Na skróty

Money.plPrawoAktualnościOkiem eksperta

Adwokat z urzędu - kiedy i na jakich zasadach

2008-10-14 11:27

Adwokat z urzędu - kiedy i na jakich zasadach

Prawo do obrońcy z urzędu zostało zagwarantowane w Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej, która w art. 42 ust. 2 stanowi, że Każdy, przeciw komu prowadzone jest postępowanie karne, ma prawo do obrony we wszystkich stadiach postępowania. Może on w szczególności wybrać obrońcę lub na zasadach określonych w ustawie korzystać z obrońcy z urzędu.

Ustawą, o której mowa w Konstytucji jest Kodeks postępowania karnego (zwany dalej KPK).

Zgodnie z art. 78 § 1 KPK: Oskarżony, który nie ma obrońcy z wyboru, może żądać, aby mu wyznaczono obrońcę z urzędu, jeżeli w sposób należyty wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów obrony bez uszczerbku dla niezbędnego utrzymania siebie i rodziny.

Z uwagi na fakt, iż ustawa nie zawiera żadnego enumeratywnego wyliczenia okoliczności, które stanowiłyby potwierdzenie tego, że oskarżony nie jest w stanie ponosić kosztów obrony bez uszczerbku dla niezbędnego utrzymania siebie i rodziny, to do prezesa sądu należy ocena każdego przypadku indywidualnie. We wniosku o ustanowienie obrońcy z urzędu należy skoncentrować się na wykazaniu ww. przesłanek.

Sam fakt, że ktoś jest biedny, nie stanowi wystarczającego uzasadnienia wniosku o ustanowienie obrońcy z urzędu. We wniosku trzeba wykazać, że poniesienie kosztów obrony będzie się wiązało z realnym uszczerbkiem w utrzymaniu zarówno dla oskarżonego jak i jego rodziny.

ZOBACZ TAKŻE:

Na postanowienie o odmowie przyznania obrońcy z urzędu przez sąd pierwszej instancji zażalenie nie przysługuje (nawet w przypadku powoływania się na niemożność ponoszenia kosztów obrony - tak orzeczenie Sądu Najwyższego sygn.: I KZP 37/92).

Należy również pamiętać o tym, że jeżeli okaże się, że nie istnieją okoliczności na podstawie których wyznaczono obrońcę z urzędu, to sąd może cofnąć wyznaczenie obrońcy (art. 78 § 2 KPK). Chodzi tutaj o przypadki gdy po wyznaczeniu obrońcy sąd poweźmie wiadomość, o okolicznościach wskazujących na fakt, iż nie zachodzi konieczność pokrywania z pieniędzy podatników wydatków na obrońcę oskarżonego (np. gdy zataił fakt, posiadania znacznego majątku, który umożliwia oskarżonemu sfinansowanie kosztów obrony z wyboru).

Opisane powyżej zasady dotyczące przyznawania obrońcy z urzędu dla oskarżonego, na podstawie art. 78 KPK, mają odpowiednie zastosowanie w przypadku ustanowienia pełnomocnika dla innych stron postępowania.

Oznacza to, że osoba będąca stroną postępowania np. jako oskarżyciel posiłkowy, może złożyć wniosek o ustanowienie dla niej pełnomocnika z urzędu w przypadku wystąpienia przesłanki niemożności poniesienia kosztów bez uszczerbku dla niezbędnego utrzymania siebie i rodziny, przy czym należy pamiętać o tym, że zgodnie z art. 89 KPK w sprawach dotyczących pełnomocnika, a nie unormowanych w KPK, zastosowanie mają odpowiednie przepisy Kodeksu postępowania cywilnego (art. 117 KPC i następne).

KPK przewiduje również sytuacje, w których oskarżony musi mieć obrońcę niezależnie od jego sytuacji materialnej i tego czy może ustanowić obrońcę z wyboru bez uszczerbku dla niezbędnego utrzymania siebie i rodziny (art. 79 KPK). W takim przypadku prezes sądu właściwego do rozpoznania sprawy, wyznacza obrońcę z urzędu, jeżeli oskarżony nie ma obrońcy z wyboru a jest:
- nieletni;
- głuchy, niemy lub niewidomy;
- zachodzi uzasadniona wątpliwość co do jego poczytalności (ale jeżeli w toku postępowania biegli lekarze psychiatrzy stwierdzą, że poczytalność oskarżonego zarówno w chwili popełnienia zarzucanego mu czynu, jak i w czasie postępowania nie budzi wątpliwości, udział obrońcy w dalszym postępowaniu nie jest obowiązkowy. Wówczas prezes sądu, a na rozprawie sąd, może cofnąć wyznaczenie obrońcy)
- gdy sąd uzna to za niezbędne ze względu na okoliczności utrudniające obronę (art. 79 § 2 KPK).

Oskarżony musi mieć także obrońcę w postępowaniu przed sądem okręgowym jako sądem pierwszej instancji (sprawy o zbrodnie i poważniejsze występki wymienione w art. 25 KPK), jeżeli zarzucono mu zbrodnię (tj. czyn zabroniony zagrożony karą pozbawienia wolności na czas nie krótszy od lat 3 albo surowszą) lub jest pozbawiony wolności (np. został tymczasowo aresztowany).

W takim przypadku, jeżeli oskarżony nie ma ustanowionego obrońcy z wyboru, prezes sądu właściwego do rozpoznania sprawy, wyda zarządzenie o wyznaczeniu obrońcy z urzędu.

Poza wyżej wymienionymi przypadkami, możliwości przyznania oskarżonemu obrońcy z urzędu przewidują m. in. następujące przepisy:
- w przypadku wznowienia procesu na korzyść oskarżonego w sytuacjach gdy postępowanie wznowiono na skutek wniosku na korzyść oskarżonego i toczy się ono po jego śmierci lub jeżeli zachodzi przyczyna zawieszenia postępowania, prezes sądu wyznacza do obrony praw oskarżonego obrońcę z urzędu, chyba że wnioskodawca ustanowił już obrońcę (art. 548 KPK);
- w postępowaniu apelacyjnym w sytuacji gdy sąd nie zarządzi sprowadzenia oskarżonego na rozprawę pomimo tego, że oskarżony o to wnosił a nie ma obrońcy (art. 451 KPK)
- do dokonania określonych czynności procesowych zwłaszcza gdy ustawa przewiduje przymus adwokacki (np. do sporządzenia i podpisania kasacji, wniosku o wznowienie postępowania)

Pewne wątpliwości budzi problem, czy sąd może wyznaczyć oskarżonemu tylko jednego obrońcę z urzędu? Jak wskazuje w swoim orzecznictwie Sąd Najwyższy (SN V KK 309/04), z uwagi na brak wyraźnego zakazu ustawowego, należy stwierdzić że taka możliwość istnieje i powinna wystąpić jeżeli jest to niezbędne do zapewnienia oskarżonemu prawa do obrony.

W przypadku ustanowienia obrońcy z urzędu istnieje również możliwość wyznaczenia nowego obrońcy w miejsce dotychczasowego na podstawie uzasadnionego wniosku oskarżonego lub jego obrońcy. W takim przypadku prezes sądu właściwego do rozpoznania sprawy wyznacza nowego obrońcę z urzędu (w toku rozprawy decyduje sąd). Przesłanką uzasadniającą podjęcie zarządzenia o wyznaczeniu nowego obrońcy z urzędu w miejsce dotychczasowego wystąpi wyłącznie wtedy gdy w danej sprawie ujawnią się okoliczności, które ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości oraz zapewnienie oskarżonemu realnej obrony będą uzasadniały zmianę obrońcy z urzędu.

Zgodnie z art. 378 § 3 KPK w przypadku gdy sąd podejmie decyzję o zwolnienie obrońcy z jego obowiązków i wyznaczeniu oskarżonemu nowego obrońcy z urzędu, sąd musi podjąć decyzję czy dotychczasowy obrońca może, bez uszczerbku dla prawa oskarżonego do obrony, pełnić obowiązki obrońcy do czasu podjęcia obrony przez nowego obrońcę.

Autor jest aplikantem adwokackim z Kancelarii Siwek Gaczyński






Pochwal się na swojej stronie,
że czytasz Money.pl
Czytam Money.pl


2014-12-17 17:21:52 178.37.206.* | Adrian106
Witam jestem oskazycielem posiłkowym zostałem pobity i okradziony nie mam adwokata gdyż na niego mnie nie stać. Czy mogę sie starać o adwokata z urzędu w toku postępowania?
--
Komentarz wysłany ze strony mobilnej
http://m.money.pl/
2014-09-29 17:03:25 94.254.192.* | dkdkd
Wielu [...] myśli ze może dostać coś za darmochę. Jak cię nie stać to bron się sam. Twoja sprawa.
--
Komentarz wysłany ze strony mobilnej
http://m.money.pl/


### Post edytowany z powodu złamania regulaminu Forum Money.pl ###

2014-02-17 15:24:35 beata251
Re: Adwokat z urzędu - kiedy i na jakich zasadach [0]
witam mam pytanie czy moge sie starac o adwokata z urzedu dla mojego chłopaka nie jestesmy w zwiazku małeznskim mamy tylko wspolna corke on oprucz nas nie ma nikogo dziekuje
2013-09-27 21:10:55 gwipaw
Re: Adwokat z urzędu - kiedy i na jakich zasadach [1]
Witam.
Czy Sąd może odmówić przydzielenia adwokata z urzędu uzasadniając to wysokim poziomem intelektualnym uczestnika i umiejętnością jasnego formułowania swoich myśli? Takie właśnie uzasadnienie Sądu otrzymałem na mój wniosek o adwokata z urzędu.
Pozdrawiam Paweł
2014-09-29 17:00:14 94.254.192.* | dkdkg
Cwaniaczku za darmochę to i żona ci nie da a ty chciałbyś. Adwokata..do roboty nierobie. Jak odłożysz 5000 to możesz wpaść. Do kancelarii
--
Komentarz wysłany ze strony mobilnej
http://m.money.pl/
-1 spadek
2013-06-27 00:22:36 5.172.254.* | kings414
Mam w trakcie sprawę o przywrócenie wladzy rodzicielskiej obecnie mam ograniczone prawa syn jest po opieka mojej mamy ktora nadużywa alkoholu na pierwszej rozprawie strasznie naklamala na mój temat jestem samotna matka czy mogę wystapic w trakcie takiej sprawy o adwokata z urzedu
--
Komentarz wysłany ze strony mobilnej
http://m.money.pl/
2013-05-03 10:08:27 83.24.20.* | katerina
Re: Adwokat z urzędu - kiedy i na jakich zasadach [0]
Moja mama chce cofnąć darowiznę swojemu synowi. Jest chora na Parkinsona i utrzymuje się z emerytury. Na dodatek pomaga synowi mojego brata, który z nią zamieszkuje i nie stać ją na adwokata. Brat nie interesuje się ani matka, ani wnukiem a na dodatek pozbawił ją czerpania pożytków z mamy udziałów w nieruchomości. Czy mama jako starsza schorowana i bezradna osoba, ma prawo występować o adwokata z Urzędu/ W przypadku sprawy wygranej, co nie powinno być trudne do przeprowadzenia, zapłaciłaby ewentualnie później. Może jakiś adwokat podejmie się zadania prowadzenia mamy sprawy, na wyżej wymienionej zasadzie.
2013-03-08 17:59:36 77.254.37.* | Specjalny
Re: Adwokat z urzędu - kiedy i na jakich zasadach [0]
Wyjaśniam- by Sąd przyznał adwokata z urzędu należy do Sądu, który rozpoznaje sprawę, złożyć wniosek o przyznanie adwokata z urzędu. We wniosku należy napisać dlaczego nas nie stać na adwokata i załączyć oświadczenie o stanie majątku (dostępne na necie) wraz z załącznikami tj. m.in. z zaświadczeniem o zarobkach czy też z zaświadczeniem z urzędu pracy o pozostawaniu na bezrobociu.

Jeżeli mamy jakiegoś wybranego adwokata to możemy wskazać, że chcielibyśmy żeby to on prowadził naszą sprawę.
2013-03-06 20:38:21 5.185.78.* | pati1111111
Bez sensu...ludzie piszą tu i zero pomocy.
--
Komentarz wysłany ze strony mobilnej
http://m.money.pl/
2014-09-29 17:01:57 94.254.192.* | zndnfn
Zaplac to dostaniesz pomoc
--
Komentarz wysłany ze strony mobilnej
http://m.money.pl/
2013-03-02 21:14:14 5.185.110.* | daniel jakusz
Witam. Mam poważny problem z jeszcze moja zona. Cały czas robi mi pod córkę z widzeniami z córka i wymysla na mnie donosy ze niby jej grozę oto. Nie wiem co mam robić a nie stać mnie na adwokata a juz nie daje rady . Jestem ma wykończeniu. Błagam o pomoc
--
Komentarz wysłany ze strony mobilnej
http://m.money.pl/
2013-02-04 16:51:05 46.134.55.* | ma22ela
Re: Adwokat z urzędu - kiedy i na jakich zasadach [3]
mi zabrali córcie do rodzinny zastepczej jak mam ja odzyskac pomocy .. potrzebuje adwokata ale mnie na niego nie stac nie mam zadnych dochów....prosze o pomoc...
2014-09-29 19:19:01 94.254.192.* | fhjx
No to sorry. Widocznie ci nie zależy. Jak by ci zależało to byś kasę znalazła jakim trzeba być człowiekiem żeby żałować pieniędzy w takiej sytuacji?
--
Komentarz wysłany ze strony mobilnej
http://m.money.pl/
2013-01-28 17:37:12 87.205.187.* | nynkaaaa
Re: Adwokat z urzędu - kiedy i na jakich zasadach [1]
Witam serdecznie jestem Adwokatem i bardzo chetnie bym pomogła jakie sa przyczyny ze chca Pani odebrac coreczke?i kto?
2014-07-13 19:22:13 92.237.169.* | Wiola920
Witam serdecznie, mieszkam w Wielkiej Brytanii od 8-miu miesiecy, byly maz wniosl sprawe o odebranie mi synka, nie mam adwokata, ani zadnego obroncy, nie rozumiem jezyka, co mam robic pomozcie
2012-11-23 13:48:27 89.72.76.* | Piotr979
Re: Adwokat z urzędu - kiedy i na jakich zasadach [0]
mam pytanie na jakiej ulicy w Tychach znajduja sie adwokaci przyznawani z urzedu? prosze o szybki kontakt na E-maila z gory serdecznie dziekuje
2012-10-31 06:48:03 178.183.208.* | benefitSS
Re: Adwokat z urzędu - kiedy i na jakich zasadach [2]
A mi sąd sam przydzielił obrońcę z urzędu, nie pytając o zgodę :)
2013-02-19 20:25:28 212.49.35.* | Pawel37
Jeżeli sąd przyznał adwokata z urzędu, to trzeba było zawieś zaświadczenie o zarobkach??
-2 spadek
2012-01-09 17:34:54 188.146.49.* | sybr
Re: Adwokat z urzędu - kiedy i na jakich zasadach [0]
Sąd chce mi odebrać córkę, nie mam już siły bronić się sama czy mam szansę na obrońcę z urzędu?
13 awans
2011-08-01 19:03:11 83.4.91.* | Piotrek8886
Re: Adwokat z urzędu - kiedy i na jakich zasadach [1]
Mam takie pytanie, do kogo ma być skierowane to pismo o przyznanie obrońcy z urzędu? i gdzie mam je zanieść?
15 awans
2011-04-06 17:11:01 95.48.216.* | Adrian1520
Re: Adwokat z urzędu - kiedy i na jakich zasadach [0]
Mam sprawę za dwa tygodnie i nie wiem gdzie i kiedy mam się domagać adwokata
Najnowsze wiadomości
Podobne artykuły