujemy się z niej, że w tym zakresie mamy do czynienia ze znacznie rozbieżną praktyką. W wielu urzędach spotkać się można z kategorycznym stwierdzeniem, że opłata skarbowa należy się w każdym przypadku złożenia dokumentu pełnomocnictwa. Na pytanie o zwolnienia często wskazywany jest wspomniany wyżej przypadek upoważnienia członków najbliższej rodziny i nic poza tym, pomimo, że ustawodawca przewidział aż pięć różnych przypadków zwolnień, w tym złożenie pełnomocnictwa do odbioru dokumentów.

Często możemy usłyszeć powołanie się na zwyczajowo przyjętą praktykę, zgodnie z którą opłata skarbowa od pełnomocnictwa do odbioru dokumentów jest wymagana. W przypadku, gdy naszemu rozmówcy wskażemy konkretne przepisy i przez to uda nam się wywołać u niego wątpliwości dotyczące zasadności pobierania takiej opłaty lub nawet przekonamy go do swoich racji, wówczas i tak niewiele to pomoże. Najprawdopodobniej zostanie nam zalecone bezpośrednie skonsultowanie się z wydziałem, w którym będziemy załatwiać swoją sprawę, ewentualnie abyśmy posiadali ze sobą wydruk z treścią załącznika do ustawy. W ostatnim przypadku często udaje się uniknąć uiszczenia opłaty skarbowej, przy czym pracownik urzędu czyni nam zastrzeżenie, że to sytuacja wyjątkowa. Z kolei zwrot poświadczenie notarialne, o którym mowa w załączniku do ustawy, bywa interpretowany jako wymóg przedłożenia dokumentu pełnomocnictwa w formie aktu notarialnego.

Niestety bardzo często pracownicy wydziałów finansowych urzędów nie są w stanie nam zagwarantować, że przekonamy do swoich racji urzędnika, który bezpośrednio będzie zajmował się naszą sprawą.

Istota błędu

Wnikliwa analiza przepisów ustawy oraz praktyki urzędów w zakresie pobierania opłaty skarbowej od złożenia dokumentu pełnomocnictwa upoważniającego do odbioru dokumentów pozwala wnioskować, że niejednolita i przeważnie nieprawidłowa praktyka w tym zakresie jest skutkiem nieprecyzyjnego brzmienia przepisu. Interpretacja pkt. 1 czwartej części załącznika do ustawy o opłacie skarbowej, czyli regulacji dotyczącej zwolnienia z opłaty przy złożeniu pełnomocnictwa do odbioru dokumentów, przysparza wiele trudności nie tylko pracownikom urzędów, lecz również wielu prawnikom. Można odnieść wrażenie, że w związku z nieprecyzyjnym brzmieniem, przepis ten jest pomijany i, z uwagi na niepewność interpretacji, nie stosuje się go.

Najbardziej problematyczne wydaje się być sformułowanie poświadczony notarialnie lub przez uprawniony organ. Nie należy tego w żadnym wypadku rozumieć jako wymogu formy aktu notarialnego, ani formy pisemnej z podpisem notarialnie poświadczonym. Literalne brzmienie przepisu mówi bowiem o poświadczeniu dokumentu, nie zaś o formie aktu notarialnego, ani nawet o poświadczeniu podpisu. W związku z tym należy to rozumieć jako poświadczony przez notariusza za zgodność z oryginałem odpis dokumentu, który ma moc zrównaną z oryginałem.

Dokonując zatem wykładni logicznej, należy dojść do wniosku, że poświadczenie notarialne lub przez uprawniony organ nie może dotyczyć oryginału dokumentu, skoro z istoty swojej dotyczy, w zależności od przyjętej terminologii, jego odpisu, wypisu lub kopii. W konsekwencji należy przyjąć, że niewątpliwym celem niniejszej regulacji było objęcie zwolnieniem z obowiązku uiszczenia opłaty skarbowej zarówno złożenia oryginałów (w zwykłej formie pisemnej) dokumentów stwierdzających udzielenie pełnomocnictwa do odbioru dokumentów, jak również ich odpisów, wypisów lub kopii, które zostały poświadczone za zgodność przez notariusza lub uprawniony organ. Oznacza to, że organ, przed którym toczy się postępowanie administracyjne, władny jest we własnym zakresie uwierzytelnić taką kopię.

Rozstrzygnięcie tej błahej, lecz kłopotliwej kwestii stanowiłoby kolejny krok w kierunku poprawy sytuacji obywateli w kontaktach z machiną urzędniczą.

Autor jest prawnikiem w kancelarii Krawczyk i Wspólnicy


Pochwal się na swojej stronie,
że czytasz Money.pl
Czytam Money.pl
Najnowsze wiadomości