Na skróty

Money.plPrawoAktualnościOkiem eksperta

Alimenty - kiedy i kto może ich żądać?

2010-09-08 10:46

Alimenty - kiedy i kto może ich żądać?

Chociaż powstało już wiele poradników, w jaki sposób uzyskać alimenty, ciągle pojawiają się te same wątpliwości, w jakiej wysokości można ich żądać, jakie potrzeby są usprawiedliwione i kiedy osoba zobowiązana posiada możliwości majątkowe by je płacić.

Obowiązek alimentacyjny jest to obowiązek dostarczania środków utrzymania i wychowania małoletnim dzieciom. Artykuł 128 k.r.o. mówi, że obowiązek alimentacyjny obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo. Za krewnych w linii prostej ustawa ta uważa zstępnych i wstępnych. Zstępnym jest syn czy wnuk. Natomiast wstępnym ojciec i dziadek.

Obowiązek alimentacyjny ma charakter bezwzględny i z tego powodu nie ma możliwości zniesienia go w drodze porozumienia pomiędzy stronami. Obowiązek ten wynika z mocy samego prawa. Kiedy pojawia się problem z łożeniem alimentów, wysokość rat alimentacyjnych może być ustalana przez sąd. Ugoda zawarta przez strony w tym zakresie, dotycząca wysokości alimentów może być dla sądu wyznacznikiem, jednak samo orzeczenie zostaje wydane w oparciu o obwiązujący przepis prawa.

Usprawiedliwione potrzeby możliwości majątkowe i zarobkowe

Zakres obowiązku alimentacyjnego zależy z jednej strony od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego, z drugiej natomiast, od zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego do łożenia alimentów. Przesłanki te, w przypadku postępowania sądowego, każdorazowo ustala sąd, w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy.



Fedak: Nie zabraknie pieniędzy na alimenty

Zakres potrzeb dziecka, które powinny być zaspokojone, wskazuje art. 96 k.r.o., według którego rodzice obowiązani są troszczyć się o fizyczny i duchowy rozwój dziecka i przygotować je należycie, do roli, jaką mają odegrać w dorosłym życiu. Rodzice, zgodnie z powyższym, w zależności od swych możliwości są obowiązani zapewnić możliwość zaspokojenia zarówno potrzeb fizycznych, jak i duchowych a także dostarczać środki wychowania.

Przyjmuję się powszechnie, że dzieci mają prawo do równej stopy życiowej z rodzicami i to zarówno wtedy, gdy żyją z nimi od jednym dachem, jak i wtedy, gdy żyją z jakiegoś powodu oddzielnie. Oznacza to, że rodzice powinni zapewnić dziecku warunki materialne odpowiadające tym, w jakich żyją sami.

Możliwości zarobkowe zobowiązanego nie mogą być zawsze utożsamiane z faktycznie osiąganymi zarobkami. Pod rozwagę bierze się również te zarobki (ewentualne), które zobowiązany jest w stanie uzyskać, lecz nie osiąga ich z przyczyn niezasługujących na usprawiedliwienie.

Rodzice nie mogą uchylić się od obowiązku alimentacyjnego podnosząc, że wykonywanie tego obowiązku byłoby dla nich nadmiernym obciążeniem. Zawsze mają obowiązek podzielić się z dzieckiem nawet najbardziej skromnymi dochodami. Jedyną podstawą oddalenia powództwa o zasądzenie alimentów może być brak jakichkolwiek możliwości po stronie tego, który ma być zobowiązany do płacenia alimentów.

Możliwości świadczenia alimentów nie ma ten, kto nie posiada żadnego majątku, nie jest również, z uwagi na stan zdrowia, zdolny do pracy zarobkowej i nie otrzymuje żadnych świadczeń. Ważnym aspektem jest to, że przepisy kodeksu rodzinnego i opiekuńczego przewidują także formę wykonania obowiązku alimentacyjnego, w całości lub w części w postaci osobistych starań o utrzymanie i wychowanie dziecka (art. 135 § 2 k.r.o.).

Przez ustawowe określenie możliwości zarobkowe i majątkowe rozumieć należy nie tylko zarobki i dochody rzeczywiście uzyskiwane z majątku, lecz te zarobki i te dochody, które osoba zobowiązana może i powinna uzyskiwać przy dołożeniu należytej staranności oraz stosownie do swoich uzdolnień i predyspozycji.

Wysokość alimentów na rzecz dziecka powinna być ustalona w stosunku do aktualnych potrzeb dziecka i nie mogą być uwzględniane przewidziane w przyszłości koszty czy wydatki. W razie zmiany okoliczność w tym zakresie, alimenty mogą być zawsze podwyższone, tak wyraźnie mówi prawo.

Tryb dochodzenia świadczeń alimentacyjnych

Alimentów można dochodzić w trybie postępowania sądowego, jest to postępowanie procesowe. Właściwy rzeczowo jest sąd rejonowy. Strona wnosząca pozew jest zwolniona od kosztów sądowych postępowania, a jeśli ustanowi pełnomocnika, może domagać się zasądzenia zwrotu kosztów od strony pozwanej. Powodem jest małoletnie dziecko (dzieci), reprezentowane są przez tego rodzica, jako przedstawiciela ustawowego. Wyrokowi w sprawie o alimenty sąd nadaje rygor natychmiastowej wykonalności, co oznacza, że nawet w wypadku odwołanie od wyroku sądu pierwszej instancji, do czasu wydania orzeczenia przez sąd odwoławczy, pozwany musi płacić ustaloną kwotę.

Składając pozew, należy wskazać oraz wykazać kwotę dochodzonych alimentów, mając na uwadze przesłanki ustawowe ich zasądzenia (potrzeby dziecka). Należy obliczyć miesięczny koszt utrzymania dziecka, uwzględniając koszty roczne, czyli wydatki na ubrania sezonowe, wakacje, oraz inne opłaty niż miesięczne.

Koszty roczne trzeba zsumować i podzielić przez 12, do tego dodać stały średni koszt miesięcznego utrzymania dziecka. Od pozwanego można dochodzić więcej niż połowy wyliczonej kwoty, bo rodzic, u którego dziecko przebywa świadczy alimenty w formie niematerialnej, sprawując codzienna opiekę powód, jak w każdym procesie cywilnym, musi przed sądem udowodnić ponoszone na wydatki, jako dowód można przedłożyć rachunki, faktury oraz inne dokumenty, dowodem są również zeznania świadków, oraz zeznania stron.

Sąd, oceniając sytuację finansową pozwanego, bierze pod uwagę jego dochody, stan posiadania oraz zobowiązania. Podstawą do tej oceny są zaświadczenia o zarobkach, roczne zeznania o dochodach (PIT), mogą to być również zeznania świadków.

Podczas toczącej się sprawy rozwodowej, sąd rozwodowy (okręgowy) orzeka o alimentach dla dziecka w wyroku końcowym, nawet, jeśli były one zasądzone już wcześniej.
Roszczenia majątkowe dochodzone w sprawie o ustalenie ojcostwa i alimenty składają się z dwóch elemntów.

Pierwsza to należne dziecku bieżące alimenty, czyli środki niezbędne do utrzymania i wychowania. Druga to roszczenia przysługujące matce dziecka z tytułu wydatków związanych z ciążą i porodem oraz kosztami trzymiesięcznego utrzymania matki w okresie porodu. Z ważnych powodów matka może żądać udziału ojca w kosztach jej utrzymania przez czas dłuższy niż trzy miesiące. Oczywiście te ważne powody matka musi wykazać. Jeżeli wskutek ciąży lub porodu matka poniosła inne konieczne wydatki albo szczególne straty majątkowe, może ona żądać, żeby ojciec dziecka pokrył część tych wydatków lub strat.

Potrzeby uprawnionego dziecka oraz możliwości majątkowe zobowiązanego mogą ulegać zmianom. W związku z tym może powstać konieczność zmiany wysokości zasądzonych alimentów. Zarówno uprawniony, jak i zobowiązany mogą żądać zmiany prawomocnego orzeczenia. Obowiązek alimentacyjny wygasa, gdy uprawniony uzyska zdolność do samodzielnego utrzymania.

Następuje to również w sytuacji, gdy zobowiązany do alimentacji na skutek zdarzeń losowych utraci całkowicie możliwość osiągania jakichkolwiek dochodów. Podwyższenie alimentów następuje wówczas, gdy zwiększeniu uległy potrzeby uprawnionego albo wzrosły możliwości zarobkowe i majątkowe zobowiązanego. Obniżenie alimentów uzasadnia zmniejszenie się potrzeb uprawnionego dziecka, ale również pogorszenie sytuacji materialnej i majątkowej zobowiązanego.

Egzekucja zasądzonych alimentów odbywa się w sposób tożsamy, jak w przypadku każdego innego orzeczenia. Kiedy zobowiązany wyrokiem sądowym, nie płaci tych świadczeń, lub nie reguluje ich regularnie, wierzyciel może zainicjować postępowanie egzekucyjne. Prawomocny wyrok, wraz z nadaną mu klauzulą prawomocności stanowi tytuł wykonawczy, który należy przedłożyć komornikowi. Organem, który zgodnie z prawem polskim umocowany jest do prowadzenia egzekucji jest komornik działający przy sądzie rejonowym.

Czytaj w Money.pl
Alimenty: Kto i ile musi płacić?
Przy ustalaniu alimentów sąd sprawdza potrzeby dziecka.
Nie płacisz alimentów? Nie dostaniesz kredytu
Gmina będzie mogła skierować dłużnika do robót publicznych.
Nie płacisz alimentów? Trafisz do Krajowego Rejestru Długów
Od 1 października wróci też Fundusz Alimentacyjny.

tagi

alimenty, dziecko, kodeks rodzinny, rodzice, obowiązek alimentacyjny

Pochwal się na swojej stronie,
że czytasz Money.pl
Czytam Money.pl


-2 spadek
2011-09-02 10:58:10 77.254.25.* | kamil33
Re: Alimenty - kiedy i kto może ich żądać? [0]
Twierdzenie, iż "Rodzice nie mogą uchylić się od obowiązku alimentacyjnego podnosząc, że wykonywanie tego obowiązku byłoby dla nich nadmiernym obciążeniem." jest niezgodne z treścią art.133 par.3.(Rodzice mogą uchylić się od świadczeń alimentacyjnych względem dziecka pełnoletniego, jeżeli są one połączone z nadmiernym dla nich uszczerbkiem...).
Najnowsze wiadomości
Podobne artykuły